گروه دیپلماسی - علی ودایع: مذاکرات غیرمستقیم ایران و آمریکا به میزبانی سفارت عمان در ژنو امروز برگزار میشود. دور جدید مذاکرات با رویکردی متفاوت از سمت طرفین دنبال میشود.
به گزارش مردم سالاری آنلاین ،«اسماعیل بقائی» سخنگوی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی ایران با اشاره برگزاری دور دوم مذاکرات غیر مستقیم ایران و آمریکا فردا در ژنو میگوید «هیات دیپلماتیک ایران در این مذاکرات با تیم کامل حضور پیدا کردهایم. در این مذاکرات کارشناسان هستهای و فنی نیز حضور دارند.»
وی در ارتباط با تفاوت تیم هیات ایرانی در مذاکرات ژنو با مذاکرات مسقط خاطرنشان میکند که «مذاکراتی که در مسقط برگزار شد چند ماه بعد از توقف مذاکرات انجام شد و در واقع در آن مذاکرات تمرکز ما بر روی مسائل کلی بود و و ارزیابی اینکه طرف مقابل چقدر جدیت دارد و اینکه مطمئن شویم طرف مقابل در مذاکرات جدیت دارد یا نه؟»
بقایی در ادامه به موضوع رفع تحریمها اشاره کرد و گفت: «در هر روند و گفتوگوی دیپلماتیک موضوع رفع تحریمها و پیگیری آن مورد توجه ما است و و جز لاینفک گفتوگوها و رایزنیهای ماست.»
در این میان «حمید قنبری» معاون وزیر خارجه و عضو تیم مذاکرهکننده ایران، «صراحتا» گفته است که تهران به دنبال توافقی است که برای آمریکا هم منافع اقتصادی به همراه داشته باشد؛ او تاکید کرده که به نظرش «نفع اقتصادی آمریکا به ثبات توافق کمک خواهد کرد.»
پیش از این، «مجید تختروانچی» معاون سیاسی وزیر خارجه ایران، هم گفته است که اگر آمریکا لغو تحریم را مدنظر قرار دهد، ایران هم آماده است در زمینه هستهای انعطاف نشان دهد.
از سوی دیگر،«علی لاریجانی» دبیر شورای عالی امنیت ملی ایران، برچیده شده برنامه غنیسازی اورانیوم در ایران را «بیمعنی» خوانده و گفته است که «در دور قبلی مذاکره با آمریکا، ایده غنیسازی صفر نه مطرح شد و نه معنی دارد به کشوری که فناوری دارد بگوییم غنیسازی را لغو کند.»
نشست عراقچی با گروسی
در آستانه نشست ایران و آمریکا، «سید عباس عراقچی» وزیرامورخارجه ایران با «رافائل گروسی» مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی پیش از ظهر دوشنبه ملاقاتی «ویژه» داشت. گروسی بعد از این دیدار در شبکه ایکس نوشت: «گفتوگوهای فنی دقیقی را با وزیر خارجه ایران انجام دادم که جهت آمادگی برای مذاکرات مهم برنامهریزیشده فردا در ژنو است.»
همچنین وزارت خارجه کشورمان درباره این دیدار که در اقامتگاه وزیر خارجه در ژنو برگزار شد، اعلام کرد: «برخی موضوعات فنی مرتبط با همکاریهای ایران و آژانس در چارچوب تعهدات پادمانی ایران و وفق قانون مصوب مجلس مورد بحث و تبادل نظر قرار گرفت. در این دیدار نقطه نظرات فنی ایران در رابطه با مذاکرات هستهای غیرمستقیم ایران ـ آمریکا مطرح شد.»
عراقچی ساعاتی پیش بعد از ورود به ژنو در شبکه ایکس نوشته بود: «امروز همراه با متخصصین هستهای کشورمان با رافائل گروسی برای مباحث دقیق فنی دیدار خواهم کرد.»
وزیر خارجه ایران همچنین گفته بود که با «ایدههای واقعی» و با هدف رسیدن به «توافقی عادلانه و متوازن» به ژنو سفر کرده است.
او در عین حال هشدار داد: «آنچه مطلقا در دستور کار نیست، تسلیم در برابر تهدیدها است.»
پارادوکس رفتاری آمریکا
ناگفته نماند که «مارکو روبیو» که برای دیدار با «ویکتور اوربان» نخستوزیر مجارستان به بوداپست رفته، در نشست خبری مشترک خود با اوربان گفت: «رسیدن به توافق با ایران آسان نیست... اما رئیس جمهور ترامپ با وجود مشکلات، همچنان به تلاش برای دستیابی به توافق ادامه میدهد.» وزیر امور خارجه آمریکا همچنین گفت: «فکر میکنم اینجا فرصتی برای رسیدن به توافقی دیپلماتیک [با تهران] وجود دارد که به مسائلی که ما نگران آن هستیم، بپردازیم اما دستیابی به آن دشوار خواهد بود.»
مارکو روبیو روز دوشنبه در جریان سفر به مجارستان اظهار داشت: «فکر میکنم این فرصت وجود دارد که از طریق دیپلماسی به توافقی برسیم که نگرانیهای ما را برطرف کند و ما با آغوش باز، از چنین توافقی استقبال میکنیم اما نمیخواهم آن را بیش از حد هم بزرگ جلوه دهم.»
وی با تشریح نگاه واشنگتن برای رسیدن به توافق با تهران، و اینکه به زعم وی مسئولان ایران بر اساس الهیات و نه بر اساس شاخصهای ژئوپولیتیک تصمیمگیری میکنند، اضافه کرد: البته این کار سخت خواهد بود. برای هر کسی بسیار دشوار بوده که با ایران به توافق واقعی برسد.»
وزیر امور خارجه آمریکا گفت: باوجود دشواریها، دونالد ترامپ رئیس جمهوری آمریکا همچنان دنبال توافق با ایران است.
در اظهارنظر دیگری در آستانه مذاکرات امروز در ژنو، «بنیامین نتانیاهو» نخستوزیر اسرائیل، با لحن تهاجمی مدعی شد که «در توافق با ایران تاسیسات غنیسازی باید به کلی برچیده شود و اورانیوم غنیشده هم از کشور خارج شود.»
واشنگتن گفته است برنامه موشکی ایران، مسائل داخلی آن و نقش ایران در منطقه نیز باید در هرگونه مذاکرات با ایران حلوفصل شود. اگرچه ایران تاکید کرده است توان دفاعی آن قابل مذاکره نیست و آماده است از موضع برابر تنها درباره برنامه هستهای خود گفتوگو کند.
«دونالد ترامپ» رئیسجمهور آمریکا که یک ناوگروه و تجهیزات نظامی اضافی را در غرب آسیا مستقر کرده، گفته برنامه آن مذاکره با ایران است اما همچنین در راستای رویکرد دوگانه او موسوم به «صلح از طریق قدرت» فرصت برای دیپلماسی را محدود اعلام کرده و تهدید به اقدام نظامی کرده است. یکی از مشکلات بنیادین مذاکرات «رفتار پارادوکسیکال» طرف آمریکایی است ؛ آنها از یک طرف خواهان توافق هستند و از طرف دیگر تهدید به اقدام نظامی میکنند.
جدیت و بیاعتمادی
در مذاکره
عراقچی یکشنبه شب (به وقت اروپای مرکزی) با انتشار پیامی در ایکس نوشت: «با ابتکارات واقعی برای دستیابی به توافقی عادلانه و متوازن به ژنو آمدهام. آنچه مطلقاً در دستور کار نیست: تسلیم در برابر تهدیدها.» نکته اینجاست که وقوع جنگ 12 روزه تحمیلی و مشارکت آمریکا در تهاجم اسرائیل منجر به تشدید فضای بی اعتمادی شده است. همزمان با نزدیک شدن به زمان برگزاری نشست ایران و آمریکا در ژنو، نیروی دریایی سپاه پاسداران، رزمایش «ترکیبی، گرم و هدفمند کنترل هوشمند تنگه هرمز را در منطقه راهبردی تنگه هرمز آغاز کرده است. این دور از مذاکرات 7 ماه پس از آن انجام میشود که آمریکا در حمایت از رژیم صهیونیستی و در میانه مذاکرات هستهای که آن را هم عمان میانجیگری میکرد به ایران و تاسیسات هستهای اش حمله کرد و در عمل میز مذاکره را مورد هدف قرار داد.
اتهام «خرید زمان» در سالهای اخیر به یکی از ابزارهای ثابت فشار سیاسی علیه ایران در روند مذاکرات هستهای تبدیل شده است؛ اتهامی که از سوی ایالات متحده و رژیم اسرائیل و رسانههای نزدیک به آنها بارها تکرار شده و هر بار با نزدیک شدن به مقاطع حساس گفتوگوها، پررنگتر از گذشته در فضای رسانهای و دیپلماتیک مطرح میشود. این روایت تلاش دارد روند مذاکرات را نه بهعنوان یک فرآیند پیچیده و چندلایه دیپلماتیک، بلکه در قالب تاکتیکی برای فرسایش زمان و تغییر موازنهها تصویر کند. در چنین چارچوبی، مفهوم «زمان» از یک متغیر فنی در گفتوگوها، به یک مؤلفه سیاسی و تبلیغاتی بدل میشود که میتواند بر افکار عمومی، محاسبه تصمیمگیران و حتی فضای چانهزنی تاثیر بگذارد. از حدود یک ماه پیش، آمریکا برای بازگشت به میز مذاکره با ایران درخواست داد و بعد از چند بار تکرار درخواست مذکور و رفت و آمد مقامات کشورهای منطقه برای میانجیگری میان ایران و آمریکا با هدف کاهش تنش در منطقه و حل و فصل مساله هسته ای، ایران انجام این مذاکرات را با میانجیگری عمان پذیرفت. طی ۱۰ روز گذشته رایزنیها و رد و بدل پیامها به طرق مختلف در جریان بوده است. به گفته رسانههای آمریکایی بخشی از ایدهها و پیشنهادات طرف آمریکایی در سفر علی لاریجانی دبیر شورای عالی امنیت ملی کشورمان به عمان به طور مکتوب ارائه شده است.
به گزارش مردم سالاری آنلاین ،«اسماعیل بقائی» سخنگوی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی ایران با اشاره برگزاری دور دوم مذاکرات غیر مستقیم ایران و آمریکا فردا در ژنو میگوید «هیات دیپلماتیک ایران در این مذاکرات با تیم کامل حضور پیدا کردهایم. در این مذاکرات کارشناسان هستهای و فنی نیز حضور دارند.»
وی در ارتباط با تفاوت تیم هیات ایرانی در مذاکرات ژنو با مذاکرات مسقط خاطرنشان میکند که «مذاکراتی که در مسقط برگزار شد چند ماه بعد از توقف مذاکرات انجام شد و در واقع در آن مذاکرات تمرکز ما بر روی مسائل کلی بود و و ارزیابی اینکه طرف مقابل چقدر جدیت دارد و اینکه مطمئن شویم طرف مقابل در مذاکرات جدیت دارد یا نه؟»
بقایی در ادامه به موضوع رفع تحریمها اشاره کرد و گفت: «در هر روند و گفتوگوی دیپلماتیک موضوع رفع تحریمها و پیگیری آن مورد توجه ما است و و جز لاینفک گفتوگوها و رایزنیهای ماست.»
در این میان «حمید قنبری» معاون وزیر خارجه و عضو تیم مذاکرهکننده ایران، «صراحتا» گفته است که تهران به دنبال توافقی است که برای آمریکا هم منافع اقتصادی به همراه داشته باشد؛ او تاکید کرده که به نظرش «نفع اقتصادی آمریکا به ثبات توافق کمک خواهد کرد.»
پیش از این، «مجید تختروانچی» معاون سیاسی وزیر خارجه ایران، هم گفته است که اگر آمریکا لغو تحریم را مدنظر قرار دهد، ایران هم آماده است در زمینه هستهای انعطاف نشان دهد.
از سوی دیگر،«علی لاریجانی» دبیر شورای عالی امنیت ملی ایران، برچیده شده برنامه غنیسازی اورانیوم در ایران را «بیمعنی» خوانده و گفته است که «در دور قبلی مذاکره با آمریکا، ایده غنیسازی صفر نه مطرح شد و نه معنی دارد به کشوری که فناوری دارد بگوییم غنیسازی را لغو کند.»
نشست عراقچی با گروسی
در آستانه نشست ایران و آمریکا، «سید عباس عراقچی» وزیرامورخارجه ایران با «رافائل گروسی» مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی پیش از ظهر دوشنبه ملاقاتی «ویژه» داشت. گروسی بعد از این دیدار در شبکه ایکس نوشت: «گفتوگوهای فنی دقیقی را با وزیر خارجه ایران انجام دادم که جهت آمادگی برای مذاکرات مهم برنامهریزیشده فردا در ژنو است.»
همچنین وزارت خارجه کشورمان درباره این دیدار که در اقامتگاه وزیر خارجه در ژنو برگزار شد، اعلام کرد: «برخی موضوعات فنی مرتبط با همکاریهای ایران و آژانس در چارچوب تعهدات پادمانی ایران و وفق قانون مصوب مجلس مورد بحث و تبادل نظر قرار گرفت. در این دیدار نقطه نظرات فنی ایران در رابطه با مذاکرات هستهای غیرمستقیم ایران ـ آمریکا مطرح شد.»
عراقچی ساعاتی پیش بعد از ورود به ژنو در شبکه ایکس نوشته بود: «امروز همراه با متخصصین هستهای کشورمان با رافائل گروسی برای مباحث دقیق فنی دیدار خواهم کرد.»
وزیر خارجه ایران همچنین گفته بود که با «ایدههای واقعی» و با هدف رسیدن به «توافقی عادلانه و متوازن» به ژنو سفر کرده است.
او در عین حال هشدار داد: «آنچه مطلقا در دستور کار نیست، تسلیم در برابر تهدیدها است.»
پارادوکس رفتاری آمریکا
ناگفته نماند که «مارکو روبیو» که برای دیدار با «ویکتور اوربان» نخستوزیر مجارستان به بوداپست رفته، در نشست خبری مشترک خود با اوربان گفت: «رسیدن به توافق با ایران آسان نیست... اما رئیس جمهور ترامپ با وجود مشکلات، همچنان به تلاش برای دستیابی به توافق ادامه میدهد.» وزیر امور خارجه آمریکا همچنین گفت: «فکر میکنم اینجا فرصتی برای رسیدن به توافقی دیپلماتیک [با تهران] وجود دارد که به مسائلی که ما نگران آن هستیم، بپردازیم اما دستیابی به آن دشوار خواهد بود.»
مارکو روبیو روز دوشنبه در جریان سفر به مجارستان اظهار داشت: «فکر میکنم این فرصت وجود دارد که از طریق دیپلماسی به توافقی برسیم که نگرانیهای ما را برطرف کند و ما با آغوش باز، از چنین توافقی استقبال میکنیم اما نمیخواهم آن را بیش از حد هم بزرگ جلوه دهم.»
وی با تشریح نگاه واشنگتن برای رسیدن به توافق با تهران، و اینکه به زعم وی مسئولان ایران بر اساس الهیات و نه بر اساس شاخصهای ژئوپولیتیک تصمیمگیری میکنند، اضافه کرد: البته این کار سخت خواهد بود. برای هر کسی بسیار دشوار بوده که با ایران به توافق واقعی برسد.»
وزیر امور خارجه آمریکا گفت: باوجود دشواریها، دونالد ترامپ رئیس جمهوری آمریکا همچنان دنبال توافق با ایران است.
در اظهارنظر دیگری در آستانه مذاکرات امروز در ژنو، «بنیامین نتانیاهو» نخستوزیر اسرائیل، با لحن تهاجمی مدعی شد که «در توافق با ایران تاسیسات غنیسازی باید به کلی برچیده شود و اورانیوم غنیشده هم از کشور خارج شود.»
واشنگتن گفته است برنامه موشکی ایران، مسائل داخلی آن و نقش ایران در منطقه نیز باید در هرگونه مذاکرات با ایران حلوفصل شود. اگرچه ایران تاکید کرده است توان دفاعی آن قابل مذاکره نیست و آماده است از موضع برابر تنها درباره برنامه هستهای خود گفتوگو کند.
«دونالد ترامپ» رئیسجمهور آمریکا که یک ناوگروه و تجهیزات نظامی اضافی را در غرب آسیا مستقر کرده، گفته برنامه آن مذاکره با ایران است اما همچنین در راستای رویکرد دوگانه او موسوم به «صلح از طریق قدرت» فرصت برای دیپلماسی را محدود اعلام کرده و تهدید به اقدام نظامی کرده است. یکی از مشکلات بنیادین مذاکرات «رفتار پارادوکسیکال» طرف آمریکایی است ؛ آنها از یک طرف خواهان توافق هستند و از طرف دیگر تهدید به اقدام نظامی میکنند.
جدیت و بیاعتمادی
در مذاکره
عراقچی یکشنبه شب (به وقت اروپای مرکزی) با انتشار پیامی در ایکس نوشت: «با ابتکارات واقعی برای دستیابی به توافقی عادلانه و متوازن به ژنو آمدهام. آنچه مطلقاً در دستور کار نیست: تسلیم در برابر تهدیدها.» نکته اینجاست که وقوع جنگ 12 روزه تحمیلی و مشارکت آمریکا در تهاجم اسرائیل منجر به تشدید فضای بی اعتمادی شده است. همزمان با نزدیک شدن به زمان برگزاری نشست ایران و آمریکا در ژنو، نیروی دریایی سپاه پاسداران، رزمایش «ترکیبی، گرم و هدفمند کنترل هوشمند تنگه هرمز را در منطقه راهبردی تنگه هرمز آغاز کرده است. این دور از مذاکرات 7 ماه پس از آن انجام میشود که آمریکا در حمایت از رژیم صهیونیستی و در میانه مذاکرات هستهای که آن را هم عمان میانجیگری میکرد به ایران و تاسیسات هستهای اش حمله کرد و در عمل میز مذاکره را مورد هدف قرار داد.
اتهام «خرید زمان» در سالهای اخیر به یکی از ابزارهای ثابت فشار سیاسی علیه ایران در روند مذاکرات هستهای تبدیل شده است؛ اتهامی که از سوی ایالات متحده و رژیم اسرائیل و رسانههای نزدیک به آنها بارها تکرار شده و هر بار با نزدیک شدن به مقاطع حساس گفتوگوها، پررنگتر از گذشته در فضای رسانهای و دیپلماتیک مطرح میشود. این روایت تلاش دارد روند مذاکرات را نه بهعنوان یک فرآیند پیچیده و چندلایه دیپلماتیک، بلکه در قالب تاکتیکی برای فرسایش زمان و تغییر موازنهها تصویر کند. در چنین چارچوبی، مفهوم «زمان» از یک متغیر فنی در گفتوگوها، به یک مؤلفه سیاسی و تبلیغاتی بدل میشود که میتواند بر افکار عمومی، محاسبه تصمیمگیران و حتی فضای چانهزنی تاثیر بگذارد. از حدود یک ماه پیش، آمریکا برای بازگشت به میز مذاکره با ایران درخواست داد و بعد از چند بار تکرار درخواست مذکور و رفت و آمد مقامات کشورهای منطقه برای میانجیگری میان ایران و آمریکا با هدف کاهش تنش در منطقه و حل و فصل مساله هسته ای، ایران انجام این مذاکرات را با میانجیگری عمان پذیرفت. طی ۱۰ روز گذشته رایزنیها و رد و بدل پیامها به طرق مختلف در جریان بوده است. به گفته رسانههای آمریکایی بخشی از ایدهها و پیشنهادات طرف آمریکایی در سفر علی لاریجانی دبیر شورای عالی امنیت ملی کشورمان به عمان به طور مکتوب ارائه شده است.