سرویس موسیقی هنرآنلاین: در ششمین روز جشنواره موسیقی فجر تالار رودکی پذیرای دوئت زهی ستاره بهشتی و پانیذ فریوسفی، دو نفر از بهترین نوازندگان سازهای زهی در ایران بود.
ستاره بهشتی دارای مدرک دکترای نوازندگی ویولن و ویولا از امریکا است و پانیذ فریوسفی کارشناسی ارشد موسیقی را از ارمنستان دریافت کرده است.
این کنسرت را میتوان یکی از متفاوتترین اجراهای این دوره جشنواره برشمرد زیرا دو نوازنده حرفهای برای اجرای این برنامه از تعدادی آهنگساز درخواست کرده بودند قطعاتی برای دونوازی ویلا و ویولن بسازند. بنابراین به جز یک قطعه، در این کنسرت شنونده قطعاتی بودیم که برای اولین بار اجرا میشدند. نکته جالب دیگر این بود که آهنگسازان همه قطعات در سالن اجرا حضور داشتند و پیش از اجرای هر قطعه به معرفی اثر خود میپرداختند.
در این کنسرت قطعاتی از هرمز فرهت، شاهین فرهت، صنم قرچهداغی، علی رادمان، محمدرضا تفضلی، امین هنرمند، مهرداد پاکباز و علی بیرنگ اجرا شد.
بخش اول برنامه به اجرای دوئت ویولن و ویولا ساخته شاهین فرهت اختصاص داشت. فرهت پیش از اجرای این قطعه با استثنایی خواندن این کنسرت گفت: در دنیا آهنگسازان اندکی برای ویولن و ویولا قطعه نوشتهاند. از نوازندگان این برنامه تشکر میکنم که از آهنگسازان ایرانی خواستند آهنگهایی برای این کنسرت بسازند و خود من با خوشحالی این قطعه را در چهار روز نوشتم.
پس از اجرای دوئت شاهین فرهت که دارای سه موومان بود نوبت به اجرای قطعهای از محمدرضا تفضلی رسید. دوئت او متشکل از دو موومان بود که اولی قطعهای پرهیجان و پر از آرشههای سریع دو نوازنده بود و دومی با آرامش آغاز شد و در ادامه با آرشههای سریع و گفتوگوی میان ویولن و ویولا پیگیری شد. این قطعه بسیار دشوار و نفسگیر با حرکات شدید نوازندگان به اجرا درآمد و مورد تشویق شدید حاضران قرار گرفت.
در بخش بعدی نوبت به اجرای قطعهای از مهرداد پاکباز با نام "لابیرنت" رسید. پیش از آغاز این بخش پاکباز درباره اثر خود گفت: لابیرنت برگرفته از موسیقی شمال خراسان است و نظام ریتمیک آن از شیوه ادواری موسیقی ایران استفاده کرده و چندمایگی را به راحتی میتوانید در آن احساس کنید.
پس از اجرای این قطعه بسیار کوتاه نوبت به اجرای اثری از هرمز فرهت رسید. شاهین فرهت درمورد این قطعه گفت: ظاهراً تمام قطعاتی که امروز شنونده آن هستیم برای همین کنسرت نوشته شدهاند، به جز دوئت هرمز فرهت که در سال 1342 زمانی که استاد دانشگاه UCLA بود نوشته شد. پس از اجرای این قطعه در آن زمان، حالا برای دومین بار این آهنگ اجرا میشود.
فرهت با اشاره به اقامت هرمز فرهت در ایرلند، از حضور او در ایران در اردیبهشتماه سال آینده خبر داد. ستاره بهشتی و پانیذ فریوسفی با کوک کردن سازهای خود به اجرای این قطعه پرداختند. در بخشهایی از این اثر تکنوازی ویولن یا ویولا انجام میشد و در بخشهایی هم دونوازی آنها بدون هیچ اختلاف زمانی شنیده میشد.
علی رادمان آهنگساز بعدی بود که در توضیح اثر خود گفت: این قطعه دچار تغییراتی شد چرا که یک بخش الکترونیک داشت که با حذف آن بقیه بخشها هم دستخوش تغییر شد. بسیار خوشحالم که امسال در ایران قطعات ساخته شده توسط آهنگسازان ایرانی زیاد اجرا شده است و این اتفاق باعث خوشحالی است.
قطعه رادمان که دارای یک موومان بود به آرامی آغاز شد و پس از آن زخمههای تند آرشه بر سیمها برخورد میکرد. الگوی ریتمیک اولیه در ادامه گسترش یافت و دو ساز ویولا و ویلن به تکرار جملات یکدیگر میپرداختند.
صنم قرچهداغی آهنگساز قطعه " هنوز هم در راهم " گفت: از فریوسفی و بهشتی بسیار تشکر میکنم که ساخت این قطعات را به آهنگسازان سفارش دادند. این قطعه در یک موومان ارائه شده و یک موسیقی چند فرهنگی شامل مودال، تونال و آتونال است. با این سبک نزد استاد علیرضا مشایخی آشنا شدم و همین جا از ایشان تشکر میکنم.
در این اثر حال و هوای موسیقی ایرانی به خوبی حس میشد و در گفتوگوی ویولن و ویولا گاه جملاتی با حزن و اندوه شنیده شد.
پس از آن نوبت به اجرای اثری از امین هنرمند رسید. او درباره آهنگ خود گفت: این موسیقی دارای یک موومان به فرم روندوسونال است که یک بخش تکرارشونده چهار بار در آن ارائه میشود. کار من در این بخش شباهتهایی با کار آقای رادمان دارد.
بهشتی با آرشههای سریع کار را آغاز کرد و فریوسفی آن را ادامه داد. جملات با تفاوت اندکی میان دو ساز تکرار میشدند. این قطعه بسیار تند نیز با اجرای مسلط نوازندگان به پایان رسید.
آخرین بخش این برنامه به اجرای قطعه " این روزها، تهران، مردم، در دو دقیقه" اثر علی بیرنگ رسید. او هم ابتدا از فریوسفی و بهشتی به خاطر انتخاب کارش برای اجرا تشکر کرد و گفت: این آهنگ در واقع نگاه من به این روزهای تهران است. یک فست فوروارد به تهران از صبح تا شب در دو دقیقه. وقتی به عقب برمیگردیم به نظر میرسد کل شهر در یک حباب قرار دارد. در آخر قطعه یک نت پیزیکاتو وجود دارد که برای من نشانه ترکیدن این حباب است و مشخص میشود انتهای این جنبوجوش هیچ چیزی نیست.
دو نوازنده با حرکتهای سریع و لیز خوردن آرشه روی سیمها، بخشهای شاد یا محزون زندگی را ترسیم کردند و در پایان هم با زدن ضربه سرانگشت روی یک سیم به اجرای این قطعه پایان دادند.
در این کنسرت که مانند بسیاری دیگر از کنسرتهای جدی در ایران با مخاطبان اندکی مواجه شده بود، دو بانوی نوازنده با مهارت و توانایی بسیار زیاد به اجرای قطعات دشواری پرداختند که تسلط بر هر کدام از آنها نیاز به تمرینهای طولانی دارد. اما ستاره بهشتی و پانیذ فریوسفی با آرامش و تبحر فراوان به اجرای قطعات آهنگسازان ایرانی پرداختند و یکی از کنسرتهای مهم جشنواره فجر را به پایان بردند.
مریم درویش