سوره نصر
صاحبخبر - نصر یعنی کمک و یاری و این سوره مدنی است. "نصر " یکصد و دهمین سوره قرآن کریم است که مکی و 3 آیه دارد. این سوره را «تودیع»1 نیز نامیده اند. سوره نصر را آخرین سوره نازل شده بر پیامبر اکرم(ص) می دانند. عبدالله بن عمر می گوید: این سوره در اواسط ایام تشریق بر رسول خدا (ص) نازل شد که سال وداع بود. وقتی سوره نصر نازل شد پیامبر (ص) فرمود: من امسال از دنیا می روم و در همان سال نیز از دنیا رفت.ایشان در آن سال وقتی معاذ بن جبل را به یمن می فرستاد به او فرمد: دیگر مرا نخواهی دید.(2) در این سوره می خوانیم: آنگاه که یاری خدا و پیروزی فرا رسید، و دیدی که مردم دسته دسته به دین خدا در می آیند، پس (به شکرانه آن) پروردگارت را تسبیح و حمد کن، و از او آمرزش بخواه که او بسیار توبه پذیر است. سوره نصر ظاهراً در مدینه بعد از صلح حدیبیه (سال ششم هجری) و قبل از فتح مکه (سال هشتم هجری)، نازل شده است. در این سوره خداوند متعال به رسول گرامیش وعده یاری و فتح و پیروزی می دهد و پیشاپیش خبر می دهد که: مردم گروه گروه به دین خدا داخل می شود. آنچه این آیات بدان اشاره دارد چیست؟ روشن ترین واقعه ای که مورد اشاره این آیات می تواند باشد فتح مکه است، زیرا فتح مکه در بین همه فتوحات صدر اسلام، برجسته ترین آنهاست. در پی این پیروزی عظیم بود که کفار مکه و سایر اقوام و قبائل عرب، دسته دسته به اسلام روی آوردند؛ به طوری که پس از مدتی، بنیان شرک در جزیرة العرب ریشه کن شد. در جریان حرکت و حمله مسلمانان جهت پاکسازی شهر مکه، با ترسی که خداوند در دل مشرکین از نیروهای اسلام به وجود آورد، مکه بدون جنگ و خونریزی تسلیم شد. مشرکین مکه همگی اسلام آوردند و پیامبر اکرم (صلی الله علیه و آله و سلم) با فتح و پیروزی وارد شهر گردید و تمامی بت ها سرنگون و بساط بت و بت پرستی در مکه بر چیده شد. در فضیلت این سوره از امام صادق علیه السلام روایت شده: هر کس سوره نصر را در نمازهای مستحبی یا واجب خود قرائت نماید خداوند او را بر تمام دشمنانش یاری می کند و در روز قیامت در حالی می آید که همراه او کتابی گویا است و خداوند این کتاب را از درون قبرش بیرون می آورد و در آن مایه امان از گرمای آتش جهنم است. او در روز قیامت بر چیزی عبور نمی کند مگر اینکه بشارتش می دهد و او را به هر خیری خبر می دهد تا اینکه وارد بهشت شود. برای قاری این سوره در دنیا اسباب خیر فراهم است به حالتی که کسی ندیده و به قلبش خطور نکرده است.(3) منابع: 1- کتاب گلستان سورهها – ص 224 /محمدحسین جعفری 2- الخرائج و الحرائج، ج1، ص102 3- ثواب الأعمال، ص127∎