شاهين ياسمي / هيجانزدگي بازارها چيز تازهاي براي اقتصاد ايران نيست. در سالهاي اخير هر وقت صحبت ازسفر مقامات ايراني يا از سرگيري مذاكرات ميشود، بازارها اسير جو رواني ميشوند و واكنش نشان ميدهند به طوري كه اگر حاشيهها مثبت يا منفي باشد، بازارها هم همسو با اين حاشيهها تغيير ميكنند. در واقع اين تبديل به يك عادت و روال هميشگي شده كه يك روز يك خبر مثبت ارز و طلا را نزولي و بورس را صعودي ميكند و روز بعد با تكذيب خبر يا آمدن يك خبر منفي عكس اين اتفاق رخ ميدهد. اينبار هم داستان همان قبلي است و در حالي كه مذاكرهكنندگان شانس خود را براي توافق در مونيخ امتحان ميكنند، نبض بازار داخلي ارز و طلاي ايران در تعطيلي بازارهاي جهاني همساز مذاكرات ميزند.
اين در حالي است كه آخرين تغييرات بازارهاي جهاني نشان ميدهد بازار نفت كه چند وقتي در مدار نزول قرار گرفته بود، بعد از بازگشت به كانال 50 دلاري حالا قدري محتاطانه گام بر ميدارد. بر اساس آخرين معاملات در روز جمعه، نفت خام برنت درياي شمال از 58 دلار به 57 دلار عقبنشيني كرده است. اين در حالي است كه هر بشكه نفت خام امريكا هم از 52 دلار به 51 دلار كاهش پيدا كرده و نفت اوپك هم در ابتداي كانال 50 دلاري چشم انتظار تحولات نشسته است. اما در بازار جهاني طلا هم بعد از نزديك شدن اونس جهاني به كانال 1300 دلاري، در روزهاي اخير شاهد كاهش قيمت اونس به 1234 دلار هستيم. به نظر ميرسد تحولات يونان، اروپا، امريكا و روسيه و افزايش قيمت جهاني نفت خام مهمترين عوامل تاثيرگذار بر روند نزولي اخير بازار طلا هستند. بر اين اساس با توجه به افزايش قيمت جهاني نفت و كاهش قيمت جهاني اونس طلا در بازار داخلي ايران شاهد كاهش قيمت دلار، طلا و سكه هستيم. اين در حالي است كه تغيير روند منفي ديروز بازار طلا و دلار را نميتوان تنها محدود به عوامل بنيادي و بازارهاي جهاني دانست؛ چرا كه به طور طبيعي بر اساس تجربيات گذشته بازارهاي طلا و ارز در ايران بهشدت حساس و هيجانپذير هستند و همواره خود را تسليم جو رواني تحولات اقتصادي و سياسي ميكنند. اينبار هم تجربيات گذشته خودشان را در بازارهاي طلا و ارز تكرار ميكنند. به اين ترتيب درحالي كه بازار جهاني طلا چند روزي است در مدار نزول قرار دارد، مذاكرات مونيخ سكه طرح قديم و جديد را به زير يك ميليون تومان ميكشد. بررسي ميداني «اعتماد» نشان ميدهد ديروز در طلافروشيهاي سطح شهر تهران هر گرم طلاي 18 عيار را 100 هزار و 210 تومان اعلام ميكردند. به اين ترتيب تا زمان تنظيم اين گزارش قيمت سكه طرح قديم و جديد به ترتيب به 984 هزار تومان و 986 هزار تومان كاهش پيدا كرده است كه نشان ميدهد روند نزولي بازار طلا و سكه همگام با از سرگيري مذاكرات شتاب بيشتري گرفته است. نيم سكه و ربع سكه نيز ديروز به ترتيب تا 496 هزار تومان و 266 هزار تومان پايين آمدند تا بعد از مدتها از محدوده مقاومتي خود خارج شوند. اما سكه يك گرمي همچنان روي 172 هزار تومان باقي ماند تا نشان دهد مذاكرات هستهاي هم نميتواند آن را هيجان زده كند. اما روند نزولي هيجاني محدود به بازار طلا نبود و با شدت كمتري در بازار آزاد ارز تهران هم ديده شد. اين در حالي بود كه برخي فعالان بازار ارز روند نزولي روز گذشته را طبيعي و در ادامه روند هفته گذشته و رشد قيمت جهاني نفت ميدانند و معتقدند اينبار بازار ارز و دلار نسبت به دفعات قبل واكنش رواني قابل توجهي به مذاكرات هستهاي از خود نشان نداده است. در همين راستا و بر اساس گزارش ميداني «اعتماد » از صرافيهاي فردوسي، هر دلار امريكا ديروز با اندكي كاهش به 3422 تومان رسيد. اين در حالي بود كه يورو و پوند به ترتيب به 3923 تومان و 5236 تومان كاهش پيدا كردند. درهم و لير تركيه هم ديروز همگام با ساير ارزهاي خارجي به ترتيب تا 938 تومان و 1431 تومان پايين آمدند. اين در حالي بود كه بانك مركزي بر خلاف انتظار و بر خلاف روند بازار آزاد با مذاكرات مونيخ ساز مخالف زد و نرخ دلار رسمي را با افزايش قيمت 2756 تومان اعلام كرد. به اين ترتيب به نظر ميرسد بانك مركزي و ارزهاي رسمي خود را با دلار 2850 تومان لايحه بودجه 94 همسازتر ميبيند تا هيجان مذاكرات هستهاي در آلمان ! در پايان به نظر ميرسد واكنش روز گذشته بازارهاي موازي به هيجان تحولات و مذاكرات هستهاي با گذشته متفاوت بود به طوري كه روند روز گذشته بازارهاي ارز و طلا، به نظر برخي كارشناسان متناسب با روند طبيعي بازارهاي جهاني است و به نظر بعضي ديگر از كارشناسان گذرا و ناشي از جو رواني ناپايدار مذاكرات هستهاي ،در مونيخ اما به هر حال و با هر تحليلي و به نظر هر كارشناسي، بازارهاي موازي ارز، طلا و بورس همواره پتانسيل واكنشهاي هيجاني و مقطعي به تحولات سياسي و بينالمللي، به ويژه در زمينه هستهاي را دارد. بر اين اساس پر بيراه نگفتهايم اگر ادعا كنيم بازارهاي داخلي ايران بيش از هر چيز به تحولات در حوزه مذاكرات هستهاي و برداشته شدن تحريمها بهشدت واكنش نشان ميدهند و ميتوانند به قيمتهاي رويايي اين روزهاي دلار و سكه و طلا، جامه واقعيت بپوشانند.
گزارش ميداني «اعتماد» از هيجان مذاكرات هستهاي در بازارهاي ارز و طلا
مونيخ، سكه را لرزاند
صاحبخبر -