اين روزها خيلي از ما در آپارتمان زندگي مي‌کنيم و حياطي نداريم که در آن درخت بکاريم. ولي شايد دوست داشته باشيم درباره اصول اين کار بيشتر به فرزندانمان بياموزيم تا از ته و توي اين قضيه سر دربياورند که درختان چه اهميتي براي ما و زندگي شهري‌مان دارند.
پایگاه اطلاع‌رسانی بنیاد ملی نخبگان: مي‌گويند کاشت درخت مساوي با نجات زندگي است. اما در دهه‌هاي اخير در سراسر کره زمين تعداد درختان به‌شدت در حال کاهش است، که اين مسئله را مي‌توان به‌طور مستقيم نتيجه فعاليت‌هاي انساني دانست. با توجه به اهميتي که درختان در زندگي انسان‌ها دارند، به‌ويژه در يک دهه اخير، اقدامات متفاوت و جذابي در سراسر جهان براي نجات درختان صورت گرفته است که در ادامه با تعدادي از اين فعاليت‌ها آشنا مي‌شويد.
اين روزها خيلي از ما در آپارتمان زندگي مي‌کنيم و حياطي نداريم که در آن درخت بکاريم. ولي شايد دوست داشته باشيم درباره اصول اين کار بيشتر به فرزندانمان بياموزيم تا از ته و توي اين قضيه سر دربياورند که درختان چه اهميتي براي ما و زندگي شهري‌مان دارند و اگر نباشند، چه بلايي سر زندگي‌مان مي‌آيد. خب در اين صورت پيشنهاد مي‌کنم اين‌بار که پاي رايانه نشستيد، سراغ سايت planitgreenlive برويد که توسط دو تا از مهم‌ترين و مشهورترين موسسات دنيا يعني نشنال جئوگرافيک (همان موسسه‌اي که لابد عکس‌هاي جذاب و مجلاتش در مورد دنياي وحش و طبيعت و... را ديده و حسابي هم کيف کرده‌ايد) و مرکز علوم آمريکا اداره مي‌شود و يک بازي جالب و هيجان‌انگيز براي کودکان و نوجوانان دارد تا ياد بگيرند چطور در شهرهاي بزرگ درخت بکارند و چطور يک شهر سبز داشته باشند. از همه بهتر اين‌که کلي اطلاعات تازه و دست اول مربوط به بازيافت زباله هم در اين بازي وجود دارد که حسابي به درد کودکان و نوجوانان مي‌خورد.
یک درخت برای هر کودک
اسم استراليا که به گوشتان مي‌خورد، ياد چي مي‌افتيد؟ هم‌سن‌وسال‌هاي من قطعا سريال «اسکيپي» را يادشان مي‌آيد که درباره خانواده يک جنگل‌بان بود که پسر 13، 14 ساله‌شان توي طبيعت بکر استراليا با يک کانگوروي باهوش به اسم اسکيپي دوست شد و... حتي اگر اين سريال محبوب را نديده باشيد، قطعا مي‌دانيد که استراليا يکي از سبزترين نقطه‌هاي کره زمين است و همان‌قدر که مناطق خشک و کم‌آب توي اين قاره پيدا مي‌شود، جنگل‌هاي سربه فلک کشيده هم دارد. بااين‌حال استراليايي‌ها اصلا دست روي دست نگذاشته‌اند و براي اين‌که کشور سبزتري داشته باشند، برنامه‌اي به اسم يک درخت براي هر کودک راه انداخته‌اند. به‌طوري‌که هر بچه‌اي طي سال‌هاي دبستان توي مدرسه يا زميني که قبلاً براي اين کار در نظر گرفته شده، يک درخت مي‌کارد و به‌عنوان مسئول نگه‌داري از آن هر چند وقت يک بار بايد به درختش سر بزند و کارهاي مختلفي را که يک درخت در مرحله رشد نياز دارد، برايش انجام دهد. جالب اين‌که اين برنامه آن‌قدر محبوب و کاربردي است و به سبزتر شدن شهر کمک مي‌کند که از پارسال انگليسي‌ها هم آستين بالا زده‌اند و در يکي از شهرهايشان به اسم بريستول همين برنامه را اجرا مي‌کنند. تا الان 36 هزار نفر از بچه‌هاي انگليسي درخت خودشان را کاشته‌اند. شما نمي‌خواهيد دست به کار شويد؟
درخت برای زمین، زمین برای زندگی
شايد شما فيليکس فينک باينر را نشناسيد، ولي خيلي از بچه‌هاي دنيا اسمش را که به‌شدت با درخت‌کاري گره خورده، مي‌شناسند و در گروه بين‌المللي‌اش عضو هستند. در سال 2007 يعني حدود 9 سال قبل، فيليکس مثل شما بود؛ يک نوجوان 9 ساله که براي انجام يک پروژه درسي شروع به مطالعه درباره آلودگي هواي کره زمين، فوايد درخت‌کاري و... کرد و اين‌جوري بود که يک جرقه بزرگ در ذهنش زده شد؛ اين‌که يک موسسه کوچک راه بيندازد و شروع به کاشتن درخت کند. هدف فيليکس اين بود که سال 2011، يک ميليون درخت بکارد، و حالا درحالي‌که 100هزار نوجوان ديگر عضو اين موسسه هستند، او و دوستانش در سراسر جهان موفق به کاشتن 14.204.592.983 درخت شده‌اند! اگر فيليکس توانسته، چرا باقي بچه‌ها نتوانند؟
درخت برای بچه ها
چند سال قبل يک جوان نخبه آمريکايي که متوجه شده بود مردم کنيا چقدر فقير هستند و چقدر به درخت براي تامين غذايشان وابسته‌اند، موسسه‌اي به نام «درخت براي بچه‌ها» راه انداخت که توسط گروهي از جوان‌ها و نوجوان‌هاي داوطلب اداره مي‌شود. آن‌ها هر بار به يکي از روستاهاي کنيا مي‌روند و آن‌جا درخت‌هايي مي‌کارند که هم زود رشد مي‌کند و هم ميوه و برگ‌هايش خوراکي است.
20 میلیون درخت برای کنیا
کمپين 20 ميليون درخت، يکي ديگر از اقداماتي است که در حال حاضر در کنيا جريان دارد که هدفش کاشت 20 ميليون درخت در اين کشور، به‌ويژه در جنگل‌هاي کوهستاني کنياست، که لقب برج‌هاي آب را يدک مي‌کشند و نقش بسيار مهم و حياتي در حفاظت از رودخانه‌ها و درياچه‌هاي اين کشور و آب‌هاي آشاميدني دارند. بهبود امنيت غذايي، محافظت از زيستگاه‌هاي جنگلي براي پرندگان نادر و پستان‌داران، محافظت از منابع طبيعي در مقابل تغييرات آب‌وهوايي، تثبيت خاک و... از ساير اهدافي است که اين کمپين با کاشت درخت در کنيا دنبال مي‌کند. بسياري از مناطق جنگلي کنيا در سال‌هاي 1970 و 1980 به دليل برداشت غيرقانوني چوب و تهيه زغال‌سنگ از بين رفته است و در حال حاضر تنها هفت درصد از زمين‌هاي اين کشور تحت پوشش درختان است، يعني 67 درخت براي هر نفر، که با ميانگين جهاني 420 درخت براي هر نفر فاصله زيادي دارد. در حال حاضر بسياري از جنگل‌هاي اين کشور نابود يا به‌شدت تخريب شده است.
کتاب بخوان درخت بکار
يک ناشر خوش‌سليقه آرژانتيني کتاب‌هايي براي کودکان طراحي کرده که مي‌توانند بعد از خواندن آن‌ها را توي زمين بکارند و يک درخت تمام‌عيار تحويل بگيرند. ايده جالبي است، مگر نه؟ انتشارات Pequeno Editor ناشر کتاب‌هاي کودکان است و اولين کتاب درختي را با همکاري FCB Buenos Aires در ماه مي سال 2015 روانه بازار کرد. اين کتاب‌ها براي کودکان 8 تا 12 ساله طراحي شده که البته بزرگ‌ترها هم مي‌توانند از آن‌ها استفاده کنند. اولين کتاب اين مجموعه «پدرم در جنگل است» نام دارد و توسط آن دسيس و گوستي نوشته و تصويرسازي شده است. داستان کتاب نيز از زبان کودکي روايت مي‌شود که ماجراجويي‌هاي پدرش در جنگل‌هاي اکوادور را براي خوانندگان کتاب تعريف مي‌کند. پيام اصلي اين کتاب اين است: «درختان و کودکان مي‌توانند با هم رشد کنند.»
منبع: ماهنامه سرآمد
∎