سیاست خارجی عربستان زیر آوار خاشقجی
صاحبخبر - فروغ احمدی خبرنگار خبر ناپدید شدن مرموز جمال خاشقجی، منتقد محمد بن سلمان، گلوله برفی کوچکی بود که اکنون تبدیل به بهمنی در حال آوار شدن بر سیاست خارجی پر چالش عربستان است. بعد از انگلیس، فرانسه، کانادا، سازمان ملل و چند نهاد روزنامه نگار یو حقوق بشری دیگر، امریکا نیز درباره سرنوشت محمد بن سلمان ابراز نگرانی کرد. امروز؛ یک هفته پس از ناپدید شدن جمال خاشقجی بعد از ورود او به کنسولگری عربستان در استانبول میگذرد. ماجرای ناپدید شدن این روزنامهنگار زمانی ابعاد پیچیدهتری به خود گرفت که رسانههای بینالمللی به نقل از مقامهای پلیس ترکیه این احتمال را مطرح کردند که او در کنسولگری به قتل رسیده است. اما مقامهای سعودی این اظهارات را «بیاساس» نامیدند. با این حال انتشار این خبر واکنش برخی کشورها را به دنبال داشته است. «دونالد ترامپ» رئیس جمهوری آمریکا پس از سکوت طولانی نسبت به گزارشها پیرامون سرنوشت نامعلوم این روزنامه نگار ابراز نگرانی کرد. و گفت امیدوارم که این موضوع حل و فصل شود! مایک پنس معاون ترامپ نیز درتوئیتر خود نوشت: «شرم آور است اگر خبرها درباره کشته شدن او صحت داشته باشد. خشونت علیه روزنامه نگاران، آزادی بیان و حقوق بشر را به خطر میاندازد. جهان خواستار پاسخگویی روشن در زمینه سرنوشت خاشقجی است.» وزیر خارجه آمریکا نیز از دولت عربستان خواست تحقیقی فراگیر درباره ناپدید شدن خاشقجی انجام دهد. به جز مقامات طراز اول امریکا سناتورهای امریکایی نیز در واکنشهایی از این خبر ابراز نگرانی کردند. «لیندسی گراهام»، سناتور جمهوریخواه آمریکا هشدار داد که در صورت اثبات قتل این روزنامه نگار به دست مقامات ریاض، عربستان بهای سنگینی خواهد پرداخت. به جز امریکا که خیلی دیر هنگام به ناپدید شدن منتقد عربستانی واکنش نشان داده است، پیشتر سایر کشورها مراتب نگرانی خود را در این خصوص اعلام داشته بودند. کانادا هم اعلام کرد از اخبار منتشره درباره قتل «جمال خاشقجی» روزنامه نگار مشهور سعودی و منتقد ریاض در استانبول نگران است. استفان دوژاریک، سخنگوی دبیر کل سازمان ملل نیز اعلام کرد: «مساله خاشقجی را با دقت دنبال میکنیم و باید منتظر پایان یافتن تحقیقات رسمی باشیم، آن موقع نظر خودمان را اعلام خواهیم کرد.» سخنگوی وزارت خارجه فرانسه در این خصوص اعلام کرد: «پاریس نگران مفقود شدن جمال است.» وزارت خارجه انگلیس اعلام کرد، در جریان تازهترین گزارشهای مربوط به سرنوشت خاشقجی قرار دارد و تلاش میکند آنچه برای او از زمان ورودش به کنسولگری عربستان در ترکیه رخ داده، آگاهی یابد. پیشتر رجب طیب اردوغان، رئیس جمهوری ترکیه نیز که کشورش میزبان جمال خاشقجی بوده و این اتفاق در استانبول رخ داده، در واکنشی اعلام کرده بود: کنسولگری (عربستان) باید ثابت کند روزنامه نگار از آنجا خارج شده است یا نه. مسئولین کنسولگری عربستان نمی توانند با بیان اینکه «خاشقچی» از اینجا خارج شده از زیر مسئولیت شانه خالی کنند. خاشقجی کجاست؟ ارزیابی اولیه پلیس ترکیه این است که خاشقجی داخل کنسولگری عربستان در استانبول کشته شده است. این در حالی است که خالد بن سلمان سفیر عربستان سعودی در آمریکا گفته که دوربینهای کنسولگری عربستان در استانبول روزی که خاشقجی وارد ساختمان کنسولگری شد تصویری ضبط نکرده اند. خاشقجی یک روز قبل از ناپدید شدنش، روزنامهنگار سعودی در مصاحبهای مطبوعاتی با شبکه دویچه وله آلمان گفته بود ترامپ با این تصور که اوست از عربستان مقابل ایران حمایت میکند، سخت در اشتباه است.خاشقجی تاکید کرده بود کشورش میتواند با توانمندیهای ذاتیاش و گستره اسلام در این کشور از خود محافظت کند به شرط این که ائتلافات خود را از نوع احیا کند. تمامی شواهد و قرائن در پرونده مرگ مشکوک جمال خاشقجی آنقدر علیه خاندان سعودی است که حتی در این میان، برخی رسانه های آمریکایی هم عدم همصدایی با رسانه های سعودی را به همسویی با آنها ترجیح داده اند. در همین راستا، روزنامه آمریکایی «واشنگتن پست» در گزارش خود به نقل از دو منبع آگاه مرتبط با پلیس ترکیه می نویسد: «قتل خاشقجی از قبل برنامه ریزی شده بود و برای این کار تیمی از عربستان وارد ترکیه شده بود». خاشقجی ۵۹ ساله، همکار روزنامه واشنگتنپست، پس از آنکه محمد بن سلمان به عنوان ولیعهد عربستان برگزیده شد، به آمریکا رفت. او مقالاتی را در انتقاد به جنگ عربستان با یمن، اختلافات اخیر ریاض با کانادا و بازداشت فعالان حقوق زنان به دنبال صدور اجازه رانندگی در این کشور نوشته بود.∎