گروه اقتصاد: عمیق‌شدن نگرانی‌ها درباره ثبات سیستم مالی جهانی که تقاضا برای سرمایه‌گذاری‌های مطمئن را تقویت کرده به افزایش چشمگیر اخیر قیمت طلا کمک کرده است.

سرمایه‌گذاران در بحبوحه نگرانی‌ها نسبت به احتمال منفی‌شدن نرخ‌های بهره در بعضی از کشورها که خطر بی‌ثباتی سیستم مالی جهانی را برانگیخته است، در جست‌وجوی پناهگاه مطمئن به طلا روی آورده‌اند. بهای معاملات هر اونس طلا در بازار جهانی پنجشنبه گذشته ۴/۴۵درصد افزایش یافت و به ۱۲۴۷/۹۰دلار در هر اونس صعود کرد که بالاترین قیمت در یک سال گذشته بود. قیمت‌های جهانی طلا از ابتدای سال ۲۰۱۶م تاکنون حدود ۱۸درصد افزایش یافته و این فلز ارزشمند را که در ۴ سال گذشته ۴۰ درصد از ارزش خود را از دست داده بود، تبدیل به یکی از کالاهای دارنده بهترین عملکرد کرده است.
به گزارش وال‌استریت ژورنال، یکی از بزرگترین عوامل افزایش قیمت طلا نرخ‌های منفی بوده است. بانک مرکزی ژاپن ماه گذشته به منظور کمک به تقویت رشد اقتصادی نرخ‌های بهره منفی معرفی کرد و به شمار رو به رشد از بانک‌های مرکزی شامل بانک مرکزی سوئیس و بانک مرکزی اروپا پیوست که این سیاست پولی را اتخاذ کرده‌اند. بانک مرکزی سوئد هم پنجشنبه گذشته اعلام کرد نرخ‌های بهره را منفی‌تر خواهد کرد و هشدار داد ممکن است نرخ‌ها کاهش بیشتری پیدا کند. مقامات کانادایی هم درحال بررسی کاهش هزینه‌های استقراض به پایین صفر هستند.
جانت‌یلن، رییس بانک مرکزی امریکا، هفته گذشته اظهار کرد: این بانک درحال بررسی امکان منفی‌کردن نرخ‌های بهره کوتاه‌مدت در صورت لزوم است.
طلا بیشتر زمانی که نرخ‌های بهره افزایش پیدا می‌کند برای رقابت با سرمایه‌گذاری‌های دارای بازده با مشکل روبه‌رو می‌شود، اما زمانی که هزینه‌های استقراض منفی هستند سرمایه‌گذاران ترجیح می‌دهند این فلز زرد را نگه دارند. صعود طلا نشانه دیگری از هراس سرمایه‌گذاران طلا از ناتوانی بانک‌های مرکزی برای جلوگیری از فروپاشی مالی است و این نگرانی ارزش دارایی‌هایی مانند ین ژاپن، اوراق خزانه و طلا را افزایش داده است. به گفته پیتر هاگ، مدیر معاملات جهانی شرکت کیتکو متالز، این واهمه بسیار قوی است. مردم درحال فروش سهام هستند و نیاز دارند نقدینگی خود را در جایی قرار دهند که درحال‌حاضر این نقدینگی‌ها به سوی طلا رفته است.

سهام شرکت‌های معدنی طلا هم یکی از بهترین عملکردها در بازار را داشته است. شرکت کانادایی بریک اولد که بزرگترین معدنکار طلا از نظر میزان تولید است، شاهد افزایش ۶۳درصدی قیمت سهامش از ابتدای سال تاکنون بوده است. ارزش سهام نیومونت ماینینگ حدود ۴۰درصد و راندگولد ریسورسز ۴۸درصد در امسال رشد کرده است. صندوق‌های قابل معامله در بورس که طلا می‌خرند بزرگترین ورود سرمایه در بیش از یک سال گذشته را گزارش کردند.
در حالی‌که سرمایه‌گذاران به دلیل وخامت بیشتر شرایط بازار مالی و نگرانی نسبت به لطمه دیدن از کاهش قیمت‌های نفت از سهام بانک‌های اروپایی و امریکایی فرار می‌کنند، علاقه احتکاری به طلا در هفته‌های اخیر افزایش یافته است. اما اگر رشد اقتصادی بهبود پیدا کند یا اگر بانک‌های مرکزی از نرخ‌های منفی فاصله بگیرند روند افزایشی طلا متوقف خواهد شد. طلا اغلب زمانی که انتظار می‌رود نرخ‌های بهره اندک باقی بمانند یا کاهش پیدا کنند به ویژه زمانی که نرخ‌های بهره امریکا منفی می‌شوند روند افزایشی پیدا می‌کنند. این فلز زرد در سال ۲۰۱۰م که نرخ‌های واقعی اوراق دو ساله به منفی ۱/۳درصد رسیده بود، از کمتر از ۱۱۰۰ دلار به بیش از ۱۴۰۰ دلار صعود کرد. طلا در شرایط دشوار اقتصادی عملکرد خوبی پیدا می‌کند. نگرانی‌ها نسبت به نوسان سیستم مالی پس از ورشکستگی سال ۲۰۰۸م بانک سرمایه‌گذاری «برادران لمان» کمک کرد طلا به بالاترین سطح در ۳ سال گذشته صعود کند و ۱۶۰ درصد افزایش قیمت پیدا کند.
با وجود نوسان دوره‌ای بازارهای سهام در سال گذشته، قیمت طلا در سال ۲۰۱۵م به میزان ۱۰/۵درصد کاهش یافت زیرا بازار منتظر افزایش بیشتر نرخ‌های بهره از سوی بانک مرکزی امریکا در سال ۲۰۱۶م بود که به نفع دلار و به ضرر طلا بود، اما پس از اینکه بانک مرکزی امریکا نرخ‌های بهره را در دسامبر ۲۵ واحد افزایش داد، بازارها اکنون شانس افزایش مجدد نرخ‌های بهره در سال جاری را کمتر می‌بینند. بسیاری از سرمایه‌گذاران بر این باورند که ضعیف شدن دلار از قیمت طلا پشتیبانی خواهد کرد. ارز امریکا از اول فوریه ۴درصد در برابر سبدی از ارزهای بزرگ افت کرده است. طلا که به دلار معامله می‌شود زمانی که ارز امریکا کاهش پیدا می‌کند برای سرمایه‌گذاران خارجی ارزان‌تر می‌شود. از سوی دیگر برخی از سرمایه‌هایی که از بازارهای نوظهور به دلیل پایین‌رفتن قیمت کالاها و ضعیف شدن ارزها خارج شده‌اند به سوی طلا راه پیدا کرده‌اند.
گروه مالی سیتی برآورد کرده است که دو میلیارد دلار سرمایه تا پایان ژانویه از بازارهای سهام امریکا و بازارهای نوظهور خارج و به سوی طلا سرازیر شده است. براساس گزارش وال استریت ژورنال تحلیلگران می‌گویند بخشی از این سرمایه ممکن است از چین آمده باشد که در آن سرمایه‌گذاران به دنبال حمایت دارایی‌هایشان در برابر کاهش بیشتر بازارهای سهام و ارزش یوان هستند.