کاوه ایرانی-
روزنامه نگار/
آذر ماه سال گذشته بود که سردار حاج قاسم سلیمانی و همراهانش در حالی که به عنوان دیپلمات وارد فرودگاه بغداد شده بودند توسط نیروهای آمریکایی به شهادت رسیدند. این اقدام تروریستی با دستور مستقیم دونالد ترامپ اجام گرفت و او رسماً به این اقدام تروریستی اعتراف کرد. اکنون برخی گزارش ها حکایت از آن دارد که منابع بین المللی اعتراف کرده اند که اقدام تروریستی آمریکا قابل توجیه نبوده و از لحاظ قوانین بین المللی غیرقانونی بوده است.
به گزارش «جمله» سازمان ملل متحد حمله پهپادی آمریکا به خودروی حامل حاج قاسم سلیمانی که منجر به شهادت او و همراهانش شد را از منظر حقوقی ناصحیح دانسته و محکوم کرده است.
خبرگزاری رویترز روز سهشنبه هفتم ژوئیه (۱۷ تیر) با انتشار گزارشی از ژنو، به نتایج تحقیقاتی اشاره کرده است که از سوی گزارشگر ویژه سازمان ملل در همین ارتباط منتشر شده است.
انیس کالامار، گزارشگر ویژه سازمان ملل در امور اعدامهای سریع و خودسرانه و همچنین کشتنهای هدفمند از سوی دولتها است. در گزارشی که کالامارد روز دوشنبه ششم ژوئیه منتشر کرده، حمله پهپادی ماه ژانویه آمریکا به خودروی حامل سردار شهید قاسم سلیمانی بهمثابه نقض حقوق بینالملل ارزیابی شده است.
محور اصلی گزارش کالامار، حملات پهپادی بوده است. در این گزارش آمده است که حمله پهپادی روز سوم ژانویه به خودروی حامل فرمانده سپاه قدس در نزدیکی فرودگاه بغداد، نخستین مورد از حمله یک دولت به فردی در کشوری ثالث با استفاده از پهپاد بوده است.
تردید در مشروعیت حمله به خودروی سردار سلیمانی
در گزارش منتشر شده از سوی گزارشگر ویژه سازمان ملل در امور اعدامها و کشتنهای خودسرانه به فعالیتهای سردار قاسم سلیمانی در عراق و سوریه اشاره شده است.
کالامار، حاج قاسم سلیمانی را یکی از استراتژهای نظامی جمهوری اسلامی معرفی میکند که مسئولیت هدایت و رهبری بسیاری از عملیات نظامی ایران و متحدان این کشور در مبارزه با گروه های تروریستی افارطگرا در منطقه را برعهده داشته است.
بهرغم آن، گزارشگر ویژه سازمان ملل بر این باور است که اقدام به ترور قاسم سلیمانی تنها زمانی میتوانست از منظر حقوقی قابل دفاع باشد که اقدامات او تهدید و خطری فوری برای امنیت شهروندان کشور حمله کننده ارزیابی میشد.
کالامار در گزارش خود تاکید کرده است که آمریکا سند و مدرکی برای اثبات خطر فوری برخاسته از اقدامات سردار سلیمانی برای امنیت خود ارائه نکرده است.
در گزارش رویترز آمده است که ژنرال قاسم سلیمانی در همه خاورمیانه و از جمله در عراق فعال بوده و شبکهای از شبهنظامیان وفادار به جمهوری اسلامی ایران را ایجاد کرده است.
در این گزارش همچنین آمده است که برای بسیاری از دولتهای غربی، فرمانده سپاه قدس یکی از خطرناکترین افرادی بوده که در بسیاری از حملات در خاورمیانه نقش داشته است. این درحالی است که رشادت های سردار سلیمانی در عراق و سوریه از پیشروی سریع گروه داعش و دیگر گروهک های تروریستی جلوگیری به عمل آورد. همچنین این سردار شهید با بسیج نیروهای مردمی در حالی که ارتش عراق مناطقی ار این کشور را ترک و به داعش واگذار کرده بود، موجب شد تا بار دیگر به شهرهایی همچون موصل را از کنترل داعش خارج کند.
درخواست ایران از اینتر پل
علی القاصیمهر، دادستان تهران روز ۹ تیر گفت که برای دونالد ترامپ، رئیس جمهوری آمریكا و ۳۵ نفر دیگر به جرم «قتل» سلیمانی حكم بازداشت صادر كرده و برای این کار از اینترپل كمك خواسته است. یک روز پس از آن، اینترپل به یورونیوز گفت به چنین نامهای ترتیب اثر نمیدهد.
یک مقام آگاه در دبیرخانه پلیس بینالملل عصر دوشنبه ۲۹ ژوئن (۹ تیر) به یورونیوز گفت: «طبق ماده ۳ اساسنامه اینترپل، این سازمان از هر گونه مداخله در فعالیتهایی با ماهیت سیاسی، نظامی، مذهبی یا نژادی قویا منع شده است.»
اینترپل همچنین گفته است: «هر زمان که چنین درخواستی به دبیرخانه ما ارسال گردد، ما بر مبنای اساسنامه و مقررات خود آنها را در نظر نمیگیریم و به آن ترتیب اثر نمیدهیم.»
قوه قضائیه روز دوشنبه هفته گذشته اعلام کرد که برای دونالد ترامپ، رئیس جمهوری آمریکا به اتهام «قتل» و «اقدام تروریستی» حکم جلب صادر کرده است. علی القاصی مهر، دادستان تهران با اعلام این موضوع گفته بود ۳۶ نفر از افرادی که در ترور حاج قاسم سلیمانی، فرمانده سپاه قدس نقش داشتند شناسایی شدهاند. وی افزود که دونالد ترامپ در صدر این فهرست قرار دارد و «تعقیب قضایی او حتی پس از پایان دوره مسئولیتش نیز پیگیری خواهد شد.»
القاصی مهر همچنین تاکید کرده بود دستور جلب و اعلام وضعیت قرمز برای دونالد ترامپ از طریق پلیس بین الملل صادر شده است.
اکنون گمان می رود با انتشار گزارش ویژه سازمان ملل پیگیری این پرونده وارد فاز تازه ای شود. البته این بستگی به دستگاه قضایی و دستگاه دیپلماسی کشور دارد که با تدبیر و دور از شعارزدگی و با بهره گیری از مجاری قضایی بین المللی و با استناد به این موضوع که سردار حاج قاسم سلیمانی به عنوان مهمان رسمی دولت و ملت عراق و در قامت یک مقام عالی رتبه سیاسی جمهوری اسلامی از مصونیت کامل دیپلماتیک برخوردار بوده، عاملین و آمرین ترور او را به پای میز محاکمه بکشانند. البته نباید فراموش کرد که مراجع قضایی بین المللی تابع قوانین است و بر اساس اسناد مستدل به چنین پرونده هایی رسیدگی می کند.
در واکنش به حمله پهپادی آمریکا به خودروی حامل سردار شهید قاسم سلیمانی، ایران به یکی از پایگاههای نیروی هوایی در عراق که محل اسکان سربازان آمریکایی بود حمله موشکی انجام داد.
در گزارش خبرگزاری رویترز همچنین آمده است که ساعاتی پس از حمله موشکی ایران به این پایگاه نظامی، هواپیمای مسافربری اوکراین هدف حمله موشکی سپاه پاسداران واقع میشود که منجر به کشته شدن ۱۷۶ مسافر و خدمه این هواپیما میگردد.
پیگیری پرونده ترور در دادگاه های بین المللی
گرچه جمهوری اسلامی علیه دونالد ترامپ و ۳۵ نفر دیگر که گفته میشود در حمله پهپادی به خودروی سلیمانی نقش داشتهاند، حکم جلب صادر کرده است، اما مشخص است که این حکم جلب تا زمانی که پرونده این جنایت در دادگاه بین المللی مورد بررسی قرار نگرفته باشد، بی تاثیر خواهد بود و تنها جنبه تبلیغاتی خواهد داشت.
کالامار قرار است روز پنجشنبه نهم ژوئیه گزارشی از تحقیقات خود را به شورای حقوق بشر سازمان ملل ارائه کند. هدف از این کار تصمیمگیری درباره استفاده از پهپادهای نظامی و از جمله حمله پهپادی به خودروی حامل سردار قاسم سلیمانی اعلام شده است.
پیگیری پرونده ترور سردار سلیمانی در صورتی که دونالد ترامپ در انتهابات آتی شکست بخورد می تواند روند رو به مثبتی داشته باشد کما اینکه نباید فراموش کرد آمریکا دو سال پیش از عضویت در این شورای حقوق بشر سازمان ملل چشم پوشی کرد و جلسه روز پنجشنبه بدون حضور نماینده این کشور برگزار میشود.
نظر شما