مدتی است مطلبی پیش آمده است که به رغم اینکه ارتباط مشخصی با من ندارد؛ بارها تصمیم گرفتم آنرا نقد کنم و در معرض قضاوت افکار عمومی بگذارم اما به علت احترام به صاحبان و مسئولین آن خدمت، ابتدا این مطلب را با صاحبان آن حرفه با نوشته ای درمیان گذاشتم. مدتی گذشت اثری و جوابی از آن نوشته دریافت نکردم لذا مجبور شدم این موضوع را بگشایم شاید مفید افتد.
بطور معمول نرخ گذاری تولیدات و کارهای خدماتی تحت ضوابطی با رعایت حقوق تولید کننده و مصرف کننده انجام می گیرد و صاحبان کالا و یا انجام دهندگان خدمات مجاز به تغییر و تخلف از آن نیستند. مدتی است دولت تدبیر و امید برای تقویت بنیه مالی و تشویق مؤسسات حمل و نقل بویژه شرکت های هواپیمائی نرخ گذاری پرواز ها را به شرکت های هواپیمائی واگذار کرده است.
برای سال های متمادی رسم بر این بوده است که هرگاه فردی بلیط یکی از موسسات حمل و نقل منجمله هواپیما را خریداری می کرد هر گاه به هر دلیل منصرف از انجام آن مسافرت می شد، چنانچه ۲۴ ساعت قبل از ساعت حرکت موعود مراتب را به دفتر فروش بلیط اطلاع می داد با کسر ده درصد از قیمت بلیط ۹۰% از وجه پرداختی را دریافت می کرد و چنانچه در ۲۴ ساعت پیش از پرواز اطلاع داده نمی شد بتدریج مبلغ جریمه (پنالتی) بیشتر می شد و نهایتاً به شرکت های هواپیمایی می رسید. اخیراً بدون اینکه رعایت حال مسافرین و مشتریان خود را منظور دارند این جریمه (پنالتی) را به ۳۰% و نهایتا به ۵۰% ترقی داده اند. با توجه به افزایش تعداد مسافرین بیش از ظرفیت صندلی های موجود، خرید و تهیه بلیط از چند روز قبل امری ضروری است و طبعا در این فاصله چند روز ممکن است یا مسافر قادر به پرواز در تاریخ معین نشود یا به علل دیگری مجبور به ترک مسافرت باشد مسافر بر سر دوراهی می ماند که بلیط اجباری را خریداری کند چه بسا مبلغ زیادی از پول خود را بدون جهت از دست بدهد و اگر بلیط تهیه نکند هرگز موفق به مسافرت مورد نظر نخواهد شد. با توجه به اینکه انصراف مسافرت و واگذاری صندلی به دیگری فقط چند دقیقه وقت کارمند مسئول را می گیرد و چون همیشه تعداد زیادی مسافر در لیست انتظار به دنبال صندلی خالی هستند انصراف مسافر صاحب بلیط و جایگزینی او با وجود تعداد زیاد مسافر در لیست انتظار هیچگونه ضرر مالی متوجه شرکت نخواهد کرد. از این رو تعیین چنین جریمه بالای ۳۰% به هیچوجه عادلانه و منصفانه نیست. بزرگان گفتهاند ضوابط و قوانین مانند تار عنکبوت است حشرات ریز را به دام می اندازد و می بلعد ولی زنبورهای درشت (زنبور خرمائی) به راحتی تار عنکبوت را پاره و درهم می تنند و از آن به در میرود.
تا آنجا که من جستجو کردهام اینچنین نامهربانی در هیچ یک از شرکت های هوایی و در هیچ کشور دیگری اینگونه تصمیمات یک جانبه بدون رعایت حال مصرف کننده وجود ندارد.