فراسو
کودتا در ترکیه
صاحبخبر - بینالی ییلدریم، نخستوزیر ترکیه چند ساعت پس از اتمام کودتا خبر داد که بخشی از ارتش مسئول کودتای ترکیه است. رجب طیب اردوغان رئیس جمهوری ترکیه که گفته میشود در سفر بوده بلافاصله به استانبول بازگشت و اظهارات فرمانده ارتش ترکیه هولوسی آکار را که گفته بود ترکیه در حال حاضر تحت کنترل ارتش است رد کرد. پایان کودتا در حالی اعلام شد که تنها تا یک ساعت پیش از آن بخشی از ارتش ترکیه خیابانهای استانبول و آنکارا اشغال کرده بودند و برخی از آنها خودروهای زرهی و تانک داشتهاند. هواپیماهای اف 16 و هلیکوپترهای جنگی همچنین در آنکارا درارتفاع پایین به پرواز درآمدند. ایست بازرسیها در مناطق استراتژیک مانند پل بسفر و همچنین پایگاههای نظامی آنکارا مستقر شدند جایی که صدای شلیک هم به گوش میرسید. به شهروندان اعلام شده بود حکومت نظامی در شهر برقرار است و آنها باید به خانه هایشان برگردند. در حال حاضر معلوم نیست که چه بخشهایی از ارتش در تلاش برای کودتا شرکت کردهاند و مسئول آن هستند. واحدهای ارتش، فرودگاه بینالمللی آتاتورک استانبول را به اشغال خود درآوردهاند و کانالهای ارتباطی شامل توئیتر، فیس بوک و تلویزیون دولتی بلوکه شدهاند. تیراندازی و انفجار در چندین منطقه گزارش شده اما تمام گزارشها تأیید نشده هستند. همچنین گزارشهایی از وقوع درگیری بین پلیس و ارتش و دستگیری افسران پلیس به دست پرسنل ارتش منتشر شده است. نیروهای پلیس نیز دستور دستگیری نیروهای مسلح ارتش را در خیابانها صادر کردهاند. شهردار آنکارا که از حزب عدالت و توسعه است از حامیان این حزب مکرر درخواست کرده است که به خیابانها بیایند و از دولت دفاع کنند. با وجود این گزارشهایی مبنی بر اینکه پرسنل ارتش مردم را دستگیر میکنند وجود دارد. اردوغان با اینکه در سالهای اخیر توانسته کنترل مؤسسات کشور را بیش از پیش به دست بگیرد، دشمنان سیاسی زیادی دارد. اخیراً اردوغان احمد داووداوغلو، نخستوزیر سابق خود را برکنار و بینالی ییلدریم را به جای او گذاشت. ییلدریم هم در ماه مه کابینه خود را از افرادی که به اردوغان وفادار بودند پر کرد. در تاریخ ترکیه ارتش تاکنون کودتاهای چندگانهای را ترتیب داده است و اخیراً هم از سیاست داخلی و خارجی اردوغان ناراضی بود. به عنوان مثال فرمانده ارتش صراحتاً با پیشنهاد اردوغان برای مداخله در شمال سوریه مخالفت کرد. با آشتی اخیری که بین ترکیه و روسیه رخ داد دولت آنکارا به نظر میرسد، تلاش میکرد مداخله در سوریه را بیشتر کند همین مسأله باعث شکاف دولت با ارتش ونهایتاً قیام ارتشی ها شد. تلاش برای کودتا به احتمال زیاد از سوی جنبش گولنیستها حمایت میشود. گولنیستها و نفوذ آنها در پلیس، آموزش، رسانه و ارتش ترکیه نقش اساسی در این قیام علیه حزب عدالت و توسعه داشته است. اما نفوذ گولنیستها از سال 2014، 2015 کاهش یافته است. این نکته حائز اهمیت است که تلاش برای کودتا مسلماً فاکتورهای زنجیره وار زیادی داشته که توانسته نیروهای ارتشی را در شهرهای اصلی ترکیه تا حدی بسیج کند. منبع: استراتفورد مترجم : کبری آکیش∎