بهای نفت روز چهارشنبه نزولی شد چرا که بر اساس گزارش وزارت انرژی آمریکا میزان ذخایر نفت خام این کشور به 413 میلیون و 100 هزار بشکه رسیده است که از سال 1982 تاکنون که اولین گزارشهای هفتگی انتشار یافت و همچنین از سال 1930 که این گزارش به صورت ماهانه انتشار مییافت، بیسابقه است.
در این شرایط، سرمایهگذاران که نشانههای جدید کندی تولید نفت در آمریکا را رصد میکنند منتظر انتشار گزارش جدید شرکت نفتی بکر هوگس درباره تعداد سکوهای نفتی این شرکت هستند. گزارش هفته گذشته در این خصوص از کاهش 94 سکوی نفتی این شرکت حکایت داشت که بیسابقه بود. طبق این گزارش تعداد سکوهای نفتی شرکت بکر هوگس از 2 هزار و 393 سکو به یکهزار و 223 سکو کاهش یافته است. نیکلاس تئو،تحلیلگر شرکت سی.ام.سی مارکتز در سنگاپور پیشبینی کرد روند مزبور این هفته هم ادامه یابد. بیشتر تحلیلگران معتقدند تا وقتی که شکاف بین عرضه و تقاضا زیاد است، این روند کاهشی ادامه خواهد داشت.
کاهش سرمایهگذاری و بازگشت قیمتها
این چشمانتظاری برای گزارش جدید چندان بیراه هم نیست چرا که طی یک هفته گذشته بازار نشان داد که تاثیر بسیار زیادی از گزارشهای سرمایهگذاری در حوزه نفت و تعداد دکلهای فعال میپذیرد. بر همین اساس زمانی که آمارها نشان داد که تعداد دکلهای حفاری نفتی آمریکا به کمترین میزان خود طی 30 سال گذشته رسیده است، 15 درصد افزایش یافت. هفته گذشته 94 دکل حفاری نفتی آمریکا به دلیل کم بودن قیمت نفت و به صرفه نبودن حفاری و تولید کار خود را تعطیل کردهاند. در همین راستا بریتیش پترولیوم شرکت بزرگ حفاری نفتی نیز اعلام کرد امسال سرمایه خود را 13 درصد و به میزان 20 میلیارد دلار کاهش میدهد،هفته گذشته هم شرکت شورون از کاهش 13 درصدی سرمایه خود به میزان 35 میلیارد دلار خبر داد. BP شرکت انگلیسی نفت و گاز است که دفتر مرکزی آن، در لندن قرار دارد. شرکت بیپی، در سال ۲۰۱۱ بهعنوان سومین شرکت بزرگ در زمینه انرژی و چهارمین شرکت بزرگ جهان، بر پایه میزان درآمد سالانه، انتخاب شد. شرکت بریتیش پترولیوم، همچنین یکی از پنج شرکت بزرگ نفتی جهان است، چهار شرکت دیگر، رویال داچ شل، شورون، اکسانموبیل و توتال هستند. شرکت بیپی در تمامی زمینههای صنایع نفت و گاز فعالیت میکند؛ در اکتشاف و استخراج، پالایش، توزیع و بازاریابی، بازرگانی، صنایع پتروشیمی و تولید طیف وسیعی از محصولات شیمیایی. بیپی همچنین، دارای فعالیت در حوزه تولید انرژیهای تجدیدپذیر، سوختهای زیستی و تولید برق با استفاده از انرژی بادی و خورشیدی است. «میشایل هوسون» تحلیلگر بازار معتقد است کاهش سرمایهها از سوی شرکتهای عمده نفتی به افزایش قیمت نفت کمک خواهد کرد. هوسون گفت: شرکتهای زیادی اعلام کردهاند که کاهش عمدهای در سرمایهگذاریهای نفتی و نیز تعداد حفاریهایی که انجام میدهند، خواهند داشت بنابراین افزایش قیمتی که اکنون شاهد هستیم نتیجه کاهش سرمایهگذاریهاست. برنستین تحلیلگر دیگری گفت: کاهش سرمایهگذاری شرکتها خطر جدی برای تولید نفت است و تولید را در خلیج مکزیک، دریای شمال و برزیل تحت تاثیر قرار میدهد. این تحلیلگر ادامه داد: افزایش تقاضا در قبال کاهش عرضه، به واسطه کمشدن سرمایهگذاری، قیمت نفت را به میزان سال گذشته میرساند. مورگان استانلی معتقد است: با کاهش تعداد دکلهای حفاری و سرمایهگذاریهای نفتی، وضعیت نفت وارد مرحله تازهای میشود و تولید کاهش خواهد یافت. در این میان دو نماینده اوپک هم میگویند: آنها به هیچوجه اجازه نمیدهند که قیمت نفت به کمتر از 30 تا 35 دلار در هر بشکه برسد.
موضع زنگنه در برابر عربستان
یکی از افرادی که اتفاقات بازار نفت را به بازی عربستان برای فشار به ایران ربط میداد وزیر نفت کهنهکار ایران بود که در تازهترین صحبتهای خود هم از برخی اتفاقات بازار نفت سخن گفته و مخالفت خود با دبیرکلی عربستان در اوپک را اعلام کرده است. بر همین اساس وزیر نفت با بیان اینکه ایران و عربستان هیچگاه دبیرکل اوپک نخواهند شد، یکی از شرایط دبیرکلی اوپک را کسب اجماع نظرات کل اعضای اوپک اعلام کرد وگفت: نفت ارزان منجر به خروج تولید نفتهای گران قیمت میشود. بیژن زنگنه درباره دلایل سقوط آزاد قیمت جهانی نفت گفت: یکی از مهمترین دلایل سقوط قیمت طلای سیاه، پیشی گرفتن عرضه از تقاضا در بازار جهانی بوده؛ به طوری که بر اساس برآوردهای اوپک، در ۶ ماهه نخست سال ۲۰۱۵ میلادی، دو میلیون بشکه عرضه در بازار جهانی نفت افزایش مییابد. وزیر نفت با اعلام اینکه عوامل سیاسی هم در کاهش قیمت نفت اثرگذار بوده است، تصریح کرد: کاهش قیمت نفت ریشه در عوامل سیاسی دارد به طوری که اخیرا رئیسجمهور آمریکا از کاهش قیمت نفت به دنبال یک اراده سیاسی خبر داده و تاکید کرده است با سقوط قیمت طلای سیاه، اقتصاد کشوری همچون روسیه با بحران روبهرو خواهد شد، اما از ایران برای ایجاد فشار حاصل از کاهش قیمت نفت، نامی برده نشده است. این عضو کابینه دولت تدبیر و امید در واکنش به دیپلماسی وزارت نفت در سازمان اوپک هم اظهار کرد: پیش از برگزاری اجلاس ۱۶۶ اوپک در وین با وزرای عراق و ونزوئلا مذاکراتی انجام شد؛ ضمن آنکه با وزیران نفت قطر، کویت و امارات متحده عربی هم جلساتی برگزار و نامه رئیسجمهور تسلیم سران این کشورها شد. این مقام مسئول با یادآوری اینکه در اجلاس اوپک هر کشوری مواضع و سیاستهای روشنی را دنبال میکند، بیان کرد: در نشست ۱۶۶ اوپک، هشت کشور موافق کاهش سقف تولید نفت اوپک بودهاند و چهار کشور هم مخالف این تصمیم بودند که در نهایت هیچ گونه تصمیمی برای کاهش یا تثبیت سقف تولید نفت اوپک گرفته نشده است. زنگنه با بیان اینکه اوپک جای دعوا و بداخلاقی نیست، تاکید کرد: باید صبر کنیم تا در نهایت کشورهای عضو اوپک به یک اجماع برسند و قطعا با قهر و بداخلاقیها، مسائل حلوفصل نمیشود. وزیر نفت با اشاره به بحران سقوط قیمت نفت در سال ۱۳۷۶، افزود: در این دوره هم با صبر و شکیبایی درنهایت روند کاهش قیمت نفت متوقف شد و قطعا باید همه بدانند با کاهش قیمت نفت، دنیا به پایان نمیرسد. وی عضویت ایران در اوپک را به نفع کشور دانست و یادآور شد: هر چند اوپک در برخی مواقع به نفع ایران عمل نکرده است، اما باید شرایط را تحمل و از بداخلاقی، اجتناب کنیم. این عضو کابینه دولت با تاکید بر اینکه هماکنون هزینه تولید هر بشکه نفت در ایران کمتر از ۱۰ دلار است، گفت: این درحالی است که قیمت تولید نفت از ذخایر نامتعارف یا شِیل اویلها بین ۴۰ تا ۱۱۰ دلار در هر بشکه است و قطعا با کاهش قیمت نفت، تولید از ذخایر نامتعارف، توجیه اقتصادی نخواهد داشت. زنگنه در تشریح دستاوردهای افزایش قیمت نفت برای کشورهای اروپایی و غربی توضیح داد: با افزایش قیمتها، تولید نفت از ذخایر شِیل، ماسههای نفتی و اکتشاف و استخراج نفت در آبهای عمیق، اقتصادی میشود. این مقام مسئول با اشاره به افزایش توجیه اقتصادی تولید انرژیهای نو و تجدیدپذیر به دنبال افزایش قیمت نفت، تصریح کرد: علاوه بر این با افزایش قیمتها کشورهای بزرگ مصرفکننده به دنبال سیاستهای صرفهجویی و کاهش مصرف نفت میروند و قطعا اروپا و کشورهای غربی نهتنها با افزایش قیمت نفت مشکل ندارند، بلکه بارها مشاهده شده که در این شرایط رشد اقتصادی هم داشتهاند. زنگنه با اعلام اینکه با افزایش قیمتها، تعداد کشورهای رقیب تولیدکننده نفت برای کشورهای عضو اوپک افزایش مییابد، خاطرنشان کرد: قطعا افزایش قیمتها به توسعه برداشت و استخراج از ذخایر نامتعارف و شیل اویلها کمک میکند و شیل اویلها اقتصادی میشود. وزیر نفت همچنین در تشریح برنامههای ایران برای احراز کرسی دبیرکلی اوپک هم توضیح داد: قطعا دبیرکلی اوپک را به ایران نمیدهند و همواره یک کشور مخالف دبیرکلی ایران در سازمان اوپک است.وی با یادآوری اینکه هیچگاه ایران و عربستان نخواهند توانست دبیرکل اوپک شوند، تاکید کرد: برای احراز کرسی دبیرکلی اوپک نیاز به اجماع کل اعضای این سازمان بوده و هرچقدر که عربستان با دبیرکلی ایران مخالفت کند، ما هم با دبیرکلی این کشور مخالفت خواهیم کرد.