به گزارش گروه رسانه های خبرگزاری تسنیم، «شهر» مملو از هویتهای متفاوت و متضاد است. تا اینجا چیز عجیبی رخ نداده است. چه همانطور که بیان شد این موضوع ازجمله خصوصیات شهر و جوامع شهری است، موضوع وقتی بغرنج و تبدیل به «مشکل» میشود که این تفاوت و تضاد، تبدیل به تقابل و بعداً تخاصم شود. تا جایی که برخی از اندیشمندان علوم اجتماعی معتقدند اگر این مسائل بیپاسخ بمانند در آینده ممکن نبودن ایجاد هماهنگی و سازشپذیریهای فرهنگی بین انسانها و فضاهای جدید تنشهای جدی را رقم خواهد زد.
«سبک زندگی» ازجمله نمودهای «هویت اجتماعی» است. بخشی از سبک زندگی در موضوع «خرید»، «تغذیه» و اساساً مقوله «مصرف» به ظهور میرسد. «خرید»، «مصرف» و «تغذیه» را در کنار هم آوردم چراکه در روزگار ما این سه با هم عجین شدهاند. فروشگاه، پاساژ، مرکز خرید و هایپرمارکتها، بهمثابه مهمترین مؤسسههای اجتماعی در خرید و تغذیه حائز اهمیتاند. تأثیر «مراکز خرید» چنان مهم است که قبل از این فروشگاههای زنجیرهای دولتی و شبهدولتی نظیر فروشگاههای «رفاه» و «شهروند» توانستند در تغییر سبک زندگی بخشی از ایرانیان تأثیرگذار باشند. «فروشگاه شهروند» در زمان ریاست آقای کرباسچی بر شهرداری تهران علم شد و «فروشگاه رفاه» در زمان دولت سازندگی بود. در ایران، این مراکز [خرید] نماد مدرنیته محسوب میشوند. مراکز تجاری مدرن به معنای هجوم انواع کالاهای مصرفی است.
استان کهگیلویه و بویراحمد و بهطور خاص شهر یاسوج که حالا تبدیل شده است به انبانی از هویتهای گوناگون اجتماعی، چند سالی است که در ورطه جولان فروشگاهها گرفتار است. هایپرمارکتها و اغذیه «بلوار 60 متری» زیست انسان بویراحمدی را دگرگون کردهاند. این فروشگاهها در مکانهای گوناگون شهر در حال رشد و تکثیرند. مراکز خریدی نظیر «فروشگاه دلتا»، هایپرهای «آلما» و «پاسارگاد»، فروشگاه «رفاه»، فروشگاه «خانه و کاشانه» و«نگین دنا» همه از این دستهاند.
پاساژها، اغذیهفروشیها و مراکز خرید، فرهنگ خود را نیز به یاسوج آوردهاند. فرهنگ مصرف اغذیه کنسروی، فستفودها و غیره. فرهنگ غذایی ما کیفیت سلامت ما را تعیین خواهد کرد. از دل همین فرهنگ هویت ما شکل خواهد گرفت. اگرچه نوع و کیفیت خرید ما نیز تا حدود زیادی گویای هویت ماست. کافیشاپها، رستورانها، فروشگاههای بزرگ و شهربازیها و غیره مراکزیاند که در آنجا «مصرف» نقشی اساسی ایفا میکند. تحریک مصرفکنندگان به مصرف، نقش مهمی در رشد فروشگاهها دارد و تحریک دائمی مصرفکنندگان توسط کالاهای جدید، تأثیری ویرانگر در روان انسان معاصر باقی گذاشته است.
اما موضوع به همینجا ختم نمیشود. در مقابل هویت چنین جریانی، هسته مقاومتی شکلگرفته که اهتمام اصلی خود را معطوف به طب و تغذیه «سنتی» و «محلی» قرار داده است. اگرچه سَلَف این جریان، خرده عطاریهای گذشته است اما اکنون فروشگاههای سلامت، به زیست انسان در همه ابعاد توجه دارند. فروشگاههای سلامت که در قالب عطاریها و مغازههای طب سنتی و لبنیات محلی به ظهور رسیدهاند، بزرگترین هدف خود را تغذیه قرار دادهاند. آنها اعلام میدارند انسان متأثر از فرهنگ غذایی مدرن از طب و طبیعت خود دور شده است و غالب امراض و بیماریها و ناخوشیهای او از چنین غفلتی ناشی میشود. این عطاریهای جدید در پی تولید، تبلیغ و توزیع نوعی سبک زندگیاند که نگارنده عنوان «زیست مسلمانی» را برای آن انتخاب کرده است.
رویارویی این 2 «هویت» غذایی بسیار جدی است. هویت فروشگاهی و هایپری متناسب با زیست مدرن طراحی شده و با توجه به اینکه ما در میدان جهان مدرن زیست میکنم، این فرهنگ غذایی هژمونی خود را بر فرهنگ غذایی ما حفظ کرده است. مصداق بارز این موضوع نیز همان بلوار 60 متری یاسوج است. «تعداد زیادی از [فروشگاهها و اغذیه] در اینجا ردیف شدهاند. بغلبهبغل هم! یک بازار رقابتی آزاد به معنای واقعی کلمه.» در مقابل، فرهنگ تغذیه سنتی و «زیست مسلمانی» تا حدودی زیادی غریب است. اگرچه جامعه ایرانی و بهطور خاص بویراحمد به دلیل داشتن هویت تهنشین شده سنتی، نسبت به فرهنگ غذایی سنتی بیگانه نیست، اما تا همهگیر شدن دوباره این فرهنگ غذایی در شرایط کنونی راهی طولانی در پیش است.
آنچه این کارزار اجتماعی را جدیتر کرده، توجه روزافزون مردم به فرهنگ اغذیه و اساساً زیست سنتی است. آیا این مهم یک جریان رو به رشد است و تداوم دارد؟ یا صرفاً ناشی از طب تزئینی و مقطعی توجه به عرصههای سنت در جهان مدرن است؟ باید آینده را دید. باوجوداین نکته قابلتوجه، هزینهای است که این نوع از هویت غذایی ایجاد میکند. زندگی بر اساس الگوهای «زیست مسلمانی» به لحاظ مادی تا حدود زیادی هزینهبر است. همچنین وقت زیادی را طلب میکند.
این در حالی است که الگو و هویت فروشگاهی هزینه کمتری دارد و زمان زیاد نیز برای تولید اغذیه در این فرهنگ صرف نمیشود. با همه این اوصاف توجه و حمایت از هویت «زیست مسلمانی» میتواند نقش مهمی در بازگشت تعادل به زیست طبیعی مردم داشته باشد. از مؤلفههای «زیست مسلمانی» توجه به اغذیه تازه و بومی است. این مهم بهانه خوبی برای رشد و تولید بومی و اغذیه محلی است.
منبع: صبح نو
انتهای پیام/
∎