شهروند| مدیرکل حفاظت محیطزیست استان سمنان درحالی با وجود وضع نگرانکننده یوزپلنگ آسیایی از عدم تأمین اعتبار لازم برای حل مشکل زیستگاه این گونه خبر میدهد که کارشناسان معتقدند، تنها راه نجات یوزپلنگ از انقراض، تشکیل کمیتهای ملی، منطقهای برای حفاظت یوز است. ایران اگرچه تنها زیستگاه یوزپلنگ آسیایی در دنیاست، اما با وجود گذشت 15سال از برنامه حفاظت این گونه، مشکلات مختلفی باعث شده شمار یوزپلنگها به 40 تا 70 عدد برسد؛ اکنون شرایط بهگونهای است که در صورت نداشتن برنامهریزی و مدیریت، این گونه از دست خواهد رفت.اینطور که عباسعلی دامنگیر، مدیرکل حفاظت محیطزیست استان سمنان وضع یوزپلنگ آسیایی در پارک ملی توران را شرح داده، در طول دوسال گذشته بیشترین تعداد یوزپلنگ در کشور در منطقه توران مشاهده شده بهطوری که گمان میرود بیش از 40 تا 50درصد افزایش مشاهده یوزپلنگ در این منطقه رخ داده باشد.دامنگیر در پاسخ به اینکه وضع مستثنیات مردم و آغل دامهای اهلی داخل توران که ازجمله چالشهای حفاظت از یوزپلنگ در این منطقه است، چگونه خواهد شد؟ به ایلنا گفته است: «با هماهنگی بسیج مهندسان و منابع طبیعی در 2 تا 3سال گذشته جلسات مختلفی با دامداران برگزار شد و آنها را راضی کردیم که از منطقه بیرون بروند و حداقل پولی به آنها بدهیم؛ سازمان حفاظت محیطزیست نیز با این مسأله موافقت کرد و ابلاغ اعتبار نیز شد، اما متاسفانه تخصیص اعتبار تحقق پیدا نکرد. ما همچنان پیگیر هستیم تا این اعتبار را دریافت کنیم.»در اینباره محمدصادق فرهادینیا، کارشناس حیات وحش و دانشجوی دکتری دانشگاه تهران و آکسفورد، به خبرگزاری مهر گفته است: «باید کمیتهای ملی با حضور کارشناسان ملی و منطقهای برای حفاظت یوز تشکیل شود.»فرهادینیا در پاسخ به این پرسش که امروز در حالت ایدهآل، انتظار حضور چند یوز را در کشور میتوانیم داشته باشیم، گفت: «بر اساس درصد زیستگاههای قابل انتظار که ۲۵درصد گستره تاریخی است، جمعیت قابل انتظار ما ۵۰ تا ۷۵ یوزپلنگ (معادل ۲۵درصد تعداد حدس زده شده برای دهه ۱۳۵۰) است. اما مسأله نگرانکننده این است که فقط در نیمی از وسعت حضور یوز گزارش شده است و این به معنای آن است که نیمی از عدد فوق قابل اثبات است، یعنی ۲۵ تا ۳۲ یوزپلنگ در کشور.» این کارشناس حیاتوحش با اعلام اینکه یوزهای ماده به شدت مخفیکارند و در بسیاری از پروژههای دوربینگذاری در جهان هیچ تصویری از یوزهای ماده ثبت نشده، ادامه داد: «بنابراین نمیتوان ثابت کرد که در یک منطقه چندین مادهیوزپلنگ داریم. از آن دشوارتر اینکه هیچکس نمیتواند ادعا کند که یوزپلنگی که دیده حامله است، زیرا تشخیص آن در طبیعت حتی برای مجربترین محققان هم تقریبا محال است. حفاظت این حیوان اساسا نیازمند پروتکل و منطق جدیدی است که هنوز در بسیاری از کشورهای آفریقایی نیز به آن نرسیدهاند، اما در ایران از آفریقاییها جلوتریم.»
∎