کاخ سفید روز گذشته به صراحت اعلام کرد تحریم‌های نفت ایران را از سر خواهد گرفت و هیچ معافیتی در این باره وجود نخواهد داشت. بسیاری از رسانه‌های خارجی همچون بلومبرگ، در تحلیل این ماجرا نوشتند، در صورت لغو معافیت تحریم 8 کشور اروپایی از خرید نفت، نه تنها اقتصاد ایران متضرر خواهد شد، بلکه این اتفاق اقتصاد کشورهای خریدار نفت از ایران را نیز متاثر خواهد کرد.

به باور بسیاری از تحلیلگران داخلی و خارجی، به دلیل اینکه اقتصاد ایران وابستگی زیادی به درآمدهای نفتی دارد؛ در صورت افزایش محدودیت‌های فروش، بخش‌های مختلف اقتصادی آسیب خواهند دید. نکته مهمی که وجود دارد و برخی از آگاهان اقتصادی بر آن تاکید دارند این است که بسیاری از خریداران نفت پالایشگاه‌ های خود را بر اساس نفت ایران تطبیق داده بودند و این لغو معافیت می‌تواند به این 8 کشور نیز آسیب برساند.

بر اساس آمار روز گذشته بلومبرگ، در این 6 ماه، یعنی از آبان‌ ماه سال گذشته تا اواسط اردیبهشت همین امسال، چین از آمریکا اجازه گرفته بود تا در روز 360 هزار بشکه نفت از ایران خریداری کند. در ادامه این تحلیل آماری آمده است، هند مجوز واردات 300 هزار بشکه، کره جنوبی 200 هزار بشکه و ترکیه مجوز خرید 60 هزار بشکه نفت در روز را از آمریکا گرفته و حالا تنها 10 روز از این معافیت ‌ها باقی مانده است تا معافیت‌ها لغو شود و این کشورها دیگر اجازه خرید طلای سیاه از ایران را نخواهند داشت.

دیروز واکنش ‌ها به این موضوع از سوی کشورها هر لحظه در تارنمای رسانه‌ها مطرح شد. آن ‌طور که گزارش‌ها نشان می‌دهد، دیروز وزیر امور خارجه چین اعلام کرد این کشور همواره مخالف تحریم‌های یکجانبه آمریکا علیه ایران بوده است و پکن قصد دارد معافیت از تحریم‌ها علیه صادرات نفت ایران را تمدید نکند.

** قیمت نفت به کجا می‌رود؟
بر اساس آنچه که وزیر امور خارجه آمریکا دیروز در جمع خبرنگاران گفته بود، طبق گفته دو مقام دولتی در کابینه ترامپ، معافیت تحریمی 8 کشور تمدید نخواهد شد. او همچنین گفته است، پس از خروج ایران از بازار نفت، عربستان سعودی و امارات متحده عربی جایگزین ایران در بازارهای جهانی خواهند شد.

در راستای همین اتفاق بود که قیمت‌ طلای سیاه در بازار حدود 3 درصد افزایش یافت و به 74 دلار رسید و بازتاب این خبر در فضای رسانه‌های داخلی و خارجی جنجال ایجاد کرد. نگرانی ‌ها از افزایش قیمت نفت در بازارهای جهانی به جایی رسید که بسیاری از رسانه ‌های خارجی بر قیمت نفت متمرکز شدند. آن ‌طور که بلومبرگ نوشته است، در صورتی که عربستان سعودی و امارات متحده عربی بتوانند جای خالی نفت ایران را در بازارهای جهانی پر کنند، قیمت طلای سیاه افزایش پیدا نخواهد کرد.

این تحلیل‌ها در صورتی مطرح شد که بر اساس گزارش‌ها، سال گذشته، درست زمانی که عربستان با بیشترین ظرفیت خود مشغول تولید طلای سیاه بود، قیمت نفت به بیش از 86 دلار رسید. به گزارش بلومبرگ، احتمال افزایش قیمت نفت در صورت صفر شدن صادرات ایران، در حالی مطرح است که ونزوئلا و لیبی نیز با محدودیت عرضه مواجه هستند و بازار با خطر کاهش نفت و در نتیجه افزایش قیمت‌ ها مواجه است و باید دید در روزهای آینده قیمت‌ها به کجا خواهد رسید.

آن ‌طور که رویترز می‌نویسد، روز دوشنبه، پس از اینکه واشنگتن پست اعلام کرد آمریکا در حال آماده‌ سازی برای اعلام پایان تمام معافیت ‌ها برای واردات نفت از ایران است، قیمت نفت بیش از 2 درصد جهش کرد و به بالاترین سطح خود از نوامبر 2018 تا کنون رسید. طبق مقاله واشنگتن پست، آمریکا اعلام خواهد کرد که واردات نفت از ایران باید به کلی متوقف شود و یا در معرض تحریم قرار بگیرد. تا ساعت 7:05 به وقت تهران، قیمت پیش‌خرید هر بشکه نفت خام برنت دریای شمال، بنچ ‌مارک بین ‌المللی قیمت نفت، 2.5 درصد جهش کرد و به 73.77 دلار رسید. این اختلال احتمالی در صادرات ایران در حالی رخ خواهد داد که بازارهای نفت جهان همین حالا هم به سوی کمبود عرضه پیش می‌روند.

** نفت ایران درگیر بازی ‌های سیاسی
هادی حق‌ شناس: تصمیم‌ آمریکا برای لغو تمدید معافیت کشورها از خرید نفت ایران، یک تصمیم خطرناک است. اگر معافیت 8 کشور خریدار نفت از ایران لغو شود، فروش نفت ایران به کشورهای دیگر غیر مجاز خواهد شد و کشورهای خریدار نفت از ایران نیز به دلیل مجازات آمریکا، نمی‌توانند از ایران نفت بخرند. این موضوع به این معنی است که ایران نمی‌تواند نفت خود را صادر کند و تولید نفت تنها برای مصرف داخلی و صادرات به کشورهای محدودی خواهد بود که از تحریم‌های آمریکا تبعیت نمی‌کنند. اگر نفت ما از خلیج‌فارس عبور نکند، این موضوع دیگر از بحث کارشناسی خارج می‌شود و جنبه سیاسی و امنیت بین ‌المللی به خود می‌گیرد. اگر خلیج‌فارس، دریای عمان و تنگه هرمز راهی برای حمل بشکه ‌های نفت دیگر کشورها باشد و ایران نتواند نفت خود را از این راه صادر کند، در این صورت این بحث از نظر سیاسی قابل‌بحث است و باید با نگاه امنیتی به این موضوع نگاه کرد.

باید دید در عمل چه می‌شود. در هر صورت این اقدام آمریکا به نفع کشورهای دیگر نیز تمام نخواهد شد. در صورت لغو معافیت‌ها، ایران قطعا متضرر خواهد شد، اما دیگر کشورها نیز حتی اگر متضرر نشوند، نفعی هم نخواهند برد. در این شرایط نمی‌توان استراتژی خاصی را در پیش گرفت، چرا که این ماجرا بیشتر از آنکه جنبه اقتصادی داشته باشد، از جنبه‌ سیاسی باید مورد توجه قرار گیرد و نیازی به نگاه کارشناسی ندارد.

منبع: روزنامه همدلی؛ 1398.02.03
گروه اطلاع رسانی**9117**9131