گروه اقتصادي: ايران در اولين ماه پس از برداشته شدن تحريم‌ها بالاترين توليد را در 4سال گذشته داشت.برخي پيش‌بيني‌ها حاکي از آن است که در سال 2016 رشد عرضه نفت کمتر از رشد تقاضاي آن باشد و در نتيجه بازار در مسير تعادل قرار بگيرد.شروع مجدد گفت وگو درباره طرح محدود کردن سطح توليد جهاني نفت خام و کاهش ارزش دلار، سبب افزايش قيمت نفت در معاملات روز (پنجشنبه 28 مردادماه) شد.با پافشاري برخي اعضاي سازمان کشورهاي صادر‌کننده نفت (اوپک) به ويژه ونزوئلا بر محدود شدن سطح توليد و خوشبيني نسبت به دستيابي اين سازمان به توافقي با توليد کنندگان خارج از اين نهاد نفتي در اين باره، قيمت نفت خام از روز پنج‌شنبه روند صعودي به خود گرفت.قيمت هر بشکه نفت خام برنت براي نخستين بار در 6 هفته گذشته به بالاي 50 دلار رفت و در پايان معاملات روز پنجشنبه، با يک دلار و چهار سنت رشد، به سطح 50 دلار و 89 سنت رسيد.قيمت هر بشکه نفت خام WTI آمريکا نيز با 2 دلار و يک سنت افزايش به 48 دلار و 22 سنت رسيد که از پنج ژوئيه (15 تيرماه) تاکنون، بي‌سابقه بوده است.قيمت هر دو نفت شاخص از اوايل اوت به اين سو، بيش‌از 20 درصد افزايش يافته است.

قرار است، نشست غيررسمي وزيران نفت و انر‍ژي اوپک در شهريور (سپتامبر) در الجزاير برگزار شود.همچنين بنابر گزارشها،قيمت سبد نفتي اوپک روز چهارشنبه (27 مرداد ماه) با 31 سنت افزايش، به 45 دلار و 34 سنت براي هر بشکه رسيد.به گزارش وزارت نفت، دبيرخانه سازمان کشورهاي صادرکننده نفت (اوپک)، قيمت سبد نفتي اين سازمان را در روز سه شنبه (26 مرداد ماه)، 45 دلار و سه سنت براي هر بشکه اعلام کرده بود.سبد نفت خام اوپک شامل 14 نوع نفت خام اعضاي اين سازمان از جمله مخلوط الجزاير، گيراسول آنگولا، اورينته اکوادور، سبک رابي گابون، ميناس اندونزي، سنگين ايران، سبک بصره، صادراتي کويت، السدر ليبي، سبک بوني نيجريه، مارين قطر، سبک عربي عربستان، موربان امارات و مري ونزوئلاست.همچنين با توجه به ايجاد ثبات بيشتر نسبت به گذشته در بازار نفت،موسسه عالي آموزش و پژوهش، مديريت و برنامه‌ريزي کشور گزارشي را منتشر کرده است که در آن تحولات بازار جهاني نفت و فرآورده‌هاي نفتي در فصل اول سال 2016 بررسي شده است.براساس گزارش موسسه نياوران، ميانگين قيمت نفت خام برنت از 43 دلار در فصل چهارم سال 2015، به 35 دلار در فصل اول سال جاري ميلادي رسيد.با وجود اين که از اواسط ماه ژانويه، به دنبال مطرح شدن احتمال عدم افزايش توليد عربستان و روسيه در طرح فريز نفتي، قيمت نفت روند افزايشي داشت، اما اين افزايش نتوانست کاهش شديد قيمت را که در ابتداي ماه ژانويه رخ داده بود، جبران کند، بنابراين ميانگين قيمت نفت در فصل اول سال 2016 نسبت به فصل قبل 8 دلار کاهش يافت.

در همين راستا با بررسي پيش‌بيني موسسات معتبر بين‌المللي در خصوص قيمت نفت‌خام مي‌توان دريافت با وجود آنکه اين موسسات، پيش‌بيني قيمت نفت‌خام خود را براي سال 2016 به ميزان قابل ملاحظه‌اي افزايش داده‌اند، اما بازهم ميانگين پيش‌بيني آنها براي متوسط قيمت نفت خام در سال 2016 کمتر از ميانگين سال 2015 است و بانک جهاني در پيش‌بيني ماه جولاي خود ميانگين قيمت نفت خام برنت را 43 دلار در هر بشکه اعلام کرده است.تقاضاي جهاني نفت در فصل اول سال 2016 به دليل زمستان معتدل در کشورهاي OECD، عادت کردن مصرف‌کنندگان به قيمت‌هاي پايين نفت و همچنين حذف يارانه انرژي در کشورهاي غيرOECD نسبت به فصل قبل، 700 هزار بشکه در روز کاهش يافت و تقاضا به 94.8 ميليون بشکه در روز رسيد.بنابر داده‌هاي آژانس بين‌المللي انرژي در سال 2015 تقاضاي کشورهاي OECD، 400 هزار بشکه در روز افزايش يافت. انتظار مي‌رود در سال 2016 اين رشد به ميزان قابل ملاحظه کاهش يابد و به 30 هزار بشکه در روز برسد.در مقابل، رشد تقاضاي روزانه کشورهاي غيرOECD که در سال 2015 برابر 4/1 ميليون بشکه در روز بوده است، در سال 2016 به 1.17 ميليون بشکه در روز خواهد رسيد و در مجموع رشد تقاضاي جهاني 1.2 ميليون بشکه در روز خواهد بود.داده‌هاي آژانس بين‌المللي انرژي در گزارش ماه آوريل نشان مي‌دهد در فصل اول سال 2016 عرضه جهاني نفت، 4/96 ميليون بشکه در روز بود.

در اين فصل عرضه روزانه کشورهاي عضو اوپک به دنبال افزايش صادرات ايران 100 هزار بشکه نسبت به فصل قبل افزايش يافت، اما در مقابل عرضه کشورهاي غير اوپک تقريبا يک ميليون بشکه در روز کاهش داشت.اداره اطلاعات انرژي آمريکا در گزارش ماه آوريل پيش‌بيني کرد در سال 2016 عرضه جهاني نفت 500 هزار بشکه در روز افزايش مي‌يابد و به 96.26 ميليون بشکه در روز مي‌رسد.انتظار مي‌رود عرضه نفت کشورهاي خارج از اوپک نسبت به سال گذشته 700 هزار بشکه کاهش و عرضه نفت کشورهاي اوپک 1200 هزار بشکه افزايش يابد؛ به نحوي که کاهش عرضه کشورهاي غيراوپک را جبران کند. در مجموع، انتظار مي‌رود در سال 2016 رشد عرضه نفت کمتر از رشد تقاضاي آن باشد و در نتيجه اين‌گونه به نظر مي‌رسد که بازار در مسير تعادل قرار گرفته است.پالايش نفت‌خام در فصل اول سال 2016 نسبت به فصل قبل با 100 هزار بشکه کاهش به1/79 ميليون بشکه در روز رسيد؛ عمده‌ترين دليل کاهش پالايش نفت، کاهش فعاليت برخي از پالايشگران کشورهاي OECD است.اگرچه قيمت بنزين، سوخت ديزل و نفت کوره در چهار بازار اصلي جهان در سال 2015 روند کاهشي داشته است، اما در فصل اول سال 2016 روند قيمت اين حامل‌ها تغيير جهت داد. به گزارش از آژانس بين‌المللي انرژي، ايران در ماه فوريه که اولين ماه پس از برداشته شدن تحريم‌ها بود، با توليد 22/3ميليون بشکه در روز بالاترين توليد را در چهار سال گذشته داشته است. اين ميزان توليد 220 هزار بشکه نسبت به ماه قبل و 380 هزار بشکه از مدت مشابه سال قبل بيشتر است.در ماه مارس نيز حجم صادرات ايران 150 هزار بشکه در روز افزايش يافت و ايران دوباره به بازار اروپا بازگشت و عرضه نفت را به شرکاي تجاري خود در آسيا بالا برد؛ به طوري که در ماه فوريه فروش نفت‌خام ايران به اروپا، به 140 هزار بشکه در روز رسيد.

در ماه فوريه صادرات ميعانات، تنها 80 هزار بشکه در روز بود که از ميانگين صادرات ميعانات در سال 2015 -130 هزار بشکه در روز- پايين‌تر است. همچنين ايران نفت خام فوق سبک از ميدان گازي پارس‌جنوبي را در دريا ذخيره‌سازي کرده است که اين حجم ذخيره‌سازي‌ها در ماه فوريه 4 ميليون بشکه افزايش يافته و به 42 ميليون بشکه رسيده است که بيشترين رقم از ماه آگوست 2015 است.ايران در حال حاضر 21 کشتي بسيار بزرگ حمل نفت‌خام را براي ذخيره‌سازي به کار گرفته است که 50 درصد از ناوگان حمل‌ونقل نفتي ايران است.