با وجود این قانون و موعدی هم که ترامپ برای اصلاح برجام تعیین کرده است، روزنامه واشنگتن تایمز گزارش داده است که مهلت شصت روزه کنگره امریکا برای تصمیمگیری درباره برگرداندن تحریمهای ایران دیروز سهشنبه (دوازدهم دسامبر) بدون هیچ اقدامی پایان یافت. با این حال کارکنان کنگره اظهار امیدواری کردهاند که تا پیش از موعد تصمیمگیری بعدی ترامپ درباره برجام (۱۵ ژانویه ۲۰۱۸)، کنگره بتواند قانونی در این باره به تصویب برساند. این در حالی است که برخی از منابع آگاه در کاخ سفید مدعی شدهاند ترامپ که از انفعال کنگره در خصوص تصمیمگیری درباره وضعیت تحریمهای ایران ناامید شده است، ممکن است یک ماه دیگر تصمیم خود برای خروج از برجام را عملی کند. مارک دوبوویتز، مدیر بنیاد موسوم به دفاع از دموکراسیها به واشنگتن تایمز گفته است که این احتمال کاملاً وجود دارد که رئیس جمهوری امریکا در ماه ژانویه از توافق خارج شود.
ترامپ مهرماه گذشته از کنگره امریکا و شرکای اروپاییاش خواست برای رفع آنچه که نواقص برجام مینامید چاره اندیشی کنند.
مطابق قانونی که در سال ۲۰۱۵ در کنگره امریکا به تصویب رسیده است، رئیس جمهوری این کشور باید هر سه ماه یک بار پایبندی ایران به برجام را تأیید و اعلام کند که باقی ماندن امریکا در برجام در راستای منافع امنیت ملی امریکا است. اگر چه ترامپ در ابتدای ریاستجمهوری خود دو بار این مسأله را تصدیق کرد ولی دو ماه پیش با فرا رسیدن سومین موعد گزارش دولت امریکا، او ضمن اعلام استراتژی جدید امریکا در قبال ایران، برجام را تأیید نکرد و گفت که اگر وی به همراه کنگره و متحدان اروپایی امریکا نتواند راهی برای رفع نواقص برجام پیدا کند، احتمال پایان دادن به تعهد امریکا به برجام از جانب وی بهعنوان رئیس جمهوری امریکا، در هر زمانی وجود دارد.
در واکنش به چنین درخواستی بود که باب کورکر، سناتور جمهوریخواه تنسی و رئیس کمیته روابط خارجی سنا اعلام کردند که به همراه سناتور بن کاردین و سناتور تام کاتن میکوشند تا خواسته ترامپ در خصوص برجام محقق شود اما طرحی که آنها با هدف نقض فاحش برجام دنبال میکردند، در نهایت با اقبال اکثریت نمایندگان کنگره روبهرو نشد. روزنامه واشنگتن تایمز در گزارش خود اشاره کرده با توجه به فشردگی برنامه کنگره و روزهای محدود کاری کنگره در ماه آینده بعید است طرح احتمالی مورد نظر این سناتورها از تصویب سنا بگذرد و حتی اگر چنین طرحی هم به تصویب برسد نوع واکنش اروپا به آن برای ترامپ چندان مناسب نخواهد بود زیرا اروپاییها نمیخواهند دوباره باب مذاکره بر سر موضوع هستهای ایران باز شود زیرا از فروپاشی برجام نگران هستند. به این ترتیب در چنین فضایی که کنگره از پیگیری هر اقدامی برای نقض برجام خودداری کرده است، ترامپ ۱۵ ژانویه سال ۲۰۱۸ (۱۵ دی ماه) مجدداً با اعلام پایبندی یا عدم پایبندی ایران به برجام مواجه خواهد شد. در این مدت، رئیس جمهوری امریکا از اختیار اعلام خروج این کشور از برجام برخوردار خواهد بود.
درحالی که گفته می شود احتمال خروج ترامپ از برجام وجو دارد، وزیر خارجه امریکا گفت واشنگتن فعلاً در توافق هستهای با ایران حضور دارد. رکس تیلرسون که در نشستی غیررسانهای در جمع کارکنان وزارت خارجه امریکا صحبت میکرد، گفت: واشنگتن در حال رایزنی با متحدان خود برای اجرای کامل توافق هستهای با ایران است. او گفت:«واشنگتن در این زمینه، حمایت خوبی از متحدان اروپایی خود دریافت کرده است». او با بیان اینکه توافق هستهای ایرادات و نواقصی دارد، گفت:«این ایرادات باید برطرف شوند».
** حمایت دبیر کل سازمان ملل از برجام
در شرایطی که مخالفان برجام در امریکا تلاش میکنند روند اجرای برجام را با خدشه روبهرو کنند، آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل در گزارشی تأکید کرد، ایران به توافق هستهای پایبند بوده است.
دبیر کل سازمان ملل در گزارشی که به شورای امنیت سازمان ملل ارائه کرده است، برجام را بهترین راه برای تضمین ماهیت انحصاراً صلحآمیز برنامه هستهای ایران دانسته است.
وی در بخش دیگری از این گزارش در خصوص عدم قطعیت ایجاد شده درباره آینده این توافق پس از عدم تأیید پایبندی ایران توسط دونالد ترامپ رئیسجمهوری امریکا نیز ابراز تأسف کرد. با وجود این گوترش تأکید کرد: «پایبندی امریکا به این توافق تا زمان حاضر به من قوت قلب میدهد». همزمان با تأکید این مقامها بر لزوم ادامه برجام، کمیسیون مشترک برجام به سرپرستی هلگا اشمید به نمایندگی از مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا امروز در وین نشست مشترک خود را برگزار میکنند. اتحادیه اروپا در بیانیهای آورده است که این نشست فرصتی برای بررسی اجرای برجام و مسائل مرتبط با تحریمها ایجاد خواهد کرد.
نظر شما