صاحبخبر - گروه اقتصادی- ژوبین صفاری: انتخابات روز گذشته اتاق ایران با تمام حواشی آن به نفع غلامحسین شافعی تمام شد، تا او برای دومین بار بر کرسی ریاست اتاق ایران بنشیند. اما مهمترین موضوعی که بعد از رسیدن به این سمت به آن اشاره کرد، بهبود فضای کسب و کار بود. او در این باره گفت: بهبود فضای کسب و کار مهمترین برنامه ای است که پیگیری خواهم کرد. اهمیت موضوع اشاره شده توسط رئیس جدید اتاق ایران تا آنجاست که می تواند تمام اقتصاد کشور را تحت تاثیر خود قرار دهد.
طی سال های گذشته اگرچه رتبه فضای کسب و کار بهبود یافته است اما هنوز برای رسیدن نقطه مطلوب راه بسیاری در پیش داریم. یکی از شاخص های مهم سرمایه گذاری در کشور فضای کسب و کار است که نهادهای بین المللی معمولاٌ آمار خوبی از این شاخص ارائه نمی دهند.
اما روز گذشته رئیس جدید اتاق ایران نیز با توجه به اهمیت این موضوع اولین و با اهمیت ترین موضوع مورد بحث خود را بهبود فضای کسب و کار مطرح کرد و گفت: بهبود فضای کسب و کار باید با همکاری دولت انجام گیرد وما این برنامه را با همکاری وزارت اقتصاد دنبال میکنیم و بخش خصوصی به شدت بر این موضوع تاکید دارد.
وی با بیان اینکه باید الگوی مدیریت بخش خصوصی را در اتاق حکفرما کنیم، افزود: پاسخگویی و مسئولیت پذیری و حذف بوروکراسی خدمات رسانی برای اعضا، شفاف سازی درون اتاق و استفاده ازتوان کارشناسی باید مورد توجه قرار گیرد.
رئیس جدید اتاق بازگانی ایران با اعلام اینکه در ارتباط با دولت معتقدم که ما نه اپوزوسیون دولتیم نه بله قربان گو، گفت: برای اثر بخشی این موضووع باید بخش خصوصی صدای رسایی پیدا کند ونمایندگی گسترده ای داشته باشد.
پیش از این نیز هادی حق شناس در گفت و گو با خبرنگار اقتصادی ابتکار با اشاره به روند رو به بهبود شاخص های بین المللی ایران، گفته بود: به طور قطع مبنای سرمایه گذاری خارجی بر محاسبه برخی از شاخص های اقتصادی بین المللی است که باید توجه ویژه ای به آن داشت.
وی افزوده بود: شاخص های اثر گذار در سرمایه گذاری بین المللی شفافیت های مالی، بهبود فضای کسب و کار، اصلاح قانون مالیات و قانون کار است که خوشبختانه در سه سال گذشته به این موضوعات توجه مناسبی صورت گرفته است.
از طرف دیگر برخی از اعضای اتاق بازرگانی روز گذشته درخصوص موضوع «نقش اتاق بازرگانی در بهبود فضای کسب و کار» با خبرنگار اقتصادی ابتکار به گفت و گو پرداختند.
انگیزه بخش خصوصی برای بهبود فضای کسب و کار فراوان است
حمید صافدل عضو اتاق ایران می گوید: به نظر می رسد که قوانین لازم برای بهبود فضای کسب و کار وجود دارد. نکاتی مثل رقابتی کردن اقتصاد، شفاف سازی و ... مواردی است که در قانون بهبود فضای کسب و کار که حدود چهار سال پیش در مجلس تصویب شد و اتاق بازرگانی انگیزه های لازم را برای فعال کردن این قوانین دارد.
در شروع دوره قبلی هم که آقای شافعی ریاست اتاق را بر عهده داشتند تلاش بر این بود تا شورای گفت و گوی دولت و بخش خصوصی را فعال کرده و در آنجا موضوع بهبود مستمر فضای کسب و کار را پیگیری کنند.
آن شورا البته آنچنان که مد نظر آقای شافعی بود فعال نشد و تعداد اعضای شرکت کننده در جلسات از وزرا و بعضاً معاونان وزرا کمتر بودند و این باعث شد که شورا جایگاه مشورتی داشته باشد و از حمایت های لازم برای اجرایی شدن تصمیمات برخوردار نباشد.
اگر حمایت های لازم دولت از رئیس جدید برای بهبود فضای کسب و کار وجود داشته باشد، انگیزه های لازم در بخش خصوصی برای بهبود این فضا دارد، که این موضع نیازمند تعامل هرچه بیشتر بخش خصوصی و دولتی است که می شود این آرزوی دیرین بخش خصوصی که همان بهبود فضای کسب و کار است را برآورده کند.
از اتاق نباید توقع بیش از حد داشت
مسعود دانشمند عضو اتاق بازرگانی ایران می گوید: فضای کسب و کار ما فضای خوبی نیست اما اصلاح آن باید توسط دولت انجام شود و نه بخش خصوصی. اکثر قوانینی که زیر شاخه فضای کسب و کار هستند دولتی هستند.
چگونگی واردات و صادرات، اخذ تسهیلات و قوانین مربوط به نیروی کار دولتی است. دولت این مسائل را می داند، اما گرفتاری های دولت برای بهبود فضای کسب و کار بسیار زیاد است، برای اصلاح قانون کار به نفع کارگر و کارفرما معذوریت های خودش را دارد.
دولت طی سال های گذشته تحولاتی در قوانین ثبت اسناد و صادرات و واردات ایجاد شده که نهادینه شدن آن زمان خواهد برد. مسئله دیگر در پایین بودن رتبه فضای کسب و کار در جهان مسئله شفافیت مالی در کشوراست. از طرف دیگر حمایت از سرمایه گذاری خارجی و داخلی باید صورت پذیرد تا فضای کسب و کار بهبود یابد.
قوانین ما باید در امور صادرات و واردات با ثبات باشد تا سرمایه گذار بتواند با برنامه ریزی و چشم انداز روشن حضور پیدا کند.
از اقتصاد تولیدی ما چیزی حدود 80 درصد آن دست دولت و یا شرکت های وابسته به دولت است. بنابراین در شبکه تولید و بازرگانی با تعارف 20 درصد دست بخش خصوصی است. بنابراین نهادی مانند اتاق بازرگانی به همان اندازه می تواند در اقتصاد و بهبود فضای کسب و کار نقش داشته باشد. توقع زیادی نباید از اتاق داشت، دولت باید یک تصمیم اساسی و عملیاتی در واگذاری شرکت های زیر مجموعه خود به بخش خصوصی بگیرد و نقش هدایتی و حمایتی خود را ایفا کند و از تصدی گری دست بر دارد.
نقش اصلاح قوانین در بهبود فضای کسب و کار
سیده فاطمه مقیمی عضو اتاق ایران می گوید: اتاق در قانون به عنوان مشاور سه قوه به وظایف خود عمل می کند، از طرفی تدوین برنامه های مناسب و همچنین حذف قوانینی که موجب کاهش رشد اقتصادی می شود می تواند در بهبود فضای کسب و کار نقش داشته باشد. یکی از بزرگترین موانع کسب و کار در کشور، مشکلات داخلی از جمله موارد مربوط به قوانین و مقررات کهنه است که به دلیل حاکمیت این قوانین و گاها بدون هم سو شدن با شرایط روز دنیا بسیار برای فضای کسب و کار ما دست و پا گیر شده است. قانون مستمر بهبود فضای کسب و کار از دل اتاق بازرگانی بیرون آمد و اجرای آئین نامه های آن به تعویق افتاده است. با فروکش شدن شور انتخابات اتاق باید به سمت استراتژی های اصلی اتاق حرکت کنیم، هر دو کاندیدا بحث ایجاد اشتغال و شیوع کار و خارج شدن از رکود را جزو دغدغه های خود مطرح کردند. اتاق بازرگانی به عنوان یک نهاد که تشکلِ تشکل ها است و فعالیت بخش خصوصی به نوعی با این نهاد آمیخته شده است؛ بنابراین هر نسخه ای که برای تغییر شکل فعالیت این اتاق پیچیده شود تاثیر فراوانی در بخش هی مختلف اقتصادی کشور خواهد داشت.
از طرفی دیگر اقتصاد ایران بیشتر دولتی است و اگر سهم بخش دولتی را 80 درصد ندانیم باید گفت که 70 درصد آن دولتی است بنابراین رشد بخش خصوصی با حمایت قانونی و تغییر نگاه قانون گذار باید صورت بگیرد.∎