اعتمادآنلاین| مصطفی الکاظمی نخستوزیر عراق در اوج موج دوم ویروس کرونا در کشورش و کشورهای همسایه، عزم سفر به پایتخت مهمترین کشورهای منطقه یعنی تهران و ریاض و سپس واشینگتن کرده است.
در این میان بر سر اینکه او حامل پیامی از سوی کشوری برای کشور دیگر یا حامل پیام بغداد برای این کشورها یا ابتکار عملی برای نزدیک کردن نگاه قطبهای متضاد در صحنه منطقه است یا خیر اختلاف نظر شدیدی بین صاحبنظران وجود دارد.
این صاحبنظران همچنین در مورد توانایی و حجم تاثیرگذاری الکاظمی و اینکه اصولاً او در قد و قوارههای چنین اقدامی است یا نه، اختلاف نظر دارند.
صرف نظر از سفر نخستوزیر عراق به ریاض و تهران، در صورت نشستن هواپیمای الکاظمی در واشینگتن، او به بایکوت نخستوزیر عراق در دوره سلفش عادل عبدالمهدی توسط کاخ سفید پایان خواهد داد که خود امتیاز قابل توجهی برای او در میان دوستداران و متحدان آمریکا در عراق به شمار میرود.
منابع نزدیک به نخستوزیری عراق خبر دادند، پروندههای بسیار مهمی باعث شد تا نخستوزیر عراق در این شرایط کرونایی مشکلات سفر را بر خود و پذیرایی را بر میزبانانش هموار کند.
به اعتقاد کارشناسان عراقی، یکی از مهمترین برنامههای الکاظمی شنیدن موضع صریح تهران راجع به دولتش است.
در اینکه جمهوری اسلامی ایران بازیگر قدرتمند وغیرقابل اغماض صحنه منطقهای است شکی وجود ندارد و هر نخستوزیری حداقل در عراق شنیدن موضع تهران نسبت به خود و کابینهاش را امری بسیار مهم و بلکه حیاتی قلمداد میکند.
این اهمیت زمانی بیشتر میشود که برخی از دستهای پشت پرده نیز چندی است به دنبال گلآلود کردن این روابط به شکل حداکثری و خلق تنش و چالشآفرینی بین بغداد و تهران هستند.
گرچه این اقدامات از چند سال پیش آغاز شده بود، اما با روی کار آمدن مصطفی الکاظمی تلاش شد تا این بحرانآفرینی به نوعی تقابل بین نخستوزیر جدید عراق و تهران تبدیل شود.
منابع نزدیک به الکاظمی به رسانههای عراقی خبر دادند، به همان اندازه که عراق برای امنیت خود به کمک تهران چشم دوخته است، در بعد اقتصادی به کمک دلارهای نفتی ریاض دل بسته است و به دنبال پشتیبانی و سرمایهگذاریهای سعودی در عراق در وانفسای اوضاع اقتصادی سقوط قیمتهای نفت و بحران کروناست.
در اینکه بغداد تا چه حد میتواند به ریاض اعتماد کند و محمد بنسلمان چقدر صادقانه در این راه با الکاظمی همراه خواهد شد شک و تردیدهای زیادی وجود دارد؛ گرچه گفته میشود نخستوزیر عراق در حال حاضر بیشتر به دنبال دلار بنسلمان است تا حسن نیت او، از این رو پیشبینی میشود برخی از وعدههایی را که اسلافش حاضر نشدند به ریاض اعطا کنند او روی میز مذاکره با ولیعهد عربستان قرار دهد.
منابع مزبور خبر دادند، او بعد از گفتوگو با رهبران عربستان و ایران راهی واشینگتن میشود تا ریاست هیات مذاکرهکننده مذاکرات راهبردی با ایالات متحده را بر عهده بگیرد.
در حالی که برخی از تحلیلگران سفر نخستوزیر عراق به 2 کشور منطقهای را تلاش برای متوازن کردن سیاست خارجی کشورش در منطقه، و نیز تقسیم تخممرغهای عراق در سه سبد ایران، عربستان و ایالات متحده به جای تکیه کامل بر توافق راهبردی با واشینگتن تفسیر میکنند.
برخی دیگر از صاحبنظران بر این باورند که الکاظمی فرصت پذیرفته شدن در سه قطب اصلی تاثیرگذار بر منطقه را در آن واحد از دست نداده و از طریق نزدیک کردن ریاض به تهران و حتی گامهای فراتر از آن به دنبال ثبت امتیاز بزرگتری برای خود است.
هرچند باید گفت نزدیک کردن نظرات 2 همسایه بزرگ همواره یکی از آرزوهای رهبران بغداد بوده و هست و همین امر هم باعث شده برخی از رسانهها از احتمال رد و بدل شدن پیامهایی بین این 2 طرف از طریق بغداد سخن بگویند. با وجود این، برخی از رسانهها میگویند الکاظمی در تلاش است با برگهای برندهای که از ریاض و تهران به دست خواهد آورد در واشینگتن حضور یابد تا آنها را هنگام مذاکره با ترامپ رو کند.
در این حال اگر از منظری بدبینانه به این سفر نگاه کنیم، نباید احتمال تبدیل شدن الکاظمی به مهمترین متحد واشینگتن، برای تعامل با کشورهای بزرگ در 2 سوی خلیجفارس، را دور از ذهن بدانیم.
شکی نیست که الکاظمی سودای ایجاد چارچوبهای جدیدی برای روابط خارجی کشورش در سر دارد، اما میزان موفقیت او در این امر منوط به نوع مواضعی است که نه تنها در ریاض و تهران بلکه در واشینگتن خواهد شنید.
نظر شما