پيشگيري از پوکي استخوان با نانو داروي هوشمند
محققان دانشگاه آزاد اسلامي واحد تهران شمال در تحقيقات خود موفق به ساخت آزمايشگاهي نانوداروي هوشمندي براي درمان پوکي استخوان شدهاند. به کمک اين روش ميتوان سرعت، زمان و مکان آزادسازي دارو را تحت کنترل در آورده و اثرات جانبي داروهاي شيميايي؛ که مکرر توسط بيماران مصرف ميشود، به حداقل رساند. در ساخت اين نانودارو از مواد زيست سازگار استفاده شده و هيچ آلودگي محيطي توسط آن ايجاد نميشود.
به گزارش ستاد ويژه توسعه فناوري نانو،بيماريهاي عضلاني اسکلتي يکي از عمدهترين مشکلات سلامتي در دنيا است. در اين گروه از بيماريها، براساس شيوع و بار ناشي از آن، بيماريهاي پوکي استخوان، کمردرد و استئوآرتروز شيوع بيشتري دارد. پوکي استخوان يا استئوپروز(Osteoprosis) شايع ترين بيماري متابوليکي استخوان است. در اين بيماري تراکم استخوان کاهش يافته و تخريب استخواني شديدتر از حالت طبيعي رخ ميدهد. شمار پوکي استخوان در جهان به بيش از دو ميليارد نفر رسيده است. اين درحالي است که ايران در شيوع شکايات روماتيسمي بالاترين رقم در منطقه آسيا را دارد و حدود 70 درصد زنان و 50 درصد مردان نيز به نوعي دچار پوکي استخوان يا استئوپروز هستند.
سحر بهزادي- کارشناس ارشد شيمي آلي از دانشگاه آزاد اسلامي واحد تهران شمال با اشاره به اينکه قرص هاي ضد پوکي استخواني عوارض بالايي دارند، هدف اين طرح را درمان سريع تر و بهتر پوکي استخوان خواند و گفت: «تحقيقات ما بر پايهي ايجاد نانو حاملهاي هوشمند قرار گرفت. بدين منظور از نانو ذراتي با پوسته ي نشاسته/سلولز و هسته آلژينات به عنوان نانوحامل دارو استفاده شد. در گروهي از اين نانوذرات داروي صنعتي کلسي تونين و در گروه ديگر عصارهي گياه تاج خروس و در گروه سوم ادغام دو داروي کلسي تونين و عصاره گياه تاج خروس را کپسوله کرديم.»
به گفتهي بهزادي، طبفق نتايج حاصل شده، داروي گياهي، حتي عملکرد بهتري نسبت به داروي صنعتي داشته است. البته همچنين ادغام دو داروي گياهي و صنعتي نيز به مراتب عملکرد بالاتر و مؤثرتري از خود نشان داده است.اين محقق در مقايسهي نانوداروي هوشمند طراحي شده با نمونههاي سنتي توضيح داد: «با سيستمهاي دارورساني سنتي عملاً هيچ کنترلي برروي زمان، سرعت و مکان آزادسازي دارو وجود ندارد. علاوه بر اين، غلظت دارو مرتباً در خون داراي نوساناتي بصورت دره و پيک خواهد بود و ممکن است از دامنه ي درماني فراتر برود و يا کارايي کمتر و عوارض جانبي بيشتر را موجب گردد. اما با سيستم دارورساني طراحي شده قادرخواهيم بود سه حوزهي زمان، مکان و سرعت آزادسازي دارو را تحت کنترل در آورده و تعيين کنيم.»
نتايج اين طرح ميتواند براي درمان پوکي استخوان بدون عوارض دارويي، به عنوان روش درمان هوشمند وهدفمند شده، در صنعت پزشکي مورد استفاده قرار گيرد.
∎