ارزهای دیجیتال یا cryptocurrency مبتنی بر فناوری بلاک‌چین به تیتر اصلی اخبار و موضوع مورد اقبال افراد تبدیل شده و جست‌وجوی این کلمه و ارزهای آن از جمله بیت‌کوین در موتورهای جست‌وجوگر رشد زیادی داشته است و همزمان با این موضوع، شاهد رشد قابل‌توجه نرخ این قبیل ارزها هستیم. بیت‌کوین و اتریوم از پیشتازان ارزهای دیجیتال به‌شمار می‌آیند.

حتی برخی شرکت‌هایی که عنوان بلاک‌چین را به اسم خود افزوده‌اند، در چند ماه گذشته بازده‌های چندصد درصدی داشته‌اند. ساختار تولید در این روش که در اصطلاح به آن ماینینگ گفته می‌شود، براساس فناوری بلاک‌چین یا زنجیره بلوکی است. بدین صورت که مجموعه تراکنش‌ها به‌طور شفاف در یک زنجیره قرار دارد و هر تراکنش جدید، به آن افزوده می‌شود و هیچ معامله‌ای از روی این زنجیره پاک نمی‌شود و هیچ کسی مالک آن نیست یا به عبارت دیگر هیچ سروری ندارد. این فناوری توزیع شده است و محرمانگی در کیف پولی است که فرد با آن به زنجیره متصل می‌شود. در نتیجه این شبکه توزیع شده است. زنجیره بلوکی بیت‌کوین هر ۱۰ دقیقه، یک کوین تولید می‌کند و مقدار کوین تولید شده براساس میزان سهم سامانه‌های دخیل در تولید (ماینرها) تسهیم می‌شود. در حقیقت بیت‌کوین مخالف شبکه متمرکز بانکداری متعارف است. بیت‌کوین به ۳ دلیل با اقبال و رشد روبه‌رو است. نخستین موضوع سقف تولید (ماینینگ) آن است که حداکثر تا ۲۱ میلیون واحد قابل تولید و استخراج است که اکنون ۷/۱۶ میلیون کوین تولید شده و به احتمال تا سال ۲۰۲۱ میلادی به سقف خود دست می‌یابد. از سوی دیگر، دارندگان و خریداران آن می‌توانند ناشناس باقی بمانند در نتیجه برای انگیزه‌های مجرمانه و فرارهای مالیاتی و قانونی جذابیت بالایی دارد. همچنین درباره ارزها واقعی و وضعیت اقتصاد جهانی نگرانی‌هایی وجود دارد؛ این ۳ عامل اساسی در کنار عامل مهمی به نام انگیزه‌های سفته‌بازی، سبب اقبال گسترده به این ارز و توجه عامه مردم به آن شده است.بیت‌کوین در زمان نگارش این یادداشت (۱۸ آذر ۹۶) به ۱۷ هزار دلار رسیده و ارزش آن بیش از ۲۸۰ میلیارد دلار است. معاملات بیت‌کوین از حدود ۸ سنت در سال ۲۰۰۹ میلادی آغاز شد و چندین سال در محدوده ۲ دلار معامله شد. حدود یک سال پیش نرخ هر بیت‌کوین ۷۱۳ دلار بوده که یکی از بالاترین بازده‌ها را بین دارایی‌ها در چند دهه گذشته داشته است. بیت‌کوین و سایر ارزهای دیجیتال موافقان و مخالفان زیادی دارند. موافقان آن معتقدند ارز و واحدهای پول باید خارج از اختیار دولت و قانون‌گذاران باشد و از سوی دیگر، مخالفان معتقدند بیت‌کوین بدون پشتوانه مالی و اقتصادی است. با این حال، بسیاری از کسب و کارها و مبادلات غیررسمی ارز، ارزهای دیجیتال را پذیرفته‌اند و همچنین برنامه‌هایی برای ایجاد بازارهای آینده آنها وجود دارد. از سوی دیگر، برخی کشورها این ارزها را ممنوع و غیرقانونی اعلام کرده و برخی از سازمان‌های پولی و مالی نیز نسبت به آن هشدار داده‌اند. با این حال، پدیده ارزهای دیجیتال، پدیده‌ای نوظهور در اقتصاد جهان است که ابعاد و ویژگی‌های خاص خود را دارد. از سوی دیگر، روند صعودی و انتظارات مثبت به روند نرخ بیت‌کوین، مهم‌ترین عامل جهش چند ده برابری آن در یکسال گذشته بوده و تا زمانی که انتظارات صعودی و مثبت در بازار ارزهای دیجیتال وجود داشته باشد، حتی اگر درگیر حباب بسیار بزرگی شوند، انتظار رشد این‌گونه ارزها محتمل است. در این بین اما تعیین ارزش واقعی برای این ارزها دشوارترین موضوع است.
سیدفرهنگ حسینی کارشناس بازار سرمایه