به گزارش سرويس بين الملل
خبرگزاري صدا و سيما، روزنامه لیبراسیون نوشت اردوغان در دام اقتصادی گرفتار شده است.
به نوشته این روزنامه، تورم، بیکاری، کسری تجاری و کاهش ارزش لیر ترکیه در روزهای اخیر نشان دهنده ضعف ساختاری کشوری است که حالا با تحریمهای آمریکا رو به رو شده است. رجب طیب اردوغان رئیس جمهور ترکیه خیانت دولت ترامپ را محکوم میکند. لیر ترکیه که بیش از پنجاه درصد ارزش خود را در طی یک سال در برابر یورو و دلار از دست داده است، به شدت تحت تاثیر بحران دیپلماتیک میان ترکیه و آمریکا و همچنین عدم اعتماد به سیاستهای اقتصادی رجب طیب اردوغان قرار گرفته است.
به دور از اظهارات ملی گرایانه اردوغان در مورد "معجزه اقتصادی ترکیه"، این کشور، بی ثبات و نامتعادل، با چالشهای ساختاری بسیاری رو به رو شده است. این فراتر از مسائل مربوط به عدالت و امنیت از جمله اصلیترین نگرانیهای مردم ترکیه است. کشور با تورم فاجعه بار ۱۵.۹ درصدی در ماه ژوئیه رو به رو بود که پنج برابر بیشتر از متوسط میزان تورم در کشورهای در حال توسعه است. این تورم قدرت خرید خانوارها را کاهش داده است. میزان واقعی بیکاری به ۱۷ درصد رسیده است که البته با آمار رسمی ۱۱ درصدی اعلام شده فاصله دارد. شرکتها در معرض مقروض شدن هستند. به ویژه آنکه شرکتها تحت فشار حاکمیت برای احیای دستگاه اقتصادی، پس از کودتای نافرجام ژوئیه سال دوهزار و شانزده وام دلاری زیادی دریافت کردند. در نتیجه شرکتها بدهی ارزی دویست میلیارد دلاری دارند که یک سوم آن باید در سال جاری پرداخت شود. به این ترتیب شرکتها با بدترین نرخ ارز تاریخ این کشور بیشتر بی ثبات خواهند شد. در نهایت ترکیه با کسری جدی در تعادل نقدینگی خود رو به روست که تبادلات اقتصادی میان ترکیه و دیگر کشورها را با مشکل رو به رو کرده است.
ترکیه برای تامین مالی پنجاه میلیارد دلار از کسری در حساب جاری خود هر روز از دویست میلیون دلار تامین منابع مالی خارجی استفاده میکند. اما مداخله رئیس جمهور، علاوه بر گسترش سلطه وی در امور اقتصادی از زمان پیروزی دوباره در انتخابات ژوئن، هیچ فایدهای نداشت. یکی از راه حلهای موجود، سیاست پولی انقباظی با افزایش نرخ بهره است.
اما رئیس جمهور بر بانک مرکزی اعمال فشار میکند تا نرخ بهره افزایش نیابد، زیرا نگران است که این اقدام روند رشد اقتصادی این کشور را که در سال دوهزار و هفده ۷.۴ درصد بود و نقطه قوت اقتصاد این کشور محسوب میشود کاهش دهد. اردوغان داماد خود را به عنوان وزیر دارایی منصوب کرده است. او نمیخواهد هیچ چیزی در مورد تغییر سیاست پولی بشنود و ترجیح میدهد با کارت توطئه آمریکا برای تحریک کردن عواطف ملی گرایانه استفاده کند.
اردوغان روز دوشنبه خطاب به آمریکا گفت: " از یک سو شما در ناتو در کنار ما هستید و از سوی دیگر به دنبال از پشت ضربه زدن به شریک راهبردی خود هستند. آیا چنین کاری قابل قبول است؟ "
ترکیه به دو برابر شدن تعرفه گمرکی واردات فولاد و آلومینیوم که تصمیم آن روز جمعه توسط ترامپ اتخاذ شد اعتراض دارد. این تصمیم در تلافی دستگیری یک کشیش آمریکایی متهم به جاسوسی و فعالیتهای تروریستی در ترکیه گرفته شد.
آنکارا همچنین به حمایت کاخ سفید از فتح الله گولن واعظ ترک که از بیست سال پیش در آمریکا به سر میبرد و به گفته اردوغان معمار اصلی کودتای نافرجام سال دوهزار و شانزده است اعتراض دارد. مقامات ترکیه همچنین نمیتوانند حمایت آمریکا از یگانهای مدافع خلق کرد در سوریه (شاخه نظامی حزب اتحاد دموکراتیک) را تحمل کنند.
این چالش دیپلماتیک سرمایه گذاران خارجی را که ترکیه نیز به آنها وابسته است نگران کرده است. آنها پول خود را از بازار ترکیه بیرون کشیده اند که این میزان سقوط ارزش لیر را که پیشتر به دلیل ضعف اقتصادی تضعیف شده بود، تشدید میکند.
در این شرایط این سوال مطرح میشود که چرا احتمال گسترش این بحران وجود دارد؟ پاسخ این است که اردوغان بیش از آنکه به دنبال آرام کردن اوضاع باشد در وعدههای خود مبالغه میکند. همچنین بانک مرکزی ترکیه با هدف تلاش برای آرام کردن نگرانی های، روز دوشنبه اطمینان داد تمامی نقدینگی مورد نیاز بانکها را تامین خواهد کرد و تدابیر لازم برای تضمین ثبات مالی را اتخاذ خواهد کرد.
اما هجوم جدید اردوغان به آمریکا نمیتواند در این زمینه اطمینان بخش باشد. به طور کلی مقامات نظارت مالی منطقه یورو نگرانند که نظام بانکی منطقه یورو با وضعیت پرتلاطم جدید رو به رو شود. یک کارشناس میگوید بانکهای ترکیه که به یورو وام گرفته اند احتمالا در بازپرداخت بدهی خود با مشکل رو به رو خواهند شد. بحران ترکیه میتواند ضعف اقتصاد دیگر کشورهای بزرگ در حال توسعه را هم نشان دهد. بسیاری از ارزهای نوظهور تحت تاثیر کاهش ارزش لیر ترکیه قرار گرفته اند.
طی یک هفته راند آفریقای جنوبی و روبل روسیه ۸ درصد ارزش خود را در برابر دلار از دست داده اند. رئال برزیل و پزو آرژانتین هم در این زمان به ترتیب ۴ و ۶ درصد ارزش خود را از دست داده اند.
بالاگرفتن تنشهای تجاری و افزایش نرخ بهره آمریکا هزینههای مالی خارجی این کشور را افزایش داده است که حافظ رشد اقتصادی این کشور است. به این ترتیب سرمایه گذاران ترجیح میدهند پول خود را جای دیگری سرمایه گذاری کنند. نتیجه اینکه ارزش واحدهای پولی سقوط میکند، هزینه واردات و در نتیجه تورم افزایش مییابد و کابوس یک بحران جدید شکل میگیرد.
به نوشته این روزنامه، تورم، بیکاری، کسری تجاری و کاهش ارزش لیر ترکیه در روزهای اخیر نشان دهنده ضعف ساختاری کشوری است که حالا با تحریمهای آمریکا رو به رو شده است. رجب طیب اردوغان رئیس جمهور ترکیه خیانت دولت ترامپ را محکوم میکند. لیر ترکیه که بیش از پنجاه درصد ارزش خود را در طی یک سال در برابر یورو و دلار از دست داده است، به شدت تحت تاثیر بحران دیپلماتیک میان ترکیه و آمریکا و همچنین عدم اعتماد به سیاستهای اقتصادی رجب طیب اردوغان قرار گرفته است.
به دور از اظهارات ملی گرایانه اردوغان در مورد "معجزه اقتصادی ترکیه"، این کشور، بی ثبات و نامتعادل، با چالشهای ساختاری بسیاری رو به رو شده است. این فراتر از مسائل مربوط به عدالت و امنیت از جمله اصلیترین نگرانیهای مردم ترکیه است. کشور با تورم فاجعه بار ۱۵.۹ درصدی در ماه ژوئیه رو به رو بود که پنج برابر بیشتر از متوسط میزان تورم در کشورهای در حال توسعه است. این تورم قدرت خرید خانوارها را کاهش داده است. میزان واقعی بیکاری به ۱۷ درصد رسیده است که البته با آمار رسمی ۱۱ درصدی اعلام شده فاصله دارد. شرکتها در معرض مقروض شدن هستند. به ویژه آنکه شرکتها تحت فشار حاکمیت برای احیای دستگاه اقتصادی، پس از کودتای نافرجام ژوئیه سال دوهزار و شانزده وام دلاری زیادی دریافت کردند. در نتیجه شرکتها بدهی ارزی دویست میلیارد دلاری دارند که یک سوم آن باید در سال جاری پرداخت شود. به این ترتیب شرکتها با بدترین نرخ ارز تاریخ این کشور بیشتر بی ثبات خواهند شد. در نهایت ترکیه با کسری جدی در تعادل نقدینگی خود رو به روست که تبادلات اقتصادی میان ترکیه و دیگر کشورها را با مشکل رو به رو کرده است.
ترکیه برای تامین مالی پنجاه میلیارد دلار از کسری در حساب جاری خود هر روز از دویست میلیون دلار تامین منابع مالی خارجی استفاده میکند. اما مداخله رئیس جمهور، علاوه بر گسترش سلطه وی در امور اقتصادی از زمان پیروزی دوباره در انتخابات ژوئن، هیچ فایدهای نداشت. یکی از راه حلهای موجود، سیاست پولی انقباظی با افزایش نرخ بهره است.
اما رئیس جمهور بر بانک مرکزی اعمال فشار میکند تا نرخ بهره افزایش نیابد، زیرا نگران است که این اقدام روند رشد اقتصادی این کشور را که در سال دوهزار و هفده ۷.۴ درصد بود و نقطه قوت اقتصاد این کشور محسوب میشود کاهش دهد. اردوغان داماد خود را به عنوان وزیر دارایی منصوب کرده است. او نمیخواهد هیچ چیزی در مورد تغییر سیاست پولی بشنود و ترجیح میدهد با کارت توطئه آمریکا برای تحریک کردن عواطف ملی گرایانه استفاده کند.
اردوغان روز دوشنبه خطاب به آمریکا گفت: " از یک سو شما در ناتو در کنار ما هستید و از سوی دیگر به دنبال از پشت ضربه زدن به شریک راهبردی خود هستند. آیا چنین کاری قابل قبول است؟ "
ترکیه به دو برابر شدن تعرفه گمرکی واردات فولاد و آلومینیوم که تصمیم آن روز جمعه توسط ترامپ اتخاذ شد اعتراض دارد. این تصمیم در تلافی دستگیری یک کشیش آمریکایی متهم به جاسوسی و فعالیتهای تروریستی در ترکیه گرفته شد.
آنکارا همچنین به حمایت کاخ سفید از فتح الله گولن واعظ ترک که از بیست سال پیش در آمریکا به سر میبرد و به گفته اردوغان معمار اصلی کودتای نافرجام سال دوهزار و شانزده است اعتراض دارد. مقامات ترکیه همچنین نمیتوانند حمایت آمریکا از یگانهای مدافع خلق کرد در سوریه (شاخه نظامی حزب اتحاد دموکراتیک) را تحمل کنند.
این چالش دیپلماتیک سرمایه گذاران خارجی را که ترکیه نیز به آنها وابسته است نگران کرده است. آنها پول خود را از بازار ترکیه بیرون کشیده اند که این میزان سقوط ارزش لیر را که پیشتر به دلیل ضعف اقتصادی تضعیف شده بود، تشدید میکند.
در این شرایط این سوال مطرح میشود که چرا احتمال گسترش این بحران وجود دارد؟ پاسخ این است که اردوغان بیش از آنکه به دنبال آرام کردن اوضاع باشد در وعدههای خود مبالغه میکند. همچنین بانک مرکزی ترکیه با هدف تلاش برای آرام کردن نگرانی های، روز دوشنبه اطمینان داد تمامی نقدینگی مورد نیاز بانکها را تامین خواهد کرد و تدابیر لازم برای تضمین ثبات مالی را اتخاذ خواهد کرد.
اما هجوم جدید اردوغان به آمریکا نمیتواند در این زمینه اطمینان بخش باشد. به طور کلی مقامات نظارت مالی منطقه یورو نگرانند که نظام بانکی منطقه یورو با وضعیت پرتلاطم جدید رو به رو شود. یک کارشناس میگوید بانکهای ترکیه که به یورو وام گرفته اند احتمالا در بازپرداخت بدهی خود با مشکل رو به رو خواهند شد. بحران ترکیه میتواند ضعف اقتصاد دیگر کشورهای بزرگ در حال توسعه را هم نشان دهد. بسیاری از ارزهای نوظهور تحت تاثیر کاهش ارزش لیر ترکیه قرار گرفته اند.
طی یک هفته راند آفریقای جنوبی و روبل روسیه ۸ درصد ارزش خود را در برابر دلار از دست داده اند. رئال برزیل و پزو آرژانتین هم در این زمان به ترتیب ۴ و ۶ درصد ارزش خود را از دست داده اند.
بالاگرفتن تنشهای تجاری و افزایش نرخ بهره آمریکا هزینههای مالی خارجی این کشور را افزایش داده است که حافظ رشد اقتصادی این کشور است. به این ترتیب سرمایه گذاران ترجیح میدهند پول خود را جای دیگری سرمایه گذاری کنند. نتیجه اینکه ارزش واحدهای پولی سقوط میکند، هزینه واردات و در نتیجه تورم افزایش مییابد و کابوس یک بحران جدید شکل میگیرد.