به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا؛ به نقل از"منبری ها" محمد مهدی تهرانی - مردم می‏پرسند بالاخره دستاوردهای برجام که رئیس‏ جمهور آن را آفتاب تابان لقب داده بود چه شد؟ چرا ولی‏ الله سیف رئیس بانک مرکزی این دستاوردها را تقریباً هیچ می‏خواند، کمالوندی سخنگوی سازمان انرژی اتمی رسماً از توصیه‏ های پشت پرده ‏ی آمریکایی‏ ها به شرکت‏ های بزرگ مبنی بر عدم معامله با ایران سخن می‏گوید و عراقچی تصریح می‏کند مجبوریم پول‏هایمان را شبانه و چمدانی وارد ایران کنیم؟

مردم می‏پرسند این چه توافقی است که در آن ما باید تمام تعهداتمان را یکجا انجام دهیم و آژانس هم بیاید تأیید کند اما طرف غربی هنوز هم که هنوز است بعد از این همه مدت به تعهدات خود عمل نکرده و باید برویم التماسشان را بکنیم؟ جای عزّت و شرافت و غیرت در این توافق کجاست؟ مردم می‏خواهند بدانند بالاخره ایران به پول فروش نفتش دسترسی دارد یا ندارد؟ آیا می‏تواند این پول را وارد کشور کند؟ اگر نمی‏تواند پس برجام چه معنایی پیدا می‏کند؟

مردم حق دارند؛ روحانی همان روز نخست به صراحت گفته بود:«ما هیچ توافقی را امضاء نخواهیم کرد مگر آنکه در اولین روز اجرای توافق، تمامی تحریم‌های اقتصادی همان روز لغو شود.» مردم اما به وضوح می‏بینند که حتی اعضای تیم مذاکره کننده هم امروز به صراحت می‏گویند چنین نشده است. از نگاه مردم بیش از هر چیز در این میان، این عزّت ماست که دارد لگدمال می‏شود.

اینجا البته آینده ‏نگری رهبر انقلاب بیش از پیش رخ می‏ نمایاند. آنجا که تصریح کردند:«از آنجا که پذیرش مذاکرات از سوی ایران اساساً با هدف لغو تحریم‏های ظالمانه‌ی اقتصادی و مالی صورت گرفته است و اجرائی شدن آن در برجام به بعد از اقدام‏های ایران موکول گردیده، لازم است تضمین‌های قوی و کافی برای جلوگیری از تخلّف طرف‏های مقابل، تدارک شود.» دولتمردان البته آن‏قدر مبهوت آفتاب برجام شده بودند و به مذاکره با دشمن خوش‏بین بودند که انگار این همه تذکر و تلنگر را نمی‏شنیدند و درنمی‏یافتند. و این چنین بود که اعتماد به دشمن کار دستشان داد.

رهبر انقلاب همین چندی پیش بود که تصریح کردند:«امروز مسئولین دستگاه دیپلماسی خود ما و همان کسانی که در این مذاکرات از اوّل تا آخر حضور داشتند، همین‏ها دارند می‏گویند آمریکا نقض عهد کرده است، آمریکا زیر ظاهر آرام و زبان چرب و نرم مسئولانش و وزیر خارجه‌اش و دیگران، از پشت دارد تخریب می‏کند، مانع ارتباطات اقتصادی کشور با کشورهای دیگر دنیا است؛ این را مسئولین خود برجام دارند می‏گویند. این حرفی است که بنده البتّه از یک سال پیش و یک‌سال‌ونیم پیش، مرتّب تکرار کردم که به آمریکایی‌ها نمی‏شود اعتماد کرد -بعضی‌ها سختشان بود قبول کنند- امّا امروز خود مسئولین ما [می‏گویند].»

ایشان به مذاکرات اخیر با طرف آمریکایی نیز اشاره کردند:«همین هفته‌ی گذشته، مسئولین محترم مذاکره[کننده‌ی‌] ما با طرف‏هایشان در اروپا جلسه داشتند؛ همین حرف‏ها را مسئولین ما به آنها گفتند و آنها جواب نداشتند؛ گفتند شما این نقض عهد را کردید، این تخلّف را کردید، این کاری را که باید انجام می‏دادید انجام ندادید، از پشت سر این‌جور تخریب کردید، آنها هم جوابی نداشتند بدهند؛ شش ماه هم از امضای برجام می‏گذرد، هیچ تأثیر محسوس و ملموسی هم در وضع معیشت مردم به وجود نیامده است؛ [درحالی‌که] خب، برجام اصلاً برای برداشتن تحریم‏ها بود؛ برای اینکه تحریم‏های ظالمانه برداشته بشود. مگر غیر از این است؟ خب برداشته نشده؛ حالا می‏گویند به‏تدریج، یواش یواش دارد درست می‏شود! مگر بحث سرِ یواش یواش بود؟ آن روز مسئولین، هم به ما می‏گفتند، هم به مردم می‏گفتند که در این مذاکرات، قرار بر این است که وقتی ایران تعهّدات خود را انجام می‏دهد، یکباره همه‌ی تحریم‏ها برداشته بشود... این برجام شد برای ما یک نمونه، یک تجربه.»

شاید بد نباشد اظهارات برخی مسئولین دولت یازدهم را در اذعان بدعهدی آمریکایی‏ها نخست مرور کنیم. عراقچی تصریح کرد:«آنچه که در برجام تعیین شده و بر روی کاغذ بوده لغو شده است و به تعهدات خود بر روی کاغذ عمل کردند اما در صحنه عمل این تحریم‌ها برداشته نشده است... حالا چرا این تحریم‌ها تا الان برداشته نشده است، به این دلیل که زمانبر است و بخش زیادی از آن هم به دلیل بدعهدی‌ها و شیطنت‌های طرف مقابل است.»

علی اکبر ولایتی که تمام قد در دفاع از تیم مذاکره کننده ایستاده بود نیز گفت:« جمهوری اسلامی ایران به تبعیت از قواعد اسلامی به تعهداتش عمل کرد و آژانس بین‌المللی انرژی اتمی که اغلب هم مواضع یک‌طرفه داشت، آن را تأیید کرد. اما در این فاصله آمریکایی‌ها به تعهدات‌شان که رفع تحریم ها و آثار آن، آزادی تجارت و ارتباطات علمی، فن‌آوری، تجاری و مالی میان ایران و دیگر کشورها و غرب است، عمل نکردند و علت آن هم مشکلاتی است که وجود دارد.»

تخت‌روانچی از دیگر اعضای تیم مذاکره کننده گفت:«توازن روی کاغذ وجود دارد اما در عمل با اجرایی شدن برجام با مشکلاتی رو‌به‌رو شدیم!» او افزود:«در جلسات به طور جدی و علنی گفته‌ایم که ما باید میوه اجرای برجام را بتوانیم بچینیم که آن هم رفع تحریم‌هاست. اگر نتوانیم این میوه را بچینیم توافق موفقیت‌آمیز اجرا نشده است. این خیلی روشن است و وقتی این مسئله را در جلسات و ملاقات‌ها مطرح می‌کنیم، آنها این را به چالش نمی‌کشند و نمی‌گویند شما (ایران) اشتباه می‌کنید. فقط می‌گویند که ما داریم روی این مسئله کار می‌کنیم، اما این کار زمان می‌برد و در حال رایزنی هستند!»

سخنگوی سازمان انرژی اتمی تصریح کرد:«طرف مقابل با برخوردهای سیاسی در قبال شرکت‏های بزرگ، نقض برجام کرده است، آن ها در ظاهر تحریم‏ها را برداشته‏اند، اما پشت پرده به شرکت‏ها توصیه‏هایی می‏کنند.» تازه این همه غیر از ماجرای بلوکه کردن اموال ایران و تصویب قوانین مختلف و گوناگون در آمریکا برای بی‏اثر کردن برجام و هدف قرار دادن منافع ایران است. اینها را باید در جایی جداگانه فهرست کرد که فهرستی بلند بالا نیز خواهد شد. اما شاید بد نباشد کمی جزئی‏تر و مصداقی‎تر حداقل به چند مورد از بدعهدی آمریکایی‏ها اشاره کنیم.

*مسئله مبادله با بانک‏ها و شرکت‏های بزرگ

اصلی‏ترین مسئله‏ ای که با آن مواجهیم این است که هنوز هم بانک‏ های بزرگ حاضر به همکاری با ایران نیستند و ایران صرفاً از طریق بانک‏های کوچک و متوسط برخی مبادلات خود را انجام می‏دهد.
حسن روحانی خود در این خصوص به صراحت اذعان کرد:«امروز برجام در برخی زمینه‌ها نیز با کندی اجرا شد که از جمله آنها می‌توان به عدم حضور و مشارکت بانک‌های بزرگ در ارتباط با ایران اشاره کرد که این به خاطر بهانه‌هایی است که می‌تراشند یا فشارهایی است که از پشت پرده به آنها وارد می‌شود.»

تخت روانچی در همین خصوص می‏گوید:«در تمام جلساتی که بعد از اجرایی شدن برجام با آمریکایی‌ها در سطح وزیر و معاونان داشتیم بر این نکته تأکید کردیم، پیامی که از سوی آنها می‌آید نه تنها یک پیام نیست بله این پیام مثبت هم نیست.» او ادامه داد:«به طور شفاف و صریح می‌توانم بگویم که مشکل بانک‌های بزرگ مربوط به پروژه‌های بزرگ است. بانک‌های کوچک و متوسط از عهده پروژه‌های بزرگ بر نمی‌آیند. اینکه چرا تا الان مشکل بانک‌های بزرگ و تعامل آنها با ایران بعد از شش ماه حل نشده است؛ یک دلیلش ترس بانک‌های بزرگ به خاطر تحریم‌های اولیه آمریکاست که نگرانند دوباره تنبیه شده و مورد جریمه‌های سنگین از سوی آمریکا قرار گیرند و اتفاقاً ایراد ما به آمریکایی‌ها این است که وقتی در دوران تحریم آن فضای منفی بین‌المللی را علیه ایران ایجاد کردند به طوری که حتی در زمینه معاملات دارویی مشکل پیدا کردیم، الان هم موظفند این فضای منفی را بشکنند.» او ادامه می‏دهد:«به اعتقاد ما وظایف طرف مقابل در راستای بازگشت تحریم‌ها به حالت عادی آن هنوز تحقق نیافته و حتی در برخی موارد چالش‌هایی را هم برای ما ایجاد کرده‌اند.»

علی لاریجانی به فروش نفت با قیمت نازل اشاره می‏کند و می‏گوید:«درست است که بعد از مذاکرات فروش نفت از ۱ میلیون بشکه به ۲ میلیون رسیده و این کمک به توسعه کشور است اما اصل مسئله برداشتن تحریم‌ها بود که هنوز کامل نشده است. طرف مقابل بانک‌های درجه ۳ و ۴ خود را برای همکاری با ایران آزاد گذاشته اما بانک‌های اصلی برای همکاری و سرمایه‌گذاری در ایران هراس دارند علاوه بر آن غربی‌ها هر روز شیطنت جدیدی نشان می‌دهند. تا کنون حدود ۵۲ قطعنامه و طرح ضدایرانی در کنگره آمریکا مطرح شده که ۳ طرح در این میان به نتیجه رسیده است، البته کاخ سفید اعلام کرده که این تحریم‌ها را وتو می‌کند اما اقدامات کنگره و سنای آمریکا در تصویب تحریم فشار روانی را بر کشورهای دنیا وارد می‌کند تا آن‌ها از سرمایه‌گذاری در کشورمان اجتناب کنند.»

به نظر می‏رسد آمریکا نه تنها به از بین رفتن فضای روانی حاصل از تحریم‏ها کمک نمی‏کند بلکه اساساً یکی از اصلی‏ترین اهداف شیطنت‏های کنگره نگه داشتن و بلکه پُر رنگ کردن همین فضای روانی است. وقتی ما نمی‏توانیم آزادانه مبادلات تجاری‏مان را انجام دهیم، واقعاً چرا این سطح از داشته‏های هسته‏ای‏مان را باید دست و دلبازانه می‏دادیم؟!

رهبر انقلاب برخی پشت‏ پرده‏ های این ماجرا را نیز برملا کردند:«آمریکایی‌ها می‏گویند آقا به ما چه! خب حرف خباثت‌آلودی است؛ چطور [می‏گویید] به ما چه! کار آنها است. آقای دکتر ظریف –نمی‏دانم اینجا در جلسه هستند یا نه- در صحبت با وزیر خارجه‌ی آمریکا به او می‏گویند که [مسئله‌ی‌] بانک‏ها، بانک‏های بزرگ و مانند اینها [حل نشده‌]؛ او می‏گوید خب بله، به ما که ربطی ندارد؛ فوراً ایشان می‏گویند چرا، شما اگر بخواهید می‏توانید؛ شما مانعید یعنی وزارت خزانه‌داری آمریکا است که مانع است. بله، در زبان در جلسه‌ی بانک‏ها طرف شرکت می‏کند، می‏گوید بله، با ایران اشکال ندارد معامله کنید، از طرف ما مانعی ندارد لکن در عمل و در بیانات دیگر، جوری حرف میزنند که او جرأت نکند. برای بانک چه بهتر که وارد معامله بشود با یک بازار هشتاد میلیونی مثل ایران؛ بانک که ابائی ندارد؛ مانع دارد و مانعش تهدید آمریکا است.» ایشان ادامه دادند:«آن مسئول دولتی آمریکا همین دو سه روز قبل از این گفت ما ایران را راحت نمی‏گذاریم، ما نمی‏گذاریم ایران احساس راحتی خیال کند؛ خب، وقتی این‌جور حرف می‏زنند، یک عضو عالی‌رتبه‌ی دولت آمریکا این‌جور حرف می‏زند، فلان بانک جرأت میکند بیاید معامله کند؟ بله، یک تعدادی بانک‏های کوچک آمده‌اند، امّا برای معاملات -برای قراردادها، معاملات واقعی، سرمایه‌گذاری‌ها- بانک‌های بزرگ باید بیایند به میدان، و نیامده‌اند؛ معلوم هم نیست کِی بیایند. این از اشکالات بزرگ است. این طرف آمریکایی این گناه بزرگ را انجام داده، این تخلّف بزرگ را کرده.»

*عدم دسترسی به پول نفت

مسئله دسترسی به پول‏ها در خارج کشور همان واقعیتی بود که موضع صریح سیف را به دنبال داشت. او در گفت‌وگو با شبکه تلویزیونی بلومبرگ ثمرات اقتصادی برجام را تقریباً هیچ خواند و توضیح داد که سه ماه بعد از اجرای شدن برجام، ایران کماکان توان دست‌یابی به 100 میلیارد دلار دارایی ضبط‌شده خود در خارج از کشور را ندارد و برای پرداخت صورت‌حساب‌هایش در مبادلات خارجی به دنبال راهی برای استفاده از دلار است.
حسین شریعتمداری در این خصوص می‏گوید:«پول نفتی که ما صادر می‌کنیم برنمی‌گردد، می‌ماند آنجا و جزو اموال بلوکه شده است تا یک روزی برگردد. حتی برای دانشجویان پول را به صورت اسکناس می‌برند.»
واقعیت این است که ایران مجبور است تنها از کشوری که به آن نفت فروخته در قالب مبادلات دوجانبه، استفاده کند و آن‏گونه که باید دسترسی به پول‏هایش را ندارد. مشکلات این‏چنین است که موجب شده ایرلان مجبور شود گاه پول‏هایش را شبانه و چمدانی وارد کشور کند.

رهبر انقلاب به این واقعیت نیز اشاره کردند:«امروز [اگر] ما هم بخواهیم درآمدهای نفتی‌مان را به دست بیاوریم کار دشواری است؛ هم دشوار است، هم هزینه‌دار است. پول‏هایی که در کشورهای دیگر داریم به ما داده نمی‏شود، نشده؛ یعنی حالا بعضی‌هایشان قول داده‌اند. آن‌طور که آقای رئیس‏جمهور به من گفتند، یک کشوری از این کشورها قول داده، منتها فقط یک کشور نیست، چند کشورند. ما پول داریم در بانک‌های اینها؛ منتها چون پول‏ها به دلار است و مسئله‌ی دلار به آمریکا ارتباط پیدا می‏کند، نمی‏توانند بدهند، کار قفل شده. خب این دشمنی آمریکا است؛ [مگر] دشمنی چیست؟ اینها عمل نکردند.»

*افزون ‏خواهی‏ های غربی‏ ها

با این همه تازه طرف‏های غربی درصدد ایجاد محدودیت‏های بیشتر و بیشتر بر سر راه ایران بودند که رهبر انقلاب جلوی این افزون‏خواهی ایستادند. ایشان خود تصریح می‏کنند:«ما پیش‌پرداخت‌هایمان را همین‌طوری انجام دادیم: ما [غنی‌سازی‌] بیست درصد را تعطیل کردیم، فُردو را تقریباً تعطیل کردیم؛ اراک را تعطیل کردیم، اینها پیش‌پرداخت‌های ما بوده، حالا باز توقّع دارند. من الان اینجا عرض میکنم -اگر آقای دکتر صالحی حضور دارند- این توقّعاتی را که آنها در زمینه‌ی الیاف کربن که در سانتریفیوژها به کار می‏رود، یا توقّعاتی که در مورد اندازه‌گیری آن سیصد کیلو دارند مطلقاً قبول نکنید، زیر بار نروید. مدام افزون‌خواهی هم می‏کنند؛ حالا این همه پیش‌پرداخت ما داده‌ایم...»

انتهای پیام/رض