شهروند| سرنوشت نامعلومی در انتظار «هیرکان» و «ورکان» دو پلنگ ایرانی است؛ خواهر و برادری که قرار است برایشان تصمیم گرفته شود که به باغوحش منتقل شوند یا در طبیعت رها شوند. ماندن و رفتنشان همه به تصمیم بالاترین مقام سازمان حفاظت از محیطزیست بستگی دارد. اداره کل محیطزیست گلستان خواهان رهاسازی این تولهپلنگهای ایرانی در طبیعت هستند. حالا این خواهر و برادر دوساله، در انتظار تصمیم بزرگ زندگیشان هستند. مجتبی حسینی، معاون نظارت و پایش اداره کل حفاظت محیطزیست گلستان است، او در گروه موافقان رهاسازی این دوپلنگ درطبیعت قرار دارد: «محیطزیست خواهان انتقال این دو پلنگ به باغوحشهاست اما اداره محیطزیست گلستان معتقد است، یک روز آزادی برای این حیوانات به مراتب ارزشمندتر از سالها اسارت پشت میلههای قفس باغوحشهای کشور است.» او اینها را به تسنیم گفت: «مدتهاست در راستای تعیین تکلیف هیرکان و ورکان پیشنهاد دادیم که این حیوانات یا رهاسازی شوند یا درمحوطهای فنسکشی شده در استان نگهداری شوند اما دفتر حفاظت و مدیریت شکار و صید و همچنین دفتر تنوعزیستی حیاتوحش سازمان خواهان انتقال این دو پلنگ به باغوحشها هستند، درحالی که اداره محیطزیست استان گلستان معتقد است، یک روز آزادی برای این حیوانات به مراتب ارزشمندتر از سالها اسارت پشت میلههای قفس باغوحشهای کشور است.» او ادامه داد: «از دفاتر مذکور درخواست کردیم اعتباری برای فنسکشی محوطهای برای نگهداری از هیرکان و ورکان اختصاص داده شود اما حتی پاسخ درخواست ما را هم ندادند.» حسینی تأکید کرد: «هیرکان و ورکان را برای رهاسازی آماده کردهایم و درجلسهای برای جلب موافقت رئیس سازمان حفاظت از محیطزیست، با رهاسازی این دوپلنگ تلاش میکنیم.»
رهاسازی مساوی با مرگ
رهاسازی این دوپلنگ اما مورد نظر دامپزشکان، کارشناسان و فعالان محیطزیست نیست، به اعتقاد آنها، رهاسازی «هیرکان» و «ورکان»، به معنی امضای حکم نابودی آنهاست؛ چراکه این دو پلنگ دوساله به دلیل نداشتن مهارتهای لازم برای ادامه حیات در طبیعت یا توسط پلنگهای دیگری که صاحب قلمرو هستند، کشته شده یا از گرسنگی تلف میشوند و به احتمال قویتر به دلیل آشنایی با انسان در بدو رهاسازی برای یافتن طعمه به سمت انسان حرکت خواهند کرد یا در تصادفات جادهای کشته شده یا قربانی تعارضات با دامداران و بومیان منطقه میشوند.
این دو پلنگ زمانی که توله بودند، در مردادماه سال 93 ازسوی یک شکارچی، در مقابل اداره محیطزیست کردکوی رها شدند، آنها «هیرکان» و «ورکان» نام گرفتند و به اداره کل حفاظت محیطزیست استان گلستان منتقل شدند و تا به امروز توسط مسئولان این اداره درجایگاهی نگهداری شدند. محمدالله قلی، کارشناس حیاتوحش و فعال محیطزیست، با رهاسازی این پلنگها درطبیعت مخالف است، چراکه معتقد است این پلنگها با ورود به طبیعت از بین میروند، آنها یک روز را هم در طبیعت زندگی نکردهاند. او در توضیح بیشتر به «شهروند» گفت: «این پلنگها دوساله هستند، در تمام این مدت هم در محیطی فوقالعاده نامناسب نگهداری میشدند، آنها حتی یک دامپزشک نداشتند و زمانی که مبتلا به انگل شدند، کسی نبود آنها را درمان کند، حالا محیطزیست گلستان میخواهد آنها را در طبیعت رها کند، مخالفان با این تصمیم بر این موضوع اصرار ندارند که این پلنگها حتما به باغوحش منتقل شوند، بلکه هر جایی که بشود از آنها به صورت حفاظتشده نگهداری کرد، قابل قبول است.» به گفته او، اداره محیطزیست گلستان، هیچ شرایطی برای رهاسازی این پلنگها درطبیعت فراهم نکرده است، اگر هم قرار باشد آنها در طبیعت رها شوند، باید این اقدام به صورت تدریجی انجام شود، یعنی آزادسازی نرم صورت گیرد، نه اینکه به یکباره در دل طبیعت قرار گیرند. او ادامه داد: «اگر این پلنگها آزاد شوند، در نخستین جادهای که قرار بگیرند، با خودروها تصادف میکنند و جانشان را از دست میدهند یا میتوانند به روستاها حمله کنند یا ازسوی افراد و شکارچیان، شکار شوند و از بین بروند، رهاسازی آنها اشتباه بزرگ و فاحشی است، چراکه این پلنگها از ابتدای زندگی در اسارت بودند و هیچ آشنایی با طبیعت ندارند، آنها وقتی به محیطزیست کردکوی منتقل شدند، مادرشان را از دست داده بودند، مادر است که به آنها زندگی در طبیعت را یاد میدهد.» به گفته این فعال حیاتوحش، هیرکان و ورکان، میراث طبیعی کشور و گونههای حفاظتشده هستند، نمیشود یک نفر یا یک گروه برای آنها تصمیم بگیرد: «این پلنگها از دست انسان غذا گرفتهاند، طبیعت برای آنها با این شرایط جای امنی نیست.» او معتقد است که این اقدام اداره کل حفاظت محیطزیست استان گلستان، اقدامی کارشناسی نشده است: «این پلنگها مهارتهای لازم برای بقا در طبیعت را ندارند، در این دوسال هم اقدامی در این جهت انجام نشده است، شواهد هم نشان میدهد که این دو پلنگ از ابتدای نگهداری توسط آن اداره کل، درکنار انسان و در محوطهای بسیار کوچک نگهداری شده و هیچگونه برنامهریزی اصولی برای رهاسازی دو حیوان یادشده صورت نگرفته است که این موضوع با مشخصات فنی یک برنامه رهاسازی همخوانی ندارد.»
آینده مبهم «هیرکان» و «ورکان»
محیطزیستیها برای رهایی 2 پلنگ ایرانی در طبیعت یا انتقال به باغوحش اختلافنظر دارند
صاحبخبر -