انتشار اوراق توسط بانكهاي غيرتخصصي بدون مجوز بانك مركزي ممكن نيست
گروه بانك وبيمه احسان شمشيري
بعد از اعلام تكرقمي شدن سود تسهيلات پرداختي از محل صندوق پسانداز يكم (خانه اوليها) كه در هفته گذشته ازسوي رييسجمهوري انجام شد و سود آن از ١١ به 9.5درصد كاهش يافت، محمدهاشم بتشكن ديروز در نشستي خبري به جزييات اين تغيير اشاره و از ابلاغ دستورالعمل كاهش نرخ سود تسهيلات 80ميليون توماني خريد مسكن به 9.5درصد به بانكها از روز شنبه 13شهريور95 خبر داد.
به گزارش «تعادل»، مديرعامل بانك مسكن گفت: سهم تسهيلات مسكن و ساختمان از كل تسهيلات بانكي 10درصد بود كه در 4ماهه اول امسال به 8.3درصد كاهش يافت.
به گفته بتشكن، سود 9.5درصدي مشمول متقاضياني كه موعد دريافت تسهيلاتشان از صندوق يكم شده است نيز ميشود.
وي بااشاره به كاهش ميزان اقساط پرداختي با تغيير اخير سود توضيح داد: با درنظر گرفتن سود 9.5درصدي و دوره بازپرداخت ١٢ساله با روش پلكاني، قسط پرداختي براي تسهيلات ٨٠ميليوني به متقاضيان تهراني به حدود ٧٤٢هزار تومان در ماه كاهش يافته است. آنطور كه بتشكن عنوان كرد درنتيجه عملكرد صندوق پسانداز يكم كه از خرداد سال گذشته راهاندازي شد، تاكنون بيش از ٦٨هزار فقره تسهيلات با حدود ٤٠هزار ميليارد تومان منابع از محل اين صندوق تجهيز شده است.
مديرعامل بانك مسكن از ابلاغ و اجراي سود تكرقمي تسهيلات صندوق پسانداز يكم از ديروز خبر داد و گفت كه تا ٤٠درصد از حجم اقساط پرداختي كاهش يافته است. براين اساس، كاهش نرخ سود تسهيلات مسكن يكم كاهش ٤١درصدي در اقساط را در پي خواهد داشت. مديرعامل بانك مسكن افزود: اقساط تسهيلات ٨٠ميليون توماني با ٨درصد سود معادل ٦٨٣هزار تومان است. همچنين ميزان اقساط اين تسهيلات با نرخ سود 9.5درصد معادل ٧٤٢هزار تومان خواهد بود.
وي تصريح كرد: همچنين اقساط تسهيلات ٦٠ميليون توماني، با نرخ سود ٨درصدي معادل ٥١٢هزار تومان و با نرخ سود 9.5درصد معادل ٥٥٧هزار تومان است. بتشكن اظهار داشت: علاوه بر اين اقساط تسهيلات ٤٠ميليون توماني با نرخ سود ٨درصدي معادل ٣٤١هزار تومان و با نرخ سود 9.5درصدي معادل ٣٧١هزار تومان است.
به گفته مديرعامل بانك مسكن، در صورتي كه زوجين بخواهند يك پلاك ثبتي را خريداري كنند، مبلغ اقساط آنها دو برابر خواهد شد. بتشكن اعلام كرد: تا روز چهارشنبه ٦٨هزار و ٧٨٦فقره صندوق پسانداز يكم افتتاح شده كه ارزش آن ١٤هزار و ٢٣٥ميليارد ريال بوده و تجهيز منابع شده است.
در سال٩٤ روزانه در سراسر كشور بهطور ميانگين ١٦٩فقره افتتاح حساب صندوق يكم داشتيم اما در سال٩٥ اين رقم به ٣٨٤فقره در روز رسيد. از هفته گذشته اما اين رقم به ٤٦٨فقره در روز رسيد و در روز چهارشنبه گذشته تعداد ٥٧٠فقره افتتاح سپرده انجام شده است. مديرعامل بانك مسكن ضمن اعلام اجرايي شدن سود تكرقمي وام مسكن از محل صندوق پسانداز يكم كه كاهش حدود ۴۰درصدي اقساط را به همراه دارد، اعلام كرد كه براساس دستورالعمل توافق شده بين بانكها، نرخ سود تسهيلات پرداختي به كاركنان بانكها ۱۰درصد تعيين شده و بهزودي ابلاغ و اجرايي ميشود.
احراز صلاحيت براي فروش اوراق
بتشكن در پاسخ به پرسش خبرنگار «تعادل»، مبني بر ورود بانكهاي غيرتخصصي به فروش اوراق تسهيلات مسكن گفت: ايجاد رقابت در ارائه هر محصول و خدماتي ميتواند مفيد باشد و به بهبود كيفيت و رضايت مشتريان و مردم كمك كند. اما اوراق تسهيلات مسكن، ابزار انحصاري و تخصصي بانك مسكن بوده و مدل پيچيدهيي دارد كه با سالها تجربه و برنامهريزي به نتيجه رسيده است، لذا بانكهايي كه ميخواهند اوراق تسهيلات مسكن منتشر كنند بايد ابتدا صلاحيت و توان تخصصي و اجرايي خود را احراز كنند و بانك مركزي مجوز انتشار اوراق به آنها بدهد تا مشخص شود كه آيا توان اجراي اين كار تخصصي در بازار مسكن را دارند يا خير؟
وي افزود: روي اين الگوريتمها حداقل 10سال كار و برنامهريزي و تجربه به كار گرفته شده و بانك مركزي هم بهدليل حساسيتهايي كه روي آن بوده، اعلام كرد كه هر بانكي توانايي دارد بايد پيشنهادهاي خود را به بانك مركزي ارائه دهد تا پس از بررسي توانمنديهاي بانك و ارائه مجوز به آن بانك، امكان انتشار اوراق تسهيلات مسكن را داشته باشد.
وي ادامه داد: در صورتي كه تعدادي از بانكها تمايل به انتشار اوراق تسهيلات مسكن داشته باشند بايد توانايي، شاخصها، روشها و استانداردهاي خود را ثابت كنند كه آيا قادر به انتشار اوراق هستند و آيا ميتوانند اثرگذاري مفيد و مثبت روي بازار مسكن داشته باشند؟
وي گفت: بانكها در انتشار اوراق تخصصي و تسهيلات مسكن و حضور در اين نوع بازارها، بايد پاسخگوي نياز مردم و خانوارها و مشتريان خود باشند و نظر بانك مركزي را جلب كنند تا پس از دريافت مجوز، شروع به فعاليت كنند. بر اين اساس بايد منتظر ماند تا بانكهايي كه زمينه حضور در اين بازار تخصصي و انتشار اين نوع اوراق را دارند درخواست ارائه داده و از ارزيابي بانك مركزي نمره قبولي بگيرند.
در اين زمينه، قطعا بانك مركزي بايد صلاحيت بانكها در فروش اوراق را احراز كند تا پس از احراز كارايي و صلاحيت و توان بانكها، اقدام به فروش اوراق تسهيلات مسكن كنند.
وي گفت: مهمترين نكته و ريسك فروش اوراق، تعادل در ميزان مصارف و منابع بانك و ايجاد شرايطي است كه باعث نوسان شديد قيمت اوراق نشود و عرضه و تقاضا در روندي متعادل و بدون نوسان و كم نوسان، انجام شود.
بتشكن در پاسخ به اين پرسش كه ارزيابي شما درمورد كاهش نرخ سود تسهيلات مسكن به زير 10درصد چيست؟ گفت: نرخ سود بانكي بايد متناسب كاهش تورم تغيير كند تا منافع سپردهگذار، تسهيلاتگيرنده و ذينفعان بانكها تامين شود همچنين بايد شاهد ايجاد رونق اقتصاد و خروج از ركود باشيم. براين اساس، روشن است كه بهدنبال كاهش نرخ تورم، بايد زمينه بهبود رونق اقتصادي و خروج از ركود فراهم شود و با كاهش هزينههاي مالي و هزينه توليد حاصل از ارزان شدن تسهيلات بانكها، شاهد بهبود روند توليد و حمايت از صنايع باشيم و به رشد اقتصادي كشور كمك كند.
وي افزود: اما در عين حال، بايد در متناسبسازي نرخ سود سپرده و تسهيلات بهگونهيي عمل شود كه به جذب منابع بانكها لطمه نزند و به تجهيز منابع و هدايت پول و سرمايه به سمت توليد و كارهاي مولد كمك كند و باعث خروج سرمايه از بانكها نشود. همچنين متناسب با كاهش نرخ سود سپردهها و نرخ سود تسهيلات، بايد ساير هزينههاي مالي نيز كاهش يابد ازجمله نرخ سود اوراق، تامين منابع و... نيز بايد تغيير كند تا موجب تحرك و ساماندهي و متناسب ساختن بازار مسكن و ساير توليدات كشور شود.
وي اظهار داشت: با كاهش نرخ سود، ميزان اقساط وامهاي قبلي تا 41درصد كاهش خواهد يافت و مثلا وام 60ميليوني، قسط ماهانه 512هزار توماني خواهد داشت.
سود مشترك براي وام كاركنان بانكها
اخيرا معاون نظارت بانك مركزي اعلام كرد كه براساس دستورالعمل جديد بانك مركزي بانكها به هيچ عنوان حق پرداخت تسهيلات به كاركنان خود از محل منابع قرضالحسنه را ندارند.
بتشكن در اين رابطه اعلام كرد كه از حدود يك ماه قبل براي بازنگري در كليه تسهيلات پرداختي به كاركنان با همكاري وزارت اقتصاد، بانك مركزي و سازمان برنامه و بودجه در قالب كارگروه ساماندهي پرداخت تسهيلات، نرخ سود تسهيلات پرداختي به كاركنان به رقم مشترك ۱۰درصد تغيير كرد.
بنابر اعلام مديرعامل بانك مسكن درنتيجه اين تصميمگيري در مدت اخير وقفهيي در پرداخت تسهيلات به كاركنان ايجاد شده تا اينكه بتوان با هماهنگيهايي كه در تنظيم دستورالعمل در شوراي هماهنگي بانكها انجام ميشود مقررات جديد را مجددا ابلاغ كرد كه از اين پس تسهيلاتي كه به كاركنان پرداخت ميشود در تمام موارد تا ۱۰درصد و از منابع داخلي خود بانكها خواهد بود.
نهادهاي پولي جديد در تامين مالي مسكن
بتشكن در اين نشست دو خبر تازه براي تامين مالي جديد براي خريد مسكن اعلام كرد. خبر اول اينكه قرار است در جلسه اين هفته شوراي پول و اعتبار دستورالعمل راهاندازي نهادهاي پولي جديد تحتعنوان موسسات پسانداز و تسهيلات مسكن به تصويب برسد. در اين صورت با راهاندازي اين موسسات به اتكاي سرمايهيي كه جذب ميكند سپردهها تجهيز شده و با نرخ متعارف در مناطق خاص تسهيلات پرداخت ميشود.
موسسات جديد در قالب شخصيت حقوقي و سهامي عام پذيرهنويسي شده و با سرمايه بخش خصوصي كار ميكنند. اين موسسات در مراكز استانها ايجاد و 20درصد سهام آنها به بانك مسكن و مابقي توسط فعالان بخش مسكن و ساير حوزهها خريداري خواهد شد.
برنامه مالي براي شهر جديد پرديس
مديرعامل بانك مسكن همچنين خبر تازهيي براي ساكنان شهر جديد پرديس داشت.
بتشكن توضيح داد كه باتوجه به محدوديت منابع مالي كه دولت با آن مواجه است از چند وقت پيش قرار شد تا راهكاري براي تامين مالي پروژههاي زيرساختي، عمراني و شهرسازي در دستور كار قرار گيرد. براين اساس قرار شده تا در روشي جديد نخستين قرارداد تامين مالي با روشي نوين يعني از طريق مديريت دارايي منعقد شود.
وي گفت: طي قراردادي كه بين بانك مسكن و شركت عمران پرديس با مبلغ 1000ميليارد تومان منعقد شده، قرار است با بهكارگيري داراييهاي آنها منابع تجهيز و پروژههاي شهرك پرديس را كامل كنيم كه اين عمدتا شامل پروژههاي روبنايي اين شهر خواهد بود و موجب آباداني آن ميشود.