صاحبخبر - گروه اقتصادی- ژوبین صفاری: پیش بینی این که پرداخت یارانه نقدی در سال آینده به عنوان یکی از ابزارهای انتخاباتی قرار گیرد کار سختی نیست، چنانچه پیش از این حرف هایی در مورد وعده یارانه 250 هزار تومانی توسط اطرافیان محمود احمدی نژاد زده شده بود. وعده هایی که البته با واقعیات عینی اقتصاد فاصله بسیار دارد و حتی در صورت عملی شدن تبعات فاجعه بار دیگری را به باری آورد.
روز پنج شنبه نیز محمد باقر نوبخت در واکنش به وعده هایی که از گوشه کنار برای افزایش یارانه نقدی به گوش می رسد گفته بود: دولت در حال حاضر نیز یارانه را از بودجه عمومی پرداخت میکند و اگر برخی وعده افزایش یارانهها را میدهند، یا باید تورم را 400 برابر کنند یا نرخ دلار را چهار برابر.
پیش از این نیز بسیاری از کارشناسان اقتصادی از تبعات پرداخت یارانه نقدی هشدارهایی را به رئیس دولت قبل داده بودند و اکثریت صاحبنظران هم منشا اصلی مشکلات اقتصادی مانند تورم افسار گسیخته 40 درصدی، رکود در تولید کشور، تعطیلی کارخانه ها و رشد منفی اقتصادی در سال های پایانی دولت دهم را از اثرات اجرای هدفمندی یارانه ها می دانند.
چنانچه مهدی تقوی استاد اقتصاد دانشگاه علامه در گفت و گویی با روزنامه «ابتکارگفته بود: از ابتدا جزو کسانی بودم که با موضوع هدفمندی یارانه ها به این شکلی که دولت احمدی نژاد اجرا کرد مخالف بودم گروهی که تصمیم به هدفمندی یارانه ها گرفتند نه از هدفمندی و نه از یارانه هیچ نمی دانستند.تبعات هدفمندی یارانه ها تورم 40 درصد و رشد منفی اقتصادی بود.
تئوری های اقتصادی همگی بر نقش مخرب پرداخت یارانه نقدی اذعان دارند و در عمل نیز ثابت شد که پرداخت یارانه های نقدی سبب می شود تا مردم این مبلغ را به صورت تورم بالا پس بدهند.
تجربه عینی پرداخت نقدی یارانه هر چند برای مردم قابل لمس بود اما هنوز هم به عنوان یک ابزار فریب در عرصه سیاسی کارکرد دارد، ابزاری که البته بی اطلاعی عده ای از مردم را نسبت به تبعات ویرانگر آن در اقتصاد، نشانه رفته است.
ضربه های مهلک یارانه نقدی به اقتصاد
پرداخت نقدی پول به مردم بدون هدف مشخص سبب شد تا پولی که باید صرف تولید و ایجاد اشتغال می شد به صورت نقدی پرداخت شود.
سخنگوی دولت در این باره می گوید: مردم به خوبی معنی رفاه را میفهمند و قطعاً به خوبی میدانند که این افزایش یارانه به معنای رفاه نیست و چه ضربهای به کشور وارد میکند.
همچنین مرتضی عماد زاده در گفت و گو با خبرنگار اقتصادی روزنامه «ابتکار» با اشاره به تبعات پرداخت یارانه نقدی، گفت: یارانه 45 هزار و 500 تومان از ابتدا در تئوری و عمل تورم زا بود، این موضوع طی هشدارهایی به رئیس جمهور سابق ارائه شد، که بعد ها تبعات آن در اقتصاد عینی شد.
وی افزود: در واقع هر اقدامی که سبب افزایش نقدینگی بدون اختصاص یافتن آن به تولید باشد، سبب افزایش تورم می شود. افزایش تقاضا به واسطه بالا رفتن حجم نقدینگی بدون عرضه موجب می شود که این نقدینگی تورم ایجاد کند.
ریختن پول بر سر مردم شهر
این استاد دانشگاه، پرداخت یارانه نقدی را به مثابه ریختن پول با بالگرد بر سر مردم شهر دانست و گفت: این شیوه اقتصادی نه در ایران که در هیچ کشور دیگر جواب نمی دهد بنابراین مردم دیدند که پرداخت این یارانه سبب شد تا چند برابر آن از طریق تورم از جیبشان خالی شود.
وی ادامه داد: یارانه ها به هیچ قشری به خصوص مردم مستمند کمکی نخواهد کرد چنانچه بیشترین ضربه را به همین قشر
می زند.
از بی اطلاعی مردم سوء استفاده می شود
عماد زاده با بیان اینکه برخی ها از بی اطلاعی مردم سوء استفاده می کنند، اظهار کرد: متاسفانه در جامعه با فقر اطلاعات مواجه هستیم و عده ای با وعده های پوپولیستی از این بی اطلاعی سوء استفاده می کنند.
وی همچنین گفت: وعده های یارانه 250 و 450 هزار تومانی که اده می شود باید دید از کجا قرار است تامین شود، از طرف دیگر مصیبت فقط تامین پول نیست، مشکل آنجاست که ما با این کار به جای اینکه پول را صرف تولید و اشتغال پایدار کنیم به دست افرادی می رسانیم که نیازی هم به آن ندارند.
این استاد دانشگاه خواستار قطع یارانه دسته های بالای جامعه شد و گفت: هر چه زودتر جلوی این پرداخت نقدی گرفته شود به نفع اقتصاد کشور و اقشار کم درآمد جامعه است.
دولت روحانی وارث یک سیستم اشتباه است
پرویز جاوید در گفت و گو با خبرنگار اقتصادی «ابتکار» با اشاره به حذف یارانه بگیران توسط دولت گفت: نزدیک شدن به فصل انتخابات کار حذف یارانه بگیران را برای دولت سخت خواهد کرد هرچند، حذف دهک های بالا اقدام مفیدی برای شرایط فعلی اقتصاد کشور است.
وی در خصوص وعده افزایش یارانه ها توسط برخی افراد، اظهار کرد: اقتصاد کشور توان اجرای این وعده های انتخاباتی را ندارد، درآمدهای کم نفتی و مالیاتی در کشور دولت را برای پرداخت همین مقدار یارانه هم دچار مشکل کرده است.
رئیس انجمن اقتصادانان ایران با انتقاد به پرداخت نقدی یارانه ها به شکل کنونی ، گفت: این شکل پول دادن به مردم از ابتدا کار غلطی بود و می توانست صرف تولید و اشتغال کشور شود.
وی افزود: دولت روحانی وارث یک سیستم اشتباه در هدفمندی یارانه هاست که در حال حاضر به دلیل ضعف دقیق از اطلاعات خانوارها کار حذف پر درآمدها پیچیده شده است.
جاوید تصریح کرد: دولت باید در زمینه هدفمندی اصلاحات ساختاری اساسی ایجاد کند، در غیراین صورت با بحران جدی مواجه خواهیم شد.
یارانه چه کسانی قطع خواهد شد؟
محمدباقر نوبخت روز پنجشنبه در جمع خبرنگاران اظهار کرد: دولت ماهانه 3400 میلیارد تومان یارانه به مردم پرداخت میکند که حدود 2000 میلیارد تومان آن از محل افزایش قیمتها تامین و مابقی طبق قانون از بودجه عمومی خزانه برداشت میشود. وی با بیان این که سیاست دولت مخدوش کردن عزت مردم با قطع یارانهها نیست، ادامه داد: البته دولت بنا به اختیارات قانونی خود، یارانه کسانی که امکان اداره زندگی بدون دریافت یارانه را دارند را قطع کرده است که شامل سه تا چهار میلیون نفر هستند. وی با تاکید بر این که دولت هر چقدر کمتر نسبت به پرداخت یارانههای نقدی اقدام کند، بیشتر میتواند نسبت به حمایت از طرحهای عمرانی و طرحهای حمایتی اقدام کند، اعلام کرد: یارانه کارکنان دولتی و صاحبان مشاغل آزاد که حقوق متوسط ماهانه آنها بیش از سه میلیون تومان است، قطع میشود. وی با اشاره به فراخوان دولت به مردم در سال 1392 برای انصراف از دریافت یارانه، گفت: اجرای موفق طرح تحول سلامت نتیجه انصراف بیش از دو میلیون نفر از دریافت یارانههای نقدی بوده است.∎