عکسِ گزارشی

  تحرک و هیجان، روشنی و وضوح از نظر فنی و بزرگنمایی سوژه اصلی(برجسته بودن) در عکس های گزارشی لازم است. به عبارت دیگر، تحرک(حرکت دستها، دهان و ...) نشان دادن خشم، نفرت، مظلومیت، نگرانی، دلهره و هر آنچه می تواند یک عکس را متمایز از سایر عکسها کند؛خصوصیتِ عکس خبری خوب است و می تواند متناسب با موضوع گزارش عکس مناسبی برای شما باشد. پس در انتخاب خود به نکات مذکور توجه کنید!

اهداف عکس در گزارش

1- کمک به زیبایی بصری گزارش
2- کمک به درک مفهوم پیشبرد اهداف گزارش

ویژگیها

 1- باید زنده و گویا بوده و با گزارش تناسب موضوعی داشته باشد.
 2- از نظر کیفیت برخوردار از کادری اصولی و دارای شفافیت و وضوح باشد.
 3- دارای جذابیت باشد، چون عکس نخستین عاملی است که چشم خواننده هنگام ورق زدن نشریه، آن را می بیند و جذابیت و گیرایی آن چشم خواننده را صید و او را به خواندن ترغیب می کند.

عکس ؛ گزارشگر یا عکاس؟

  خُب طبیعی است که اگر گزارشگر بتواند کار تهیه عکس را گزارش خود بر عهده بگیرد حاصل کار بسیار دلخواه تر خواهد شد. اما گزارشگرانی که تبحر در عکاسی داشته باشند؛ کم هستند. علاوه بر آنکه این دو کار(گزارشگری و گرفتن عکس) را هم زمان نمی توان به طور کامل و بی نقص به اجرا گذاشت.

  لذا نقش عکاس در تهیه عکسِ گزارش مهم است، اما با این همه گزارشگر پاسخگو و مسوول عکس یا تصویر گزارشی است که تدارک می بیند؛ ولو خود مستقیما آن را نگرفته باشد. پس باید بخوبی ویژگیهای یک عکس خوب را بداند.

همکاری و هماهنگی

  بهترین حالت حرفه ای این است که؛ میان عکاس و گزارشگر یک فضای همکاری و هماهنگی پدید آمده باشد. به این معنا که این دو پیش از ورود به صحنه گزارش وظایف خود را تقسیم کنند.

  خبرنگار باید به همکار عکاس خود بگوید که اصلا موضوع گزارش چیست؟و به چه پیامها و نکته هایی باید بیشتر تاکید شود. بهتر است میان این دو نفر نشانه هایی برای استفاده از موقعیت های خاص، گذاشته شود:مثلا در گزارشی از وضعیت بهداشت و فروش واحدهای صنفی گزارشگر به عکاس بگوید:فروشنده نسبت به بازرسان صنفی حساس است هر وقت "دکمۀ کتم را باز کردم" قصد دارم در این مورد از او بپرسم و این لحظه خوبی برای عکس گرفتن است.

  اینکه گزارشگر کار خود را به پایان برد و سپس از عکاس بخواهد به صحنه گزارش مراجعه کند و عکس بگیرد، رویه موفقی نیست. اما از این بدتر هم ممکن است:

آرشیو رسانه ها نه!

  تامین عکس گزارش از آرشیو رسانه یا از منابع دیگر به معنای کنار هم گذاشتن مفاهیم بیگانه با هم است. (اگر چه هر مفهوم، به تنهایی خوب و عالی باشد.) زیرا هر یک به دنیایی مستقل تعلق دارند.

  امروزه یافتن عکس از منابع رایانه ای و اینترنت چنان آسان است که ممکن است گزارشگر را به این توهم برساند که گویا تهیه عکس از موضوع وقت تلف کردن است؛ قطعا چنین نیست:

  هرگزارشی نیاز به عکس مستقیم از همان موضوع دارد مثلا تصور کنید در کنار گزارش از شخص، عکس رسمی و پرسنلی سوژه کار شود. یا وقتی گزارش از کودکان کار و خیابانی را کار می کنیم عکس یک کودک خندان بر روی تاب یا سرسره را به کار ببریم . بنابراین در انتخاب عکس آرشیوی و اینترنتی خیلی دقت کنید و بهتر از همه استفاده مستقیم از عکاس است.

  در سالهای اخیر استفاده از طرح یا تصویرسازی به جای عکس، مرسوم شده است که متنوع و جذاب هم هست. چنانچه مجله انگلیسی و اقتصادی اکونومیست در گزارشهای اصلی خود بیشتر از طرح به جای عکس استفاده می کند.

استفاده از سایر تصاویر

  در برخی از گزارشها بویژه گزارشهای تحقیقی استفاده از سایر تصاویر مثل نمودار- طرح و کارتون و ... در مواردی برخی عکسهای آرشیوی اشکال ندارد؛ حتی می توان گفت؛ برای مستند کردن موضوع لازم هم هست.

انواع عکس

 1- عکس با سوژه متحرک: که می تواند فیزیکی یا غیرفیزیکی باشد: فیزیکی(سران دو کشور به هنگام دیدار دست یکدیگر را می فشرند). غیرفیزیکی(ثبت کننده احساسات و حالات درونی سوژه مثل ثبت احساس خشم، احساس نیاز و ...)

 2- عکس ناگهانی: (خواب رفتن نماینده مجلس حین مذاکرات رسمی)

 3- عکس غیرفوری و آرشیوی: (عکسهایی از وسایل نقلیه و آسمان خراشها)

 4- عکسهای تزیینی: (جنبه -خبری ندارد بیشتر در گزارشهای تحقیقی به کار گرفته می شود مثل عکس از طبیعت زیبا در گزراش آلودگی هوا و تصویر غذایی وسوسه برانگیز برای گزارشی از میزان بالای چربی و چاقی افراد .

 5- عکسهای فجیع: چاپ این عکسها واکنشهای متفاوتی دارد برخی موافق هستند و استدلال می کنند که جنبه اطلاع رسانی و هشداردهنده دارد ولی گروهی نیز مخالفند و چاپ آنها را سبب جریحه دار شدن احساسات مردم و ناراحتی آنان و حتی سبب تحذیر و بی تفاوتی افراد می دانند. اما دسته سومی هم بین این دو گروه قرار دارند و معتقدند اگر چاپ این عکسها به آگاهی و هشدار بینجامد و اثرات مثبت آن از تاثیرات منفی بیشتر باشد باید چاپ شود.

***نکته

   در مورد عکسهای تزیینی و آرشیوی باید زیرعکس قید کنید؛عکس تزیینی است. زیرا در غیر اینصورت مشکلات قانونی داشته و اعتبار نشریه را نزد مخاطب کمرنگ می کند.

.
تعداد عکس در گزارش

   برای تعداد عکس در گزارش حد خاصی نمی توان قائل شد. بستگی به نوع و موضوع گزارش، حجم آن و فضای تخصیصی برای گزارش شما و سیاستهای رسانه ای که در آن مشغولید دارد؛ اما به طور کلی، به یاد داشته باشید! عکسها نباید مطالب شما را به حاشیه ببرد. عکس مکمل و پیش برنده اهداف گزارش است و پوششی برای ضعفهای گزارش مثل کوتاهی و نامفهوم بودن آن نیست،

  شما گزارشگرید نه عکاس! و آنچه می نویسید گزارش مکتوب است، نه گزارش تصویری – بنابراین اگر برای یک گزارش تعداد زیادی عکس دارید؛ گزینش کنید! عکسهای جذاب گویا و مطابق با موضوع را انتخاب کنید.

---------------------------------------------------------------