همزمان با سالروز ناپدید شدن رهبر شیعیان لبنان، باید یادآوری کرد که یکی از پرسش‌هایی که در سال‌های اخیر بویژه پس از سقوط دیکتاتور سابق لیبی و مرگ او مطرح شده، این است که چرا مجموعه پیگیری‌ها به نتیجه نرسیده و وی و همراهانش آزاد نمی‌شوند.

شاید برای رسیدن به پاسخ این پرسش بتوان همین بیانیه را یک گام مهم دانست. نظری اجمالی به بیانیه کمیته پیگیری نشان می‌دهد که همچنان توطئه‌گرانی قدرتمند و صاحب نفوذ هستند که به روش‌های گمراه‌کننده مانع دستیابی به اطلاعات و راه‌های آزادی این عزیزان هستند و حاکمان جدید لیبی هم همکاری مناسبی در این زمینه ندارند.

بالطبع در گام بعد، این پرسش به ذهن می‌رسد که افراد مذکور چه کسانی هستند و چه منافعی از این اقدامات دارند و مگر نه این است که مسئولان جدید دولت لیبی از معارضان قذافی بوده‌اند، پس چرا از تقویت تلاش‌ها اجتناب می‌ورزند؟

در ارزیابی این وضعیت چند گمانه را می‌توان مطرح کرد:

1ـ بی‌ثباتی در لیبی و دست به دست شدن قدرت در این کشور، امکان پیگیری جدی و مسئولانه را ایجاد نکرده است.

2ـ عوامل و مرتبطان دولت سابق لیبی همچنان در قدرت سهیم بوده و صاحب نفوذ هستند.

3ـ دولت‌ها، افراد و گروه‌هایی که از ربوده شدن امام موسی صدر منتفع شده‌اند، (با وجود تفاوت‌ها و تعارضاتی که با هم دارند) همچنان منافع خود را در ادامه همین وضعیت می‌بینند.

4ـ کسانی که در بیرون از لیبی با قذافی مرتبط بوده‌اند، تمایلی به نورافشانی بر پرونده دوست سابق خود ندارند.

5ـ کمیته پیگیری با وجود همه تلاش‌هایی که در سال‌های گذشته انجام داده از قدرت سیاسی و قضایی و امنیتی کافی در روند پیگیری برخوردار نیست.

بدیهی است از عوامل دولت سابق لیبی و مرتبطان با قذافی و کسانی که از ربوده شدن امام موسی صدر نفع برده‌اند، نمی‌توان انتظار داشت گامی در این زمینه بردارند؛ اما به‌نظر می‌رسد دستگاه دیپلماسی کشورمان می‌تواند همچنان پیگیر این موضوع باشد.

حمید قزوینی - گروه تاریخ شفاهی موسسه امام موسی صدر