محمدرضا آهنج:

پخش مینی‌سریال در ماه رمضان سیاست درستی نیست

یک کارگردان درباره مینی سریال هایی که در ایام قدر پخش می‌شوند، بیان کرد که این آثار معمولا قربانی می شوند چراکه مخاطب گاه چند قسمت از آنها را از دست می دهد. محمدرضا آهنج در گفت‌وگو با مهر با اشاره به مینی سریال هایی که در این سال ها به صورت مناسبتی برای شب های قدر ساخته می شوند، گفت: به نظر من بهتر این است که سریال ها در ماه مبارک رمضان برای ۳۰ شب ساخته شوند تا بیننده با از هم گسیختگی ذهنی مواجه نشود. خود من سریال «ملکوت» را که در ماه رمضان سال ۸۹ روی آنتن رفت برای ۳۰ شب ساختم.وی ادامه داد: اگر سریال ها به گونه ای ساخته شوند که بتوان در تمام مدت شب های ماه مبارک رمضان پخش شود قدرت بیشتری برای جذب مخاطب دارد. از طرف دیگر یک مینی سریال که در چهار یا پنج قسمت در این مناسبت های خاص پخش می شود معلوم نیست چقدر دیده شود. درواقع در چنین شرایطی هم سریال اصلی و هم مینی سریال قربانی می شوند. کارگردان سریال «آسمان من» با اشاره به نبود تبلیغات لازم بیان کرد: از آنجایی که تبلیغات کافی برای آثار نمایشی صورت نمی گیرد بیننده با تغییر یک سریال و جایگزین شدن اثری دیگر در همان وهله اول مخاطب اثر نمی‌شود و ممکن است از همان اول، یک یا دو قسمت را هم از دست بدهد. وی به تبلیغات تلویزیونی اشاره و عنوان کرد: گاهی تبلیغاتی که برای محصولاتی مثل شوینده ها، خوراکی ها، برنج و... می شود بسیار بیشتر از محصولات فرهنگی خود تلویزیون است. به دلیل نبود تبلیغ و اطلاع رسانی لازم مخاطب در جریان مینی سریال ها قرار نمی‌گیرد. این در حالی است که تلویزیون یک تریبون جدی است که در دست ما قرار دارد و هدف این است که با ایجاد همسویی با مخاطب بتوانیم آنها را جذب و رویشان تاثیرگذاری داشته باشیم. بنابراین اگر مخاطب این سریال ها را نبیند، نمی تواند با آنها ارتباط برقرار کند و یا اگر ماه رمضان تلویزیون سریال یا برنامه نمایشی خوبی نداشته باشد اصلا نمی تواند مخاطب را جذب کند. کارگردان سریال «ملکوت» با اشاره به سوژه هایی که تلویزیون می تواند در ایام ماه مبارک رمضان و یا شب های قدر سراغ آنها برود، اظهار کرد: در این ایام دل ها آگاه‌تر است و البته به اندازه کافی غم دارد پس نباید غم بیشتری را به مخاطب منتقل کنیم. باید متمرکز شویم و ببینیم که چگونه می توانیم مسائل جامعه و مسائل ملی را حل کنیم. لزومی ندارد حتما از مرگ و اندوه بگوییم و یا یک نفر قلب خود را به شخص دیگری اهدا کند.وی در پایان گفت: مدیر و یا صاحب اثری که تصمیم می گیرد درباره یک سوژه خاص کار کند با نیت خالصانه سراغ آن می رود ولی خوب است که در چنین ایامی که ذهن ها و دل ها نسبت به بعضی موضوعات آگاه تر است با تمرکزی عمیق تر فکر کنیم.

سیدرضا صائمی:

«برادر» به ورطه کلیشه افتاده است

یک منتقد و روزنامه نگار معتقد است محتوای تکراری سریال «برادر» موجب شد روایت و ریتم درست آن خیلی دیده نشود و در مجموعه «پادری» بهتر بود تکیه کلام های جدید اضافه می‌شد. سیدرضا صائمی منتقد و روزنامه نگار درباره مجموعه مناسبتی رمضانی «برادر» به کارگردانی جواد افشار که این شب ها روی آنتن شبکه دو سیما می رود به مهر گفت: «برادر» به لحاظ ساختار و فرم خوش ریتم است ولی در محتوا شدیدا به ورطه کلیشه افتاده چون این نوع قصه پردازی پدر درستکار و فرزند ناخلف سالیان سال است که در تلویزیون جاخوش کرده و تقریبا هر سال در رسانه ملی به شکل های مختلف شاهدش هستیم.وی افزود: شاید اگر مستقل به این سریال نگاه کنید المان هایی برای جذابیت داشته باشد ولی از بس قصه، عناصر و مفاهیم تکرار شده مخاطب کار را پس می زند. فضای بازار و مطرح کردن بحث حلال و حرام و پایبندی حاج کاظم به یک سری اعتقادات در مقابل رقیب سرسخت خود موقعیتی است که سالیان سال در سریال های ماه رمضانی دیده شدند. شاید وجه مناسبتی بودن اقتضا می کند فضا اینگونه باشد اما چون محتوا تکراری است سخت می‌توان با اثری که حرف تازه ای ندارد ارتباط گرفت. این منتقد عنوان کرد: از طرفی دیگر مردم نسبت به برخی بازاری هایی از جنس رقیب حاج کاظم بدبین هستند و حضور این افراد را بیشتر از شخصیت‌هایی مثل حاج کاظم در جامعه احساس می کنند این بدبینی نشات گرفته از جریان های اجتماعی است که باعث می شود سریال‌هایی از این دست به درستی دیده نشود و محبوبیت نداشته باشد. همیشه نکات مثبت و منفی یک اثر نیست که دفع یا جذب مخاطب را رقم می زند بلکه تصورات بیرونی، نگاه مردم، زمان و شرایط جامعه هنگام پخش هم تاثیرگذار است. صائمی درباره بازی بازیگران در این سریال تصریح کرد: البته در سریال «برادر» از بازی خوب حسن پورشیرازی نباید غافل شد. ضمن اینکه نکاتی مثل عشق پنهان فرزندان دو رقیب و دو قطبی کردن مثبت و منفی برادرها که در تاریخ هم هابیل و قابیل نمونه بارز آن هستند معمولا در ایجاد کشش مخاطب کمک کننده است و حرکت حاصل از تضادها موتور درام را روشن نگه داشته است. تیتراژ هم ارتباط درستی با موضوع اصلی اثر دارد و به طور کل این مجموعه در فرم و روایت سریال، قابل تحمل است و تعلیق لازم را برای پیگیری ایجاد می کند اما به لحاظ فضاسازی و محتوا تکراری است. صائمی با اشاره به اینکه به نظر می‌رسد «پادری» ساخته محمدحسین لطیفی که از شبکه یک پخش می شود بیشتر میان مردم جا باز کرده است، اظهار کرد: با اینکه «پادری» به نوعی ادامه مجموعه «دودکش» بوده و محتوا از اساس تکرار است اما چون قصه جدیدتر شده و روی برخی مضامین اخلاقی دست گذاشته که هر کسی می تواند با آن همذات‌پنداری کند بیشتر مورد توجه قرار گرفته است. البته نباید از نظر دور داشت که ژانر کمدی در هر صورت طرفدار بیشتری دارد و در جامعه محبوب‌تر است. وی افزود: شاید «پادری» طبق کلیشه های امروزی ظاهرا سریال مناسبتی رمضان نباشد اما لزوما نباید زمان قصه مناسبتی در ماه رمضان بگذرد یا المان‌های رمضانی داشته باشد. یادمان نرود که همه آداب و مراسم این ماه هدفش اخلاقی زیستن است و نماز و روزه و افطار و سحر ابزاری برای تببین و ترویج ارزش های اخلاقی در جامعه است. در واقع این‌ها شریعتی در خدمت یک حقیقت هستند. به نظر من کاری که هم شاد است و می خندادند هم در بطن خود انتقال دهنده پیام‌های اخلاقی است بیشتر با ذات ماه رمضان مناسبت پیدا می کند.این منتقد بیان کرد: «پادری» به جنس زندگی مردم نزدیک‌تر است یعنی به یک‌سری ویژگی‌های رفتاری می پردازد که در هر طیفی از جامعه همه با آن همذات پنداری می کنند. نگاه رئالیستی «پادری» بیشتر از «برادر» به چشم می خورد و کلیشه و کلی‌گویی‌های شعاری ندارد. ضمن اینکه در تیتراژ به خوبی از ظرفیت کمیک استفاده شده است.وی همچنین درباره نقاط ضعف مجموعه «پادری» اظهار کرد: یکی از ایرادهایی که به این مجموعه وارد است استفاده از تکیه کلام‌هایی است که پیش تر در مجموعه «دودکش» از آن استفاده شده بود. به نظر من بهتر بود از تکیه کلام‌های جدیدتر استفاده می‌شد. مخاطب نسبت به این مساله دچار اشباع‌زدگی است و تکرار آن گاهی از حد می گذرد.