گروه اقتصادی / صبح روز دوشنبه، سوت آغاز به کار بازارهای جهانی نفت، متفاوت از هفته‌های گذشته زده شد. بازارها بعد از دو روز تعطیلی، با شوک 20 درصدی افزایش قیمت نفت خام، باز شدند و علت آن هم خروج 5.7 میلیون بشکه از نفت سعودی از مدار تولید و عرضه بود.

آخرین قیمت‌ها
در موقع گشایش بازارها هربشکه حدود 71 دلار و 95 سنت بود. اما در ساعاتی بعد، یعنی در زمان تنظیم این گزارش، هربشکه نفت خام در بازار‌های بین‌المللی با بیش از 10 درصد افزایش نسبت به آخرین روز کاری هفته گذشته، 66 دلار و 70 سنت معامله می‌شد. این ارقام متعلق به شاخص برنت است. اما در مورد نفت خام غیرمتعارف امریکا (WTI) نیز افزایش چشمگیری اتفاق افتاد. به طوری که بهای معاملات آتی نفت وست تگزاس اینترمدیت امریکا حداکثر 15.5 درصد افزایش پیدا کرد و به 63 دلار و 34 سنت در هر بشکه رسید. در زمان تنظیم این گزارش بهای این شاخص نیز با اندکی کاهش به بشکه‌ای 60 دلار و 29 سنت رسید. اما در همین حال رویترز پیش‌بینی می‌کند، در صورتی که عربستان نتواند در پی حملات پهپادی به تأسیسات نفتی‌اش میزان عرضه را طبق روال سابق از سر بگیرد، بهای این حامل انرژی ممکن است به یکصد دلار نیز برسد.

وضعیت تأسیسات نفتی عربستان
حملات پهپادی روز شنبه به مرکز بزرگ فرآوری و پالایش نفت در «بقیق»، میدان نفتی خریض -دومین میدان نفتی بزرگ سعودی- رکورد خروج ناگهانی عرضه نفت در جهان را شکست و جایگاه عربستان را از تولیدکننده امن انرژی تقلیل داد. عربستان بزرگ‌ترین تولید‌کننده نفت خام عضو در اوپک و سومین تولیدکننده نفت خام جهان است. اما هفته‌ها طول می‌کشد که به تولید 9.8 میلیون بشکه در روز خود باز گردد. تا آن زمان قرار است که کم و کاست تولید خود را از محل ذخایر استراتژیک جبران کند. آمارها نشان می‌دهد که این کشور 188 میلیون بشکه نفت در مخازن خود ذخیره کرده و به‌مدت یک ماه می‌تواند از این ذخایر برای جبران ظرفیت از دست رفته تولید نفت استفاده کند.

بازار نفت متزلزل می‌شود
دونالد ترامپ رئیس جمهوری امریکا اعلام کرده که در پی حمله به تأسیسات نفتی عربستان مجوز برداشت از ذخایر اضطراری نفت کشورش را صادر کرده است. او در توئیت خود از وفور نفت در بازار صحبت کرده است. کره جنوبی هم می‌گوید اگر شرایط واردات نفت خام بدتر شود، ذخایر استراتژیک نفت خود را باز می‌کند. آژانس بین‌المللی انرژی در واکنش به افت شدید تولید نفت عربستان اعلام کرد بازارهای جهانی نفت به خاطر وجود ذخایر بسیار، نفت کافی در اختیار دارند. به‌نظر می‌رسد که تنها راه جبران افت تولید نفت عربستان استفاده از ذخایر استراتژیک نفت است اما این کار باعث آسیب پذیر شدن بیشتر بازار نفت می‌شود چون این ذخایر هم کاهش می‌یابند. این موضوع را خبرگزاری رویترز نیز در گزارشی بررسی کرده و نوشته است: ایران ظرفیت تولید مازاد بسیاری دارد ولی به خاطر تحریم‌های امریکا نمی‌تواند آن را وارد بازار کند. تحریم‌های امریکا بر صنعت نفت ونزوئلا هم تأثیر گذاشته است ولی تولید ونزوئلا سال هاست رو به کاهش است و شرکت نفت دولتی این کشور احتمالاً قادر نخواهد بود حتی با برداشته شدن تحریم‌ها تولید را افزایش دهد. در این میان یک مسأله توجه همه را به خود جلب کرده است؛ ریسک ژئوپلیتیکی و کمبود احتمالی عرضه که از این موضوع رسانه‌های دنیا با عنوان «شکست رؤیای امریکا» یاد می‌کنند. چرا که نشان داد ریاض به اندازه‌ای که امریکا در زمان تحریم نفت ایران بر آن تکیه کرد، مطمئن نیست.