در ادامه این یادداشت که در شماره شنبه 13 شهریور به قلم محمدعلی خطیبی کارشناس بازار نفت و اوپک انتشار یافت، می خوانیم: حمایت رییس جمهور روسیه در روز گذشته رسما از ایران برای افزایش تولید و صادرات نفت خود تا سهم پیش از تحریم های نفتی نشان می دهد اعضا قبول کردند که ایران می تواند افزایش تولید خود را داشته باشد و تا سقف سهمی که پیش از تحریم های نفتی داشته است پیش برود؛ موضوعی که هم اکنون با آمار و ارقام های اعلامی نشان می دهد ایران در حال نزدیک شدن به این سقف تولیدی و صادراتی است.
به این جهت به نظر نمی رسد برای حضور ایران در طرح فریز نفتی مشکلی وجود داشته باشد و ایران هر زمانی که تولید و صادراتش را به میزان پیش از تحریم ها رساند؛ می تواند وارد طرح فریز نفتی شده و با همراهی دیگر اعضا این طرح را که تعادل بازار عرضه و تقاضا را مدیریت می کند، را مدیریت کند.
در مرحله پیش با وجود اینکه نشست هایی در خصوص همراهی اعضا برای اجرای فریز نفتی انجام شد اما در نهایت طرح این موضوع با عدم همراهی اعضا شکست خورد ولی هم اکنون اعضا به خوبی می دانند که اگر با یکدیگر همراهی نکنند درآمدهای حاصل از صادرات نفت شان با کاهش قیمت نفت بیش از پیش کاهش خواهد یافت و به ضرر اعضای اوپک است.
در مرحله نخست طرح فریز نفتی، تمام اعضا به خوبی به ایران حق می دادند که در این طرح شرکت نکند و تا زمانی که سهم خود را در بازار نفت باز پس نگرفته است رای منفی به اجرای این طرح بدهد ولی هم اکنون شرایط ایران و سایر اعضا متفاوت از پیش است.
هم اکنون با توجه به افزایش تولید و صادرات نفت ایران، ایران دیگر بهانه ای برای عدم همراهی با اعضا ندارد و چنانچه همه اعضا قبول کنند که در این طرح شرکت کنند، می توانند با همراهی اعضا مدیریت بازار را به سمت افزایش قیمت هدایت کنند.
در مرحله نخست تنها مخالف برای عدم همراهی ایران در طرح فریز نفتی، عربستان بود که حاضر نبود شرایط ایران را درک کند اما در شرایط پیش رو افزایش تراز فروش نفت ایران خبر از رفع برخی شرایط برای حضور ایران می دهد و به نظر می رسد در نشست آتی چنانچه رایزنی های قبلی صحیح مدیریت شود، موفقیت بیشتری داشته باشد و در نهایت منافع بلندمدت برای اعضا حاصل شود.
در حال حاضر بعید به نظر می رسد ایران نیز برای همراهی دیگر اعضا مشکلی داشته باشد و برای کسب درآمد بیشتر و رسیدن به هدف افزایش قیمت نفت در بازار جهانی همراه سایر اعضا خواهد بود و به اجرای این طرح «آری» خواهد داد.
گو اینکه نشست آتی همراهی بیشتر اعضا از جمله عربستان را نیز دارد و کم کم همه اعضا قبول کرده اند که این طرح می تواند منافع بلندمدت شان را تامین کند. اکنون همه اعضا شرایط ایران را بیش از گذشته درک کرده اند و می دانند در صورت توافق با رسیدن سطح تولید ایران به روزهای پیش از تحریم، می توانند همراهی ایران را نیز داشته باشند.
حال اینکه دولتمردان ایران بخواهند در این طرح همراه باشند یا خیر موضوعی است که باید مردان نفتی دولت در مورد آن اظهارنظر کنند این امر موضوعی است که به سیاست های دولت و وزارت نفت باز می گردد اما به نظر می رسد اگر تولید به سطح قبل برسد - الان هم بنا به آمار ارایه شده نزدیک میزان تولید پیش از تحریم ها هستیم - دیگر مشکلی برای حضور ایران نیست.
بارکیندو باید در عین حال بعد از ایران به سراغ سایر اعضای اوپک رفته و با همراه کردن اعضا سعی کند زمان رای گیری برای همراهی با این طرح را به کوتاه ترین زمان برساند. چرا که افزایش زمان برای رای گیری این طرح می تواند منجر به کارشکنی برخی از اعضا شود. از سوی دیگر حضور بارکیندو، دبیرکل اوپک در ایران و انجام نشست ها مختلف با اعضای اوپک برای متقاعد کردن آنها برای همراهی با طرح ونزوئلایی اش هم نشان از اهمیت مدیریت بازارجهانی نفت و نگرانی از افت دوباره قیمت ها بعد از نشست اوپک دارد.
تعدد جلسات پیش از برگزاری نشست اصلی می تواند موفقیت طرح را تضمین کند و توافق را سرعت ببخشد. ما هم امیدواریم جلسه موفقی برگزار شود چرا که با توجه به شرایط بازار چنانچه اعضا به توافق مناسبی نرسند بازار نفت ممکن است واکنش مناسبی نشان ندهد و ضرر آن تنها متوجه تولیدکنندگان نفتی خواهد بود.
در عین حال پوشیده نیست که اگر اعضا بدون ضابطه تولید کنند، با افزایش عرضه هیچگاه مدیریت بازار اجرایی نخواهد شد و به سمت کاهش غیرقابل پیش بینی قیمت ها پیش خواهیم رفت. این موضوع با تجربه سه سال گذشته صادرکننده ها نشان می دهد که افزایش تولید راه حلی برای افزایش درآمد نیست. در سه سال گذشته اغلب تولید کنندگان افزایش تولید داشتند ولی منجر به افزایش درآمدهایشان نشد و این تجربه ای است که امیدوارم تکرار نشود.
رقابت بیشتر منجر به درآمد نمی شود بلکه موجب کاهش درآمد و سود خواهد شد.
هم اکنون درآمد اعضا یک سوم گذشته است که نشان دهنده سیاست غلط در مدیریت بازار و تولید بوده است که اگر این رویه اصلاح شود و به مرور به سمت مدیریت بازار برویم قطعا قیمت ها افزایش می یابد و درآمد هم رو به افزایش می رود.
*منبع: روزنامه اعتماد،13شهریور 1395
**گروه اطلاع رسانی**9117**9131