کهکشان ان‌جی‌سی۱۵۶۹‌(NGC 1569 )یک کهکشان کوتوله نامنظم است که در صورت فلکی زرافه قرار دارد. این کهکشان کم نور هدف ستاره شناسی آماتور و عمومی نیست، با این حال ستاره شناس های حرفه ای که به تاریخچه زایش های ستاره ای علاقه مند هستند به خوبی آن را رصد و مطالعه کرده اند. این کهکشان نسبتاً نزدیک به کهکشان ما است، بنابراین تلسکوپ فضایی هابل به خوبی می تواند آن را در آسمان شناسایی کند و تصویر واضحی از آن نشان دهد. پیش تر، ستاره شناس ها بر این عقیده بودند که فاصله این کهکشان با زمین حدود ۸ر۷ میلیون سال نوری باشد، ولی در سال ۲۰۰۸ دانشمندانی که تصاویر به دست آمده از هابل را مطالعه می کردند این فاصله را حدود ۱۱ میلیون سال نوری برآورد کردند که این فاصله تقریباً چهار میلیون سال نوری دورتر از محاسبه پیشین بود که با این حساب این کهکشان در زمره گروه کهکشانی IC 342قرار گرفت.
کهکشان NGC 1569کوچک تر از ابر ماژلانی کوچک، ولی پرنورتر از آن و نیز ابر ماژلانی بزرگ است. نکته ای که بیشتر از هر چیزی در مورد این کهکشان مورد توجه قرار دارد انفجار ستاره ای قدرتمند آن است. این کهکشان با سرعتی ۱۰۰ برابر بیش تر از کهکشان راه شیری در طول ۱۰۰ میلیون سال اخیر تشکیلات ستاره ای ایجاد کرده است. دو خوشه اَبَرستاره‌ای بسیار برجسته دارد که پیشینه تشکیل آن ها با هم متفاوت است. اَبَرخوشه ستاره ایA که در شمال غربی کهکشان قرار دارد و در واقع از دو خوشه ستاره ای نزدیک به هم NGC 1569 A1 NGC 1569 A2 ایجاد شده دارای ستاره های جوانی است که در کمتر از پنج میلیون سال پیش به وجود آمده‌اند و نیز ستاره های قرمز پیرتری در خود دارد. اَبَرخوشه ستاره ای Bکه نزدیک به مرکز کهکشان قرار گرفته است جمعیت پیرتری از ستاره های بزرگ قرمز و ستاره های فوق العاده بزرگ دارد. تصور می شود که هر دو این خوشه های ستاره ای جرمی برابر جرم خوشه های کروی در کهکشان راه شیری داشته باشند، یعنی جرمی حدود (۶-۷) × ۱۰۵ جرم خورشیدی. تعداد زیادی خوشه های ستاره ای کوچک تر که جرم بعضی از آن ها به اندازه جرم خوشه های کروی کوچک در ابر ماژلانی بزرگ است و نسبتاً جوان تر هم هستند (بین دو میلیون تا یک میلیارد سال) نیز در این کهکشان شناسایی شده اند. این نتایج همراه نتایجی که از کهکشان های کوتوله دیگر مانند ابر ماژلانی بزرگ به دست آمده اند نشان می دهند که زایش ستاره ای در کهکشان های کوتوله به طور پیوسته اتفاق نمی افتد، بلکه به دنبال یک سری انفجارهای کوتاه و ناگهانی صورت می گیرد.
انفجارهای سوپرنوای (ابرنواختری) بسیاری در این کهکشان رخ داده‌اند. به علاوه بادهای ستاره ای قدرتمندی حاصل از ستاره های آن رشته ها و حباب‌هایی از هیدروژن یونیزه شده ایجاد کرده اند که به خاطر داشتن ستاره‌های جوان در درون خود درخشندگی خاصی دارند و در تصاویری که توسط تلسکوپ های بزرگ گرفته شده اند به خوبی آشکار هستند.
چنین تصور می شود که انفجار ستاره ای درNGC 1569 در اثر برهم کنش های بین کهکشان های دیگر گروه کهکشانی IC 342 ایجاد شده باشد. پژوهش های تازه تر خبر از وجود دنباله ای می دهند که این کهکشان را به IC 342و یک کهکشان کوتوله دیگر به نام UGCA 92که ماهیت آن ناشناخته است متصل می کند.NGC 1569دارای طیفی از طول موج های انتقال به آبی(Blueshift) است. این بدان معنی است که این کهکشان در حال حرکت به سمت زمین است. بر خلاف این کهکشان بیشتر کهکشان های دیگر دارای طول موج انتقال به سرخ(Redshift) هستند که این به دلیل گسترده شدن کیهان است.
اغلب این فرضیه ارائه می شود که کهکشان کوتوله بی شکل UGCA 92، کهکشان همراه NGC 1569است، ولی ارتباط آن با انفجار ستاره ای که NGC 1569در حال اتفاق افتادن است مشخص نیست. برخی عقیده دارند که انفجار ستاره ای هنوز در UGCA 92روی نداده است، ولی برخی دیگر فکر می کنند که این کهکشان با کهکشانNGC 1569وارد برهم کنش شده، توسط یک دنباله که نیروی کششی دارد و چندین رشته هیدروژن خنثی به آن متصل شده است. با همه این ها هنوز مشخص نیست که آیا این دنباله و رشته ها به واقع با این دو کهکشان مرتبط هستند یا این که به کهکشان راه شیری متصل شده اند.

*منابع:
- nasa.gov
- Anne’s Astronomy News
- spacetelescope.org
- Sci-News
- wikipedia
*عکس ها از: NASAو hubblesite

code