در تقویم استان مرکزی ۱۵ آبان هرسال این عنوان را با خود یدک میکشد و شاید تنها طبیعت دوستان، حامیان حیوانات و فعالان محیط زیست از آن مطلع باشند، اما این مناسبت اوج میهماننوازی مردمان این دیار را به نمایش میگذارد.
تالاب میقان اراک و حتی دیگر مناطق آبی استان مرکزی در پاییز و زمستان میهمانانی دارند که یک روز برای آنها نامگذاری شده است و امروز هشت سالگی این رویداد گرامی داشته میشود.
نامگذاری این روز در وهله اول فرصتی برای معرفی تالاب میقان اراک و تاکید بر بکر بودن این منطقه است، تالاب میقان تنها تالاب زنده مرکز کشور است که هرچند دچار چالشهای بسیاری است، اما باز هم هرساله هزاران درنا را در خود جای میدهد و حضور و سروصدای اینهمه پرنده مهاجر در این فصل، روح این تالاب را سرشار از زندگی می کند.
قطعا زیستگاهی چون تالاب میقان اراک بواسطه برخورداری از پتانسیل های بکر، آرامش و امنیتی که برای این پرندگان مهاجر رقم می زند، به عنوان مامنی ارزشمند جایگاه ویژه در این روز دارد.
تالاب میقان اراک با وسعتی ۲۶ هزار هکتاری در ۱۵ کیلومتری شمال شرق شهری قرار گرفته است که شهروندانش روزهای بسیاری از سال را تحت سلطه گردوغبار و آلودگی هوا روزگار می گذرانند، اما این مردمان این زیستگاه را دوست دارند، زیستگاهی که شاید از منظرهای مختلف از سوی برخی مسئولان فراموش شده باشد، اما خود برای ادامه حیاتش دست به کار شده و اگر به قول یک کارشناس انسان او را رها کند، بار دیگر خود را باز مییابد.
ظرفیت این تالاب به اندازهای است که سالانه خیل عظیمی از پرندگان مهاجر بویژه درنا فرسنگها را سفر میکنند تا به این استراحتگاه برسند و این امر همچنان گواهی بر ارزشمندی این تالاب است.
حضور درناها در تالاب میقان اراک از ۲۲ مهرماه آغاز شده است و با توجه به دیر سرد شدن هوا در عرضهای شمالی هنوز دستههای عظیم درنا به تالاب نرسیده اند، اما با این وجود میتوان شمار بسیاری از این پرنده را در تالاب شاهد بود که هر یک در گوشه ای از تالاب ماوا گزیده اند.
با وجود آنکه هنوز بارش های پاییزه در اراک آغاز نشده است، اما شرایط آبی تالاب میقان برای درناها مطلوب است و این امر قطعا ماندگاری آنها را رقم میزند و در واقع تالاب با سخاوت تمام میزبانی خود را آغاز کرده است.
درناها پرندگانی باهوش و عظیمالجثهاند که با هوش سرشار خود همواره بهترین نقاط را به عنوان مامن و استراحتگاه انتخاب میکنند. این پرندگان مهاجر از گیاهان کوچک، حشره، قورباغهها، کرمها، خزندگان و ماهیان کوچک، و تخم جانوران آبی تغذیه میکنند و بواسطه وجود این منابع غذایی در تالاب میقان، این منطقه بهترین زیستگاه برای درناها محسوب میشود و همواره این پرندگان را دسته دسته به خود میخواند.
جغرافیای تالاب میقان نیز جاذبه بسیار بالایی برای گردشگران طبیعت و حتی محققان طبیعی دارد، اما در فصل سرد سال حضور درناها بعد گردشگری این منطقه را دوچندان میکند و به همین دلیل پرندهنگرهای بسیاری از نقاط مختلف کشور و حتی پرنده نگران خارجی روانه این منطقه میشوند تا فرصت را غنیمت شمرده باشند و البته این مهم فرصت بسیار مغتنمی برای معرفی تالاب میقان اراک نیز محسوب میشود.
وجود برج پرندهنگری ۱۷ متری در تالاب میقان که کاملا مشرف به نیزارهاست یکی از ظرفیتهای موثر در پرندهنگری منطقه به شمار میرود که البته چندی است امکان استفاده از آن مهیا نیست، اما به هر روی نامگذاری یک روز در سال به نام میهمانان خارجی تالاب میقان، تلنگری است تا این زیستگاه ارزشمند و همچنان زنده ایران با قدرت مراقبت شود.
مدیرکل حفاظت محیط زیست استان مرکزی در گفتوگو با ایسنا با تاکید بر اینکه شرایط تالاب میقان در حال حاضر کاملا مطلوب است و وضعیت طبیعی همچون امنیت و آب موجود، امکان میزبانی موفقی را در این منطقه فراهم می کند، گفت: تالاب میقان اراک یکی از معدود تالابها و مناطق امن کشور برای میزبانی از درناهاست که این امر باعث شده است هرسال شمار بسیاری از این پرندگان مهاجر را در این منطقه شاهد باشیم.
دکتر سعید محمودی با اشاره به اینکه در حال حاضر حدود ۶ هزار درنا وارد تالاب میقان اراک شدهاند، تصریح کرد: آمار تخلف و شکار در این منطقه به جهت پایشهای مستمر صفر است و اجازه هیچ گونه تخلفی داده نمیشود و همچنین با توجه به اینکه بیماری آنفلوآنزای فوق حاد پرندگان سال گذشته در تالاب شایع شد، امسال با نظارتهای مستمر، شرایط کاملا تحت کنترل است و تمام ترددها در منطقه زیر نظر است.
وی با اشاره به ارزشمندی تالاب میقان اراک گفت: امسال نیز به مانند هر سال برای روز استانی درنا برنامههای مختلفی تدارک دیده شده است، اما محور کار بحث آموزش و معرفی این گونه از پرندگان مهاجر و تالاب میقان است و در حال حاضر در مدارس مقاطع مختلف تحصیلی آموزشهایی در این رابطه ارائه میشود.
مدیرکل حفاظت محیط زیست استان مرکزی افزود: اهمیت این گونهها و تالاب میقان اراک که هرساله میزبان هزاران پرنده مهاجر است باید به نسل آینده منتقل شود چراکه به هرحال آینده کشور و مدیریت به دست این نسل است و باید از امروز اهمیت موضوعات برای آنها تبیین شود، علاوه بر این آموزش ارائه شده به کودکان و نوجوانان بواسطه تسری در خانوادهها میتواند آموزش همگانی را به صورت غیرمستقیم در پی داشته باشد که این امر امروز در روز استانی درنا در مدارس در حال انجام است و زمینه تحقق اهداف آموزشی و حفاظتی محیط زیست را فراهم میکند.
محمودی همچنین درخصوص بسته بودن برج پرنده نگری تالاب بیان کرد: متاسفانه در ساخت این برج موارد ایمنی به صورت کامل رعایت نشده است به طوری که در زمان استفاده از آن و تجمع افراد در قسمت بالایی، برج به لرزه میافتد و این امر احتمال وقوع حادثه را افزایش میدهد، بر این اساس در حال حاضر امکان استفاده از برج وجود ندارد تا پیمانکار روند اصلاحی را به انجام برساند و به محض تامین اعتبار کار اصلاح برج انجام میگیرد.
به گزارش ایسنا، آنچه بسیار با اهمیت به نظر می رسد، حفظ تالاب میقان به عنوان یک ظرفیت مهم طبیعی آنهم برای کلانشهری است که گاه حتی گوی آلودگی هوا را از دیگر کلانشهرهای کشور نیز می رباید و در این زمینه بر صدر می نشیند. توجه ویژه به حفظ این منطقه با تمام ویژگی هایی که آنرا به یکی از انتخاب های پرندگان مهاجر تبدیل کرده علاوه بر جنبه طبیعی که فواید بسیاری برای مردمان این شهر دارد، از بعد اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی و … حائز اهمیت بسیار است.
شکی نیست که حفظ حقابه میقان و جلوگیری از هرگونه تجاوز به آن به عنوان رکن اساسی زنده ماندن این تالاب و رعایت بسیاری از نکات در زنده نگهداشتن آن هم برای زنده ماندن خودمان، هم برای زنده ماندن درناها و دیگر زیستمدانش و هم برای آنکه از لیست مقاصد مورد نظر زیباترین مهمانان یک شهر خط نخوریم، یک ضرورت انکارناپذیر و قابل توجه است.