شرق: جواد ظریف یك روز بعد از آنكه از مونیخ برگشت، دوباره راهی اروپا شد. اینبار مقصد، بروكسل بود، با هدف دیدارهای دوجانبه و گفتوگو درباره مسائل خاورمیانه. از آنجا كه مقر اتحادیه اروپا در بروكسل است، دیدار با فدریكا موگرینی، رئیس كمیسیون سیاست خارجی اتحادیه اروپا و برخی مقامهای اتحادیه اروپا جزء برنامههای ظریف در این سفر است. همچنین دیدار با مقامهای بلژیك و سخنرانی در مؤسسه اگمونت (مؤسسه مطالعات سیاسی وزارت خارجه بلژیک) از جمله برنامههای روز اول سفر وزیر خارجه ایران به بلژیك بود. معاون نخستوزیر و وزیر امور خارجه بلژیک، آبانماه به تهران سفر كرده بود. ظریف در بدو ورود به بروكسل درباره موضوع سوریه سخن گفت، او تأکید کرد «مردم سوریه نیاز به قیم ندارند و خودشان تصمیمگیری خواهند کرد». به گزارش ایسنا، او درباره ادعاهای اخیر برخی کشورها برای لشکرکشی به سوریه، گفت: «واضح است که این حرفها بیشتر شعار تبلیغاتی است. امکانات و توانمندیهای کشورها کاملا مشخص است و با این بلوفهای تبلیغاتی مشکلی برای آنها حل نمیشود، اما حتی ادعاهایی که مطرح میشود میتواند باعث تشنج و خطر بیشتر در منطقه شود». بهتازگی عربستان گفته بود به سوریه نیروی زمینی میفرستد، این ادعا با واكنشهای جدی مقامات نظامی ایران مواجه شد.
گفتوگو با اتحادیه اروپا
وزیر امورخارجه ایران درباره هدفهای سفرش به بروکسل، گفت: «بحثهای مهمی را با اتحادیه اروپا شروع کردهایم. گفتوگوهایی در سطح بالا؛ در سطح معاونان شروع شده و در سفر آینده خانم موگرینی به تهران این گفتوگوها در سطح وزیر با حضور کمیسیونرهای مختلف اتحادیه اروپا ادامه پیدا خواهد کرد». هفته گذشته معاون موگرینی برای انجام گفتوگوها بین ایران و اتحادیه اروپا به تهران سفر كرد و ملاقاتهایی با معاونان وزیر خارجه داشت. قرار است بهار پیشرو موگرینی نیز به تهران سفر كند و این گفتوگوها را پی بگیرد. ظریف درباره همكاری با اتحادیه اروپا، اذعان كرد: «در واقع یک همکاری همهجانبه بین ایران و اتحادیه اروپا در حوزههای مختلف مورد علاقه دو طرف شروع خواهد شد. روابط با بلژیک نیز بهعنوان یکی از اعضای مهم اتحادیه اروپا روابط خوبی است». این در حالی است كه در دو سال بعد از رویكارآمدن دولت یازدهم، اروپاییها سهم بالایی در بین میهمانان تهران به خود اختصاص دادند؛ آلمان، فرانسه و ایتالیا جزء كشورهایی بودند كه بیشترین تعداد میهمانان تهران به همراه هیأتهای اقتصادی را داشتهاند. در همه این رفت و آمدها، بحث بازگشایی دفتر اتحادیه اروپا در ایران، نیز جزء موضوعات مذاكره بود. اگرچه دراینباره هنوز تصمیمی گرفته نشده و حتی برخی مخالفتها در داخل درباره این موضوع نیز ابراز شد، اما شوهد نشان میدهد طرف اروپایی به این موضوع راغب است. نكتهای كه شاید در دیدارهای ظریف در بلژیك نیز درباره آن مذاكره شود. جواد ظریف موضوع دیگری را نیز در جریان مذاكرات با اروپاییها برشمرد: «علاوه بر بحثهای دوجانبه، هنوز ضرورت دارد درباره نکات مربوط به اجرای دقیق برجام با مقامات اتحادیه اروپا، خانم موگرینی بحث کنیم».
اهداف منطقهای
ظریف درباره اهداف منطقهای كه در این سفر در دستور كار قرار دارد نیز یادآوری كرد: «ادامه جنگ وحشیانه علیه مردم یمن که کل جامعه بینالمللی خواهان پایانگرفتن آن و توقف حملات غیرقانونی دولت سعودی علیه مردم یمن است، یکیدیگر از موضوعات بحث در این سفر خواهد بود». وزیر خارجه کشورمان تأكید کرد: «بحث سوریه و ضرورت ایجاد یک جبهه هماهنگ برای مبارزه با داعش و سایر گروههای افراطی، بحث دیگری است و ما در جلسه مونیخ توانستیم درباره ضرورت آتشبس همهجانبه و توقف عملیات از سوی همه طرفها و کمکرسانی انسانی به یک تفاهم برسیم که اینها مواضعی است که جمهوری اسلامی ایران از ماهها قبل از جمله در جلسات پروسه وین بر آنها تأکید کرده و متأسفانه رژیم سعودی مخالفت میکرده، اما اکنون این رژیم زیر فشار بینالمللی است که جنگطلبی و سیاست توهمآلود خود را مبنی بر اینکه باید با راهحل نظامی به نتیجه برسد کنار بگذارد و ما یقین داریم چارهای جز این نخواهد داشت. پیگیری این موضوع نیز از جمله مواردی است که در برنامه کاری ما خواهد بود». همچنین دیدار با یانوس لواندوفسکی، رئیس هیأت روابط با ایران در پارلمان اروپا، شارل میشل، نخستوزیر بلژیک، ژان کلود یونکر و رئیس کمیسیون اروپایی از جمله برنامههای وزیر خارجه در روز دوشنبه بود.
دیدار پارلمانی
ظریف در اولین روز سفرش به بروکسل با یانوش لواندوفسکی، رئیس هیأت روابط با ایران در پارلمان اروپا، دیدار و گفتوگو کرد. او در این دیدار گفت: «روابط خوبی بین مجلس ایران و پارلمان اروپا وجود دارد و ما بر تداوم گفتوگوها بین ایران و اتحادیه اروپا تأکید میکنیم». ظریف با ابراز نگرانی از بحران انسانی در یمن خواستار توجه به موضوع یمن شد و گفت آمار تلفات در یمن بالاتر از تلفات در سوریه است. لواندوفسکی نیز در این دیدار بر ایجاد پل ارتباطی بین ایران و اروپا بهویژه در زمینه اقتصادی در شرایط پس از سفر روحانی به ایتالیا و فرانسه تأکید کرد. او همچنین بر همکاری در زمینه مقابله با قاچاق مواد مخدر، مسائل انساندوستانه و گسترش مناسبات پارلمانی تأکید و نقش ایران را در حل مسائل منطقهای مهم توصیف کرد. اولین برنامه ظریف در سفرش، دیدار با رئیس هیأت روابط با ایران پارلمان اروپا بود. این پارلمان تنها مجمع پارلمانی چندملیتی در جهان و تنها نهاد اتحادیه اروپاست که اعضای آن بهصورت مستقیم از سوی شهروندان اروپا انتخاب میشوند. مارتین شولتز، رئیس این پارلمان، در ماه اکتبر سال گذشته به ایران سفر کرد.
---------------------------
خاطرات خوب 200 ساله
ایران و بلژیك جزء كشورهایی هستند كه رفاقتی دیرینه دارند. نشان به آن نشان كه قانون اساسی مشروطه ایران بهعنوان نخستین قانون اساسی در ایران با اقتباس از قانون اساسی کشور بلژیک، تنظیم و تدوین شد. همچنین در سابقه رابطه دو كشور گفته میشود اواخر سده ۱۹میلادی، بلژیک به دنبال دستیابی به مواد اولیه برای صنایع خود، به سمت آفریقا و آسیا حركت میكند. در قاره آفریقا، كنگو و در آسیا نیز متوجه ایران شد. اولین اقدام بلژیکیها، اعزام تعداد زیادی مستشار به ایران بود تا بتوانند با ساماندهی و نظم امور داخلی ایران، شرایط یک ارتباط بازرگانی مناسب را فراهم آورند. نخستین گروه از مستشاران را سه مأمور بلژیکی تشکیل میدادند که ۲۵ اسفند ۱۲۷۶ به تهران وارد شدند و مأموریت آنها، ساماندهی گمرک جنوب ایران و ریشهکنکردن فساد گسترده در دستگاه اداری ایران و تربیت نیروی انسانی کاردان و متخصص بود. موفقیت چشمگیر آنها موجب شد ایران حتی درخواست تعداد بیشتری مستشار كند. مستندات تاریخی نشان میدهد علاوه بر امور گمركی، ایران حتی از مستشاران بلژیکی، در مبارزه با طاعون، توسعه پست و همچنین اصلاح اراضی و مقابله با خوانین محلی نیز كمك میگرفت، اما در نهایت با وقوع انقلاب مشروطه، بلژیکیها شرایط را برای ادامه حضور در ایران مساعد ندیدند و كشور را ترك كردند. بعد از جنگ جهانی دوم هم به ایران بازگشتند، اما بیشتر به فعالیت در ادارههای گمرك و پست پرداختند. بعد از پیروزی انقلاب، اتاق بازرگانی و صنایع ایران و بلژیک در سال ۱۳۶۵ در تهران باز شد. بلژیک کشوری کوچک، صنعتی، با تراکم جمعیت بالاست و منابع طبیعی اندکی دارد. با اینكه خاك حاصلخیزی دارد و منسوجات، مواد شیمیایی، سرامیک، شیشه و لاستیک در اقتصاد این كشور جایگاه مهمی دارد، اما تقریبا تمامی مواد خام مورد نیاز صنایع خود را وارد میكند. نكتهای كه میتواند یكی از بهترین موضوعات در رابطه دوجانبه ایران و اروپا باشد.
∎