شناسهٔ خبر: 14542393 - سرویس سیاسی
نسخه قابل چاپ منبع: روزنامه مردم‌سالاری | لینک خبر

«مردم سالاری» بررسی می‌کند

دیپلماسی تلفنی پزشکیان

صاحب‌خبر -
گروه سیاسی- فهیمه جهازیان: در روزهای پایانی هفته گذشته مسعود پزشکیان،رئیس‌جمهور جمهوری اسلامی ایران رایزنی‌های تلفنی مهمی را با چند کشور کلیدی در منطقه انجام داد؛ از امیر قطر و نخست‌وزیر پاکستان گرفته تا رئیس جمهور ترکیه و رئیس امارات متحده عربی. این تماس‌ها در اوج تنش‌های منطقه‌ای صورت گرفت. در این گفت‌وگوها پیام‌های مهمی از منظر دیپلماتیک و راهبردی برای تهران و همچنین برای ثبات در خاورمیانه منتقل شد.
به گزارش مردم سالاری آنلاین ،در شرایطی که خاورمیانه تحت تأثیر اقدامات تحریک‌آمیز آمریکا قرار دارد و کشورهای منطقه نگران پیامدهای جنگ‌ هستند، سران این کشورها در تلاش هستند تا با یافتن راه‌حل‌های سیاسی مانع درگیری نظامی شوند. در این شرایط، گفت‌وگوهای پزشکیان بازتاب دهنده تلاش ایران برای تعمیق همکاری‌های منطقه‌ای، کاهش ناامنی، و پاسخ به بحران‌های فراتر از مرزهای ملی بوده است.
رایزنی پزشکیان
با امیر قطر و نخست وزیر پاکستان

یکی از اصلی‌ترین تماس‌های این دوره، گفت‌وگوی تلفنی پزشکیان با امیر قطر و نخست وزیر پاکستان بود. پزشکیان در گفت‌وگوهای تلفنی جداگانه با «شیخ تمیم بن حمد آل ثانی» و «شهباز شریف» ، در خصوص آخرین تحولات منطقه در پی اقدامات تنش‌آفرین و بی‌ثبات‌ساز امریکا به تبادل نظر پرداخت.
در این تماس، طرف‌ها درباره آخرین تحولات منطقه و تنش‌های ایجاد شده به‌ویژه در نتیجه اقدامات ایالات متحده رایزنی کردند و بر چند محور مهم تأکید کردند.
پزشکیان در این گفت‌وگوها ضمن قدردانی از حمایت‌های همیشگی و برادرانه دو کشور دوست و برادر قطر و پاکستان، ابراز امیدواری کرد که وحدت، همبستگی و همکاری میان کشورهای اسلامی بیش از پیش تقویت و تعمیق یابد.
رئیس‌جمهور همچنین با تأکید بر رویکرد اصولی جمهوری اسلامی ایران در حمایت از دیپلماسی عزتمندانه مبتنی بر حقوق بین‌الملل، موضع برابر، پرهیز از تهدید و زورگویی و پیگیری نتایج برد ـ برد، تصریح کرد: اگر طرف آمریکایی واقعاً به دنبال مذاکره و دیپلماسی واقعی است، باید از این‌گونه اقدامات تحریک‌آمیز و تنش‌زا دست برداشته و در عمل پایبندی خود به مسیر گفت‌وگو را اثبات کند.
پزشکیان با تأکید بر اینکه جمهوری اسلامی ایران هیچ‌گاه آغازگر جنگ نبوده و از درگیری استقبال نمی‌کند، خاطرنشان کرد: ما معتقدیم جنگ و درگیری به نفع هیچ طرفی نیست و بر مسیر تعامل و دیپلماسی تأکید داریم.
امیر قطر و نخست وزیر پاکستان نیز با اشاره به ضرورت تداوم تلاش‌های دیپلماتیک برای ایجاد زمینه گفت‌وگو، تعامل و حل‌وفصل مسائل از طریق روش‌های سیاسی و دیپلماتیک، تصریح کردند که هرگونه تنش و درگیری می‌تواند منطقه را وارد چرخه‌ای از خشونت و بی‌ثباتی گسترده کند که پیامدهای فاجعه‌باری برای همه کشورهای منطقه به همراه خواهد داشت.
تماس با امیر قطر در بستری صورت گرفت که پیش‌تر قطر نقش مهمی در میانجی‌گری‌های سیاسی در منطقه داشته و در گذشته نیز از تلاش‌های ایران برای ثبات و حل سیاسی بحران‌ها حمایت کرده است. چنین گفت‌وگوهایی می‌تواند ابزار مهمی برای تهران در معرفی دیدگاه‌های خود به افکار عمومی جهانی و شرکای منطقه‌ای باشد.
گفت‌وگوی پزشکیان با همکاری استراتژیک در منطقه
در پی این تماس‌ها، پزشکیان با رجب طیب اردوغان، رئیس جمهور ترکیه نیز گفت‌وگوی تلفنی داشت. در این گفت‌وگو تلفنی، روسای جمهور ایران و ترکیه ضمن تبادل نظر درباره مسائل جاری منطقه، بر ضرورت اتخاذ راهکارهای دیپلماتیک، تعامل‌محور و مبتنی بر گفت‌وگو‌ برای حل‌وفصل مسائل تأکید کردند و خواستار پرهیز از هرگونه اقدامات تحریک‌آمیز، تنش‌زا و جنگ‌افروزانه در منطقه شدند.
پزشکیان در این گفت‌وگو با تأکید بر سیاست اصولی جمهوری اسلامی ایران در پیشبرد «دیپلماسی عزتمندانه»، مبتنی بر چارچوب قوانین و مقررات بین‌المللی، تصریح کرد که رویکرد ایران بر پایه گفت‌وگو، احترام متقابل، نفی تهدید و زور و مبتنی بر منطق برد-برد است.
رئیس جمهور با بیان اینکه شکل‌گیری روندهای مؤثر دیپلماتیک و گفت‌وگو‌محور مستلزم ایجاد فضای اعتماد متقابل است، خاطرنشان کرد که لازمه و مقدمه موفقیت هرگونه ابتکار دیپلماتیک، اثبات حسن نیت از سوی طرف‌های ذی‌ربط و کنار گذاشتن تحرکات و اقدامات جنگ‌افروزانه و تهدیدآمیز در منطقه است.
دفتر ریاست‌جمهوری ترکیه نیز از رایزنی تلفنی «رجب طیب اردوغان» رئیس‌جمهور این کشور با «مسعود پزشکیان» رئیس‌جمهوری اسلامی ایران خبر داد. آنکارا اعلام کرده که در این گفت‌وگو، سران دو کشور درباره روابط دوجانبه ترکیه و ایران و تشدید تنش‌های نظامی در منطقه رایزنی کردند. اردوغان در جریان این تماس تأکید کرد که «ترکیه آماده است برای کاهش تنش‌ها و حل‌وفصل مسائل، نقش تسهیل‌گر میان ایران و آمریکا را بر عهده بگیرد.»
رئیس‌جمهور ترکیه همچنین اعلام کرد که امروز میزبان «سید عباس عراقچی» وزیر امور خارجه ایران خواهد بود که به این کشور سفر کرده است. ترکیه به‌دلیل موقعیت جغرافیایی و نقش مهم خود در مسائل امنیتی، تجارت، و مهاجرت در منطقه، یک شریک کلیدی برای ایران محسوب می‌شود.
رایزنی رئیس جمهور با رئیس امارات متحدۀ عربی
در کنار تماس‌های تلفنی پزشکیان با سران کشورهای منطقه، گفت‌وگوی نیز میان پزشکیان و محمد بن زاید آل نهیان، رئیس امارات متحده عربی، گزارش شده است که نکات مهم آن حول همکاری‌های امنیتی، سیاسی و منطقه‌ای بوده است.
پزشکیان در این گفت وگو با قدردانی از حمایت‌ها و مواضع کشورهای اسلامی در قبال جمهوری اسلامی ایران، بر اهمیت تلاش‌های مستمر و هماهنگ کشورهای منطقه برای کاهش تنش‌ها و کمک به تثبیت صلح و ثبات تأکید کرد.
پزشکیان در ادامه به اقدامات خصمانه امریکا و رژیم صهیونیستی، علیه ملت ایران از جمله اعمال فشار و تحریم، تحمیل جنگ 12 روزه و تحریک و حمایت از آشوبگران و اغتشاشات اخیر و همچنین اعمال مواضع تهدید آمیز و جنگ افروزانه اشاره کرد و تصریح کرد: ایران به هیچ وجه از جنگ استقبال نکرده و نمی‌کند و جنگ را به نفع هیچ طرفی نمی‌داند، اما متأسفانه طرف‌های غربی با اقدامات خود نشان داده‌اند که علیرغم ادعاها، پایبندی عملی به دیپلماسی و اصول حقوق بین‌الملل ندارند.
رئیس جمهور با تأکید بر سیاست «دیپلماسی عزتمندانه» جمهوری اسلامی ایران، گفت: رویکرد جمهوری اسلامی ایران مبتنی بر تعامل و گفت وگو در چارچوب قوانین بین‌المللی است، اما در عین حال هرگونه تجاوز به کشور و ملت ایران، بی‌درنگ و با قاطعیت پاسخ داده خواهد شد.
رئیس امارات متحده عربی نیز بر آمادگی امارات متحده عربی برای هرگونه مشارکت و نقش‌آفرینی سازنده در روندهای دیپلماتیک با هدف دستیابی به راهکارهای امنیت‌ساز و کمک به صلح، ثبات و پیشرفت پایدار در منطقه تأکید کرد.
دستاوردهای رایزنی
با همسایگان

رایزنی‌های اخیر پزشکیان با سران منطقه به‌وضوح در چارچوب چند هدف راهبردی صورت گرفته است: اولا پیام اصلی تهران در این تماس‌ها، تأکید بر دیپلماسی عزتمندانه و گفت‌وگوی فعال است. پزشکیان بارها تأکید کرده که ایران هیچ‌گاه آغازگر جنگ نبوده و تلاش دارد از مسیر گفت‌وگو و منطق، اختلافات را حل کند، اما در دفاع از خود نیز تردید نمی‌کند.
دوما، این تماس‌ها بخشی از واکنش ایران به اقدامات تحریک‌آمیز آمریکا در منطقه تلقی می‌شود. تهران با استفاده از گفت‌وگوی منطقه‌ای تلاش دارد تا آرای شرکای خود را برای کاهش تنش‌ها و جلوگیری از تشدید بحران‌ها جلب کند.
سوما، اگرچه تمرکز اصلی تماس‌ها سیاسی بوده، اما محورهای همکاری‌های اقتصادی، امنیتی، و منطقه‌ای نیز در سایه این رایزنی‌ها مطرح شده‌اند. موضوعی که می‌تواند در آینده به توسعه روابط واقعی‌تر بین ایران و کشورهای منطقه منجر شود.
از سوی دیگر این تماس‌ها نشان میدهد که تهران با ایجاد حلقه‌های گفت‌وگو در سطح منطقه‌ای، در پی ارسال این پیام است که ایران علاوه بر حفظ ارزش‌های ملی، آماده همکاری و مشارکت در حل مسائل مشترک منطقه‌ای است.
واقعیت این است که این رایزنی‌ها بیش از یک تماس ساده بوده و منتقل کننده یک پیام دیپلماتیک، استراتژیک و عملیاتی از سوی ایران به کشورهای منطقه و جامعه جهانی است.
اینکه ایران ایران به دنبال تقویت گفت‌وگو و کاهش تنش‌هاست و در عین حال میخواهد نقش خود را به‌عنوان بازیگر کلیدی منطقه‌ای تثبیت کند.