کودتا علیه دولت ترکیه در حالی ناکام ماند که واکنش دولتمردان ترکیه به این کودتا این تصور را در اذهان ایجاد کرده که آنها با کودتای سراسری علیه کودتاگردان و مخالفان به کودتا پاسخ می‌دهند.
ترکیه روزی پرالتهاب و خونین را سپری کرد که انفجار تروریستی در فرودگاه استانبول در برابر آن بسیار ناچیز عنوان می‌گردد. نیمه‌های شب فضایی امنیتی بر سراسر ترکیه حاکم شد در حالی که اخبار و گزارش‌ها از کودتای بخش کوچکی از ارتش در حالی که هیچ حمایت مردمی و سیاسی نداشته‌اند حکایت داشت.
پس از ساعت‌ها درگیری میان هواداران دولت و کودتاچیان سرانجام کودتا با شکست همراه شد. نخست وزیر ترکیه کودتای بامداد شنبه را نقطه سیاهی برای دموکراسی در ترکیه عنوان کرده و از مردم خواست تا شب را هم در خیابان‌ها و میادین حضور داشته باشند.«بینالی ایلدریم» نخست وزیر ترکیه طی کنفرانس خبری اعلام کرد که کودتای نظامی در این کشور با کمک مردم شکست خورد.ایلدریم با بیان اینکه بامداد شنبه نقطه سیاهی در تاریخ ترکیه رقم خورد، از فرمانده ارتش که در این کودتا مقاومت نموده تشکر کرده و گفت این کودتا به دستور فرمانده ارتش نبوده است.وی ضمن تشکر از ایستادگی همه احزاب و گروه‌های مخالف دولت دربرابر این کودتا، تصریح کرد که مردم به زندگی عادی برگشته‌اند.نخست وزیر ترکیه اما هشدار داد که تبعات تلاش کودتای نافرجام هنوز ادامه دارد و از مردم خواست تا شب هم با پرچم ترکیه در میدان‌ها بایستند.ایلدریم تاکید کرد آنهایی که از سلاح‌ها، تانک‌ها و بالگردهای دولت علیه آن استفاده کردند، به روشی که لایق آن باشند مجازت خواهند شد و همه شرکت کنندگان در این کودتا شناسایی شده‌اند.نخست وزیر ترکیه با اعلام آمار جدیدی از تلفات و خسارات این کودتا گفت تا کنون ۱۶۱ نفر کشته، ۱۴۴۰ نفر مجروح و ۲۸۳۹ کودتاچی نیز بازداشت شده‌اند.ایلدریم همچنین اضافه کرد: از واشنگتن می‌خواهیم گولن را تحویل دهد زیرا او رهبر یک گروه تروریستی است و عدم تحویل او یک اقدام متخاصمانه قلمداد می‌کنیم.
وی تاکید کرد با اینکه اعدام در قانون اساسی ترکیه نیست اما دولت تغییرات قانونی را در این زمینه درنظر خواهد گرفت. همچنین سخنگوی سازمان اطلاعات ملی ترکیه در سخنانی که از شبکه تلویزیونی ان‌تی‌وی پخش شد، گفت مقر این سازمان از سوی یک فروند بالگرد ربوده شده ارتش هدف قرار گرفته است اما این کودتا «خنثی» شده است.نیروهای امنیتی ترکیه ۱۵۶۳ نظامی را پس از کودتای خونبار در این کشور دستگیر کردند.
لازم به ذکر است گروهی از نیروهای ارتش در دو شهر عمده ترکیه یعنی آنکارا، پایتخت و استانبول با تانک و زره پوش وارد خیابان‌ها شده و مناطق مختلف از جمله فرودگاه‌ها، پارلمان و ساختمان رادیو و تلویزیون دولتی را تحت کنترل خود در آوردند و درگیری‌های شدیدی در برخی مناطق روی داد. نیروهای ارتش ترکیه هم‌چنین پل‌های اصلی استانبول را بستند و هواپیماها و هلیکوپترهای جنگی در ارتفاع کم بر فراز استانبول و آنکارا به پرواز درآمدند.در پی این رویدادها بنعالی ییلدیریم، نخست‌وزیر ترکیه گفت حضور نیروهای نظامی در خیابان‌های استانبول بدون مجوز بوده و او اجازه نمی‌دهد تلاش‌های غیرقانونی گروهی در ارتش به نتیجه برسد. نخست وزیر ترکیه در عین حال گفت اتفاقی که افتاده کودتا نیست. او اطمینان داده که دموکراسی ترکیه آسیب نخواهد دید. ییلدیریم تأکید کرد، نیروهای امنیتی فراخوانده شدند تا هر آنچه که لازم است را انجام دهند. وی هم‌چنین به نیروهای ارتش دستور داده تا به پادگان‌هایشان باز گردند.در آنکارا و استانبول صدای تیراندازی‌های پیاپی شنیده شد. منابع خبری در حالی از ورود تانک‌ به خیابان‌های آنکارا خبر دادند که گروهی از مردم این شهر در مسیر حرکت تانک‌ها دراز کشیدند و مخالفت خود را با این اقدام ارتش ابراز کردند. هزاران تن از مردم در مخالفت با این اقدام ارتش به خیابان‌ها آمدند و با شعار حمایت خود را از دولت اعلام کردند.در آغازین دقایق کودتا فرودگاه آتاتورک استانبول به تصرف ارتش درآمد و تمام پروازها متوقف شد. حریت گزارش داد که تانک‌ها در مقابل ورودی فرودگاه آتاتورک مستقر شدند و رفت و آمد به این فرودگاه متوقف شد.تصاویری نیز از حضور سربازان ارتش درون ساختمان تلویزیون دولتی ترکیه منتشر شد. تلویزیون دولتی که در آن موقع به تصرف نیروهای ارتش در آمده بود اعلام کرد که ارتش قدرت را در سراسر کشور به دست گرفته است.
از سوی دیگر، در بیانیه‌ای که در ساعات اول کودتا از سوی ارتش ترکیه منتشر شد، آمده بود که ارتش "برای دموکراسی و حقوق بشر" اداره امور را در دست گرفته است. در این بیانیه آمده بود که تمام روابط خارجی کشور به شکل موجود باقی خواهد ماند. ارتش در بیانیه‌اش آورده بود که برقراری قانون باید اولویت اصلی باشد.همچنین خبرگزاری رسمی ترکیه گزارش داد که عده‌ای از افسران ارتش "خلوصی آکار" رئیس ستاد کل ارتش را به گروگان گرفتند اما صبح دیروز وی آزاد شد.
خبرگزاری آناتولی ترکیه هم‌چنین به نقل از شاهدان عینی گزارش کرد هلیکوپترهای نظامی به سوی کاخ ریاست‌جمهوری تیراندازی کردند.با گذشت ساعاتی از وقوع کودتا، وزیر دادگستری ترکیه اعلام کرد که کودتاچیان در دستیابی به اهداف خود شکست خوردند. دیلی صباح به نقل از وزیر دادگستری‌ ترکیه اعلام کرد: اینها از گروه فتح‌الله گولن دستور می‌گیرند و مستقل از فرماندهی ارتش عمل می‌کنند.با گذشت ساعتی از وقوع کودتا رییس‌جمهوری ترکیه با انتشار پیامی از مردم کشورش خواست در مقابل کودتایی که به راه افتاده، از دولت مشروع آنکارا حمایت کنند.اردوغان از مردم کشورش خواست در اعتراض به کودتا به خیابان‌ها بروند. اردوغان در پیامی که از طریق اسکایپ منتشر کرد، خواستار آن شد که مردم علیه کودتاچیان در میادین اصلی تجمع کنند.با گذشت نزدیک به پنج ساعت از اعلام کودتا، رئیس جمهور ترکیه پس از فرود در فرودگاه آتاتورک استانبول، با حضور در جمع مردم، کودتای این کشور را شکست‌خورده خواند.اردوغان گفت: کودتاگران با هر گرایش و وابستگی با پاسخ مناسب روبه رو خواهند شد. وی افزود کودتاگران وحدت کشور را هدف قرار دادند.بان‌کی‌مون، دبیرکل سازمان ملل متحد ضمن ابراز نگرانی در خصوص تحولات اخیر ترکیه خواستار برقراری آرامش و ثبات در این کشور شد.
جان کری، وزیر امور خارجه آمریکا که در مسکو به سر می‌برد، گفته است که امیدوار است که ترکیه صلح و ثبات داشته باشد.بوریس جانسون، وزیر امور خارجه انگلیس هم از تحولات ترکیه ابراز نگرانی شدید کرده است.فدریکا موگرینی، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا هم در واکنش خواهان خویشتنداری و احترام به نهادهای دموکراتیک شده است.روسیه نیز از تحولات ترکیه به شدت ابراز نگرانی کرده است. تمامی احزاب سیاسی عمده ترکیه نیز تحولات اخیر این کشور را محکوم کرده‌اند.
شورای امنیت ملی آمریکا نیز اعلام کرد که رئیس‌جمهوری این کشور نسبت به وضعیت ترکیه در پی وقوع کودتا در این کشور ابراز نگرانی کرده است.در همین حال وزارت امور خارجه‌ی کانادا نیز نسبت به کودتای نظامی در ترکیه ابراز نگرانی کرد و خواستار برقراری امنیت در این کشور شد.
صدر اعظم آلمان نیز خواستار احترام به نظام دموکراتیک شد.هیلاری کلینتون، نامزد احتمالی حزب دموکرات آمریکا نیز گفته است که رویدادهای ترکیه را با نگرانی دنبال می‌کند.دونالد ترامپ نیز بعد از کودتا گفت: به نظر می‌رسد کودتایی در حال انجام است و آنها کشورشان را بازپس می‌گیرند. اگر من هم رییس جمهور شوم، در آمریکا به زودی همین اتفاق خواهد افتاد. قطر هم که روابط نزدیکی با ترکیه دارد تلاش برای کودتا در ترکیه را محکوم کرده است.هم‌چنین کمال قلیچداراوغلو، رهبر حزب مردم جمهوری‌خواه، دولت باغچلی، رهبر جنبش ملی‌گرا و صلاح‌الدین دمیرتاش، رهبر حزب دموکراتیک خلق که رهبران احزاب اپوزیسیون ترکیه محسوب می‌شوند نیز کودتا را محکوم کرده‌اند.ژان مارک آیرو، وزیر خارجه فرانسه نیز در بیانیه‌ای خواهان کنار گذاشتن خشونت در ترکیه و احتراه به نظام دموکراسی در این کشور شد.وزیرخارجه جمهوری آذربایجان نیز گفت: در کنار مردم دوست و برادر خود و دولت ترکیه ایستاده‌ایم.چین نیز خواستار حفظ ثبات در ترکیه شد.
یک منبع دیپلماتیک در نمایندگی یکی از اعضای پیمان آتلانتیک شمالی اعلام کرد که کشورهای ناتو در درگیری‌های داخلی ترکیه مشارکت نمی‌کنند.در حوزه رسانه‌ای نیز روزنامه «الاخبار» لبنان با این مقدمه به بررسی کودتای شب شنبه نیروهای نظامی در ترکیه پرداخت و نوشت، پس از اینکه کودتا خنثی شد، معلوم شد که اردوغان نسلی از افسران وفادار را تربیت کرده است. لازم به ذکر است همزمان با این کودتا ترکیه نیروهای خود را از عراق فراخواند همچنین گذرگاه مرزی «باب الهوی» که در استان ادلب سوریه قرار دارد از طرف ترکیه تا اطلاع ثانوی بسته شد.