گروه انرژي| حميد مظفر|
«برنت» و «دبليو تي‌اي» روز جمعه، دو ساز مخالف را در بازار نفت زدند. در‌حالي كه به‌طور كلاسيك، نفت معاملاتي اروپا و امريكا هر دو از روندي مشابه در افزايش يا كاهش قيمت پيروي مي‌كردند، روز جمعه دبليو تي‌اي با افزايش و برنت با كاهش مواجه شد. اتفاقي كه آشفتگي بازار نفت و مجزا شدن آن به بخش‌هاي مختلف را به خوبي نشان مي‌دهد. از‌سوي ديگر بانك جهاني در گزارشي كه روز 26‌جولاي منتشر كرد، پيش‌بيني خود براي قيمت نفت در سال2016 را 2دلار افزايش داده و به 43دلار رساند.
به واسطه دادوستد معامله‌گران از يك سو و نشانه‌هايي از مازاد عرضه مجدد در بازار ازسوي ديگر، نفت امريكا از قلمرو بازار خرسي جهش كرد، اما برنت در قيمت‌هاي پايين‌تر باقي ماند.
 در بازار معاملات تجارتي نيويورك (نايمكس)، نفت سبك براي تحويل ماه سپتامبر پيش‌رو 46سنتي يا 1.1درصدي را تجربه كرده و به 41دلار و 60سنت رسيد. اما نفت خام برنت در معاملات آتي اروپا، با 24سنت يا 0.6درصد افت در قيمت با 42دلار و 46سنت معامله شد. نفت‌خام امريكا با قيمت 40دلار و 57سنت در هر بشكه معامله شد كه مي‌توانست روند بازار را خرسي كند. سريال 6‌قسمتي سقوط قيمت نفت كه روز جمعه به پايان رسيد قيمت نفت در روز پنج‌شنبه را به جايي رسانده ‌بود كه نسبت به بالاترين قيمت ماه ژوئن يعني 51دلار و 23سنت، معادل 19.7درصد ارزان‌تر بود. علت اين امر وجود مازاد عرضه سوخت و نشانه‌هايي از رشد توليد در اقصا نقاط جهان بود كه به بازار نفت فشار وارد مي‌كرد. صبح روز جمعه قيمت نفت بعد از اينكه سه‌بار تلاش كرد تا به زير 40دلار و 60سنت برسد به سرعت تغيير جهت داد و روند صعودي به خود گرفت. به گفته «ريك نيوي» معاون اول رييس كارگزاري «آر.جي. اوبرين و همكاران» در بخش معاملات آتي نفت، اين تغيير روند بسان نشانه‌يي براي خريداران و تاجراني بود كه حركت خود را براساس روند بازار تعيين مي‌كنند و پيش از آنكه قيمت‌ها بالاتر بروند اقدام به خريد مي‌كنند.
به گزارش وال‌استريت آنچه موجب روشن‌شدن جرقه افزايش قيمت شد برخي اخباري بود كه از گوشه و كنار به گوش مي‌رسيد. يكي از اين خبرها كاهش ارزش دلار است. شاخص دلار وال‌استريت ‌ژورنال حدود 1.3درصد كاهش يافت. كاهش ارزش دلار غالبا باعث افزايش قيمت نفت مي‌شود چرا‌كه باعث كاهش هزينه‌هاي تاجراني مي‌شود كه از ديگر ارزها استفاده‌ مي‌كنند.
 از‌سوي ديگر بسياري از فعالان بورس شروع به معامله نفت‌هاي آتي كردند. آنها با اين كار سود خود را پس از سقوط اخير محبوس كرده و خود را از بازار آخر هفته خارج كردند، با اين‌ اقدام روند نزولي بازار متوقف شد. طارق زهير به‌عنوان يكي از اعضاي تيم مديريتي شركت «تيپيكال كپيتال» كه 6ميليون دلار سرمايه را زيرنظر دارد، اظهار مي‌كند: «تركيب (افت) دلار و تلاش جمعي براي بستن حساب‌ها (براي رشد قيمت نفت) كافي است، خصوصا زماني كه قيمت‌ها تا بدين سطح پايين ‌مي‌آيد.»
قراردادهاي فروش نفت برنت، بنزين و گازوييل به موعد سررسيد خود نزديك شده‌‌اند و فرارسيدن روز سررسيد معمولا منجر به نوسانات غيرمنتظره در بازار مي‌شود. قيمت قراردادهاي آتي بنزين با رشد 1.1درصدي به يك دلار و 32سنت و قيمت قرارداد آتي گازوييل با 0.4درصد افزايش به يك دلار و 27سنت در هر گالن رسيد. قيمت آتي نفت برنت نيز با 0.7درصد افزايش به 43دلار و 53سنت در هر بشكه رسيد.
بازار نفت پيش از اين از مازاد عرضه جهاني بنزين، نشانه‌هاي افزايش توليد نفت در امريكا و افزايش توليد كشورهاي عضو اوپك ضربه خورده‌ بود و بازارهاي بين‌المللي بدترين وضعيت خود را از سال گذشته تجربه كرده ‌بودند. قيمت نفت امريكا در حال حاضر نسبت به جولاي 2015 بدترين وضعيت خود را سپري مي‌كند و 14درصد معادل 6دلار و 73سنت افت كرده است. نفت برنت نيز با 15درصد كاهش معادل 7دلار و 22سنت نسبت به ماه سپتامبر افت داشته است.
كارگزاري پي.‌وي.‌ام در يادداشتي در‌مورد وضعيت بازار نفت اظهار مي‌كند: «عملكرد ضعيف غيرمنتظره بازار نفت مجددا اين سوال مهم را مطرح مي‌كند كه آيا وضعيت فعلي يك انحراف موقت در بازار است يا اينكه شكافي در قيمت نفت‌خام در حال رخ دادن است؟»
هفته گذشته بازار نفت با رشد غيرمنتظره ذخاير بنزين غافلگير شد. آمارها نشان مي‌دهد كه در هفته منتهي به 22جولاي انبارهاي بنزين با رشد 425هزار بشكه‌يي به مرز 241ميليون و 500هزار بشكه‌ رسيدند. اين افزايش در‌حالي اتفاق مي‌افتد كه انبارهاي بنزين در اين فصل از سال به‌طور معمول در حال كاهش هستند اما اشكال از جايي حاصل مي‌شود كه پالايشگاه‌ها به‌صورت افسارگسيخته به توليد بنزين پرداخته‌اند و حتي ركورد مصرف بنزين در فصل‌هاي افزايش سفر را نيز رد كرده‌اند. «پاتريك كالسن» تحليلگر شركت بين‌المللي مشاوره پي.‌جي.كا در اين رابطه معتقد است: «به‌طور معمول ذخاير جهاني بنزين بايد پيش از آغاز فصل رانندگي به اوج خود برسد. همچنين انتظار مي‌رفت مصرف بنزين امريكا نيز افزايش يابد كه ظاهرا اين انتظار كمي مبالغه‌آميز بوده است.»
در حال حاضر قيمت نفت شتاب موقت خود را از دست‌رفته مي‌بيند؛ شتابي كه ناشي از اختلالات عرضه بر اثر آتش‌سوزي كانادا، اعتصاب كاركنان نفت كويت و حملات نظامي به خطوط لوله نفت در نيجريه بود. تقريبا اكثر اين اختلالات از بين رفته‌اند و تاجران را چشم‌انتظار و در حسرت كاهش توليد پالايشگاه‌ها گذاشته است. كاهش توليدي كه هم مي‌تواند ناشي از درك واحدهاي پالايشگاهي از مازاد عرضه بازار و هم رسيدن فصل تعميرات و نگهداري باشد و در‌نتيجه سبب كاهش تعداد خريداران نفت‌خام شود و كمي قيمت را بالا ببرد.
اما از امريكا كماكان خبر مي‌رسد كه شمار ريگ‌هاي حفاري كماكان در حال افزايش است. به گزارش «تعادل» به نقل از وال‌استريت‌ ژورنال، براساس داده‌هاي موسسه «بيكر هيوز» براي هشتمين‌بار طي 9هفته اخير ريگ‌هاي حفاري فعال در امريكا افزايش داشته است. اين موسسه روز جمعه اعلام كرد كه 3ريگ جديد ديگر به مجموع 374ريگ حفاري موجود تا هفته گذشته اضافه شده است، اگرچه انتشار اين خبر باعث كاهش قيمت نفت نشد.
نكته قابل‌توجه ديگر اينكه اگرچه نسبت ريگ‌هاي فعال در مقايسه با سال گذشته كمتر است اما براساس گفته‌هاي اداره انرژي امريكا بهره‌وري اين ريگ‌ها نسبت به گذشته بيشتر شده است. به‌عنوان مثال در سه ميدان بزرگ بكن، ايگل فورد و پرميان بهره‌وري چاه‌ها به‌ترتيب 155، 226 و 111 بشكه در روز نسبت به ميانگين سال2015 بيشتر شده است.
همچنين براساس گزارش ماهانه اوپك توليد كشورهاي اين سازمان در ماه ژوئن 264هزار بشكه در روز افزايش داشته‌ و به ميانگين 32ميليون و 860هزار بشكه رسيده است. برخي تاجران معتقدند كه اين افزايش توليد جهاني علاوه بر مازاد عرضه بازار سوخت مي‌تواند قيمت نفت را تا پايان 2016 به زير 35دلار برساند.
اين درحالي است كه بانك جهاني در آخرين گزارش خود كه در 26جولاي منتشر شده پيش‌بيني خود از قيمت نفت در سال2016 را افزايش داده است. پيش از اين بانك جهاني پيش‌بيني كرده ‌بود كه قيمت نفت در سال2016 حدود 41دلار در هر بشكه خواهد بود اما اين نهاد در آخرين گزارش خود خوش‌بيني بيشتري نسبت به بازار نفت نشان مي‌دهد و با افزودن 2دلار به رقم قبلي قيمت اين محصول در سال جاري را به‌طور ميانگين 43دلار در هر بشكه پيش‌بيني كرده است.