رضا نامجو| در حالیکه حضور چهرههای شناخته شده موسیقی ایران و جهان در سیویکمین جشنواره موسیقی فجر یکی از وجوه ممیزه این دوره از جشنواره در مقایسه با دورههای پیشین بود، لغو کنسرت شجاعت حسینخان، کاوه یغمایی و گروه «تندر» به خبرسازترین اتفاق جشنواره تا امروز مبدل شد.
اجراهای شب چهارم
در چهارمین شب برگزاری جشنواره موسیقی فجر اجراهای مهمی به روی صحنه رفتند؛ از اجرای کنسرت ارکستر ملی به رهبری لوریس چکناواریان گرفته تا حضور ارکستر سمفونیک تهران برای دومینبار در جشنواره امسال و البته اینبار با رهبری موزيسین شناخته شده بلغاری یعنی امیل ناباکوف. از سوی دیگر در یک اتفاق نسبتا جدید در موسیقی ایران، نوید دهقان با گروه کمانچهنوازی خود در حضور اردشیر کامکار به روی صحنه رفت و کنسرت گروههای موسیقی تلفیقی هم در ارسباران پیگیری شد. در شب چهارم جشنواره موسیقی فجر البته گروه پالت هم که کنسرتش با استقبال ویژه دوستداران این گروه همراه شده بود، در سالن همایشهای برج میلاد به روی صحنه رفت.
رهبری چکناواریان در شب صلح
از جمله اجراهای جالب و پر جنب و جوش چهارمین شب جشنواره موسیقی فجر، اجرای ارکستر ملی ایران به رهبری لوریس چکناواریان بود. او که پیشتر قول یک اجرای جالب را به مخاطبان موسیقی ارکسترال داده بود به گواه شاهدان در سالن توانست به آن چه وعده داده بود، عمل کند. قطعه «ایران» نخستين کاری بود که با رهبری چکناواریان در تالار وحدت به مرحله اجرا درآمد. پس از آن هم درآمدی بر سوئیت آرارت، ستایش خدای را، شکرگزاری به درگاه پروردگار، رقص شکرانه، نوح کبوتر را میفرستد، بازگشت کبوتر با شاخه زیتون، نوح برای پروردگار محراب میسازد و «جشن، رقص شادمانه» بهعنوان هفت قطعه سوئیت آرارت اجرا شدند. پس از اجرای آنها نوبت به اجرای هفت قسمت از سوئیت آهنگهای عاشقانه رسید. بخش دوم برنامه درحالی آغاز شد که چکناواریان از ابتدای این بخش، وعده اجرای 5 قطعه از سوئیت سلام را به مخاطبان داده بود. در ادامه گروه کر پس از پایان سه قسمت از سوئیت پردیس و پریسا با گروه همراه شد و به ترتیب قطعات بنیآدم با شعری از سعدی، مستان سلامت میکنند با شعری از حضرت مولانا و سلام صلح را با کلامی از حافظ برای حاضران در سالن اجرا کرد.
در این میان و در قطعه ماقبل پایانی شادی صلح اجرا شد تا سلام صلح حافظ پایان بخش رپرتوار ارکستر موسیقی ملی باشد. چکناواریان طبق وعدهايی که به مخاطبان داده بود دوباره پشت میکروفن آمد و گفت: «ما دو بار دیگر سلام صلح را اجرا میکنیم با این تفاوت که همه حاضران باید برخیزند و همراه کر شعر را بخوانند».
چکناواریان به سمت جمعیت بازگشت و اینبار چوب رهبری را به سوی مخاطبان گرفت و تالار وحدت یکپارچه به کر ارکستر موسیقی ملی تبدیل شد. او که از این اتفاق به وجد آمده بود، حرکات دستش را تندتر و با حرارت بیشتری ادامه داد و بلافاصله فرمان اجرای «سلام صلح» را برای بار سوم صادر کرد. این بار حاضران در تالار وحدت به گروه کر ارکستر ملی تبدیل شدند.
به فاصله چند دقیقه پس از پایان اجرای ارکستر ملی به رهبری چکناواریان، ارکستر سمفونیک تهران به رهبری امیل ناباکوف بلغار در تالار وحدت به روی صحنه رفت. ارکستر سمفونیک تهران در این اجرا که در تالار وحدت برگزار شد به ترتيب چهار قطعه محلی گرگانی از محمد سعید شریفیان، «رومئو و ژولیت» اثر چایکوفسکی و «سمفونی دنیای نو» اثر دورژاک به مرحله اجرا درآورد. نکته مهم در این اجرا رهبری مثالزدنی امیل ناباکوف بود که درست همانند ویژگیهای آهنگسازی چایکوفسکی، به شدت احساس و رمانتیک کار را ارایه داد. از سوی دیگر نظم موجود در کار او و حرکات دقیقش، باعث ارتباط حسی و چشمی خوبی میان او و اعضای گروه شده بود.
شاید برای نخستينبار
شاید برای نخستین بار باشد که 15 نوازنده کمانچه به صورت همزمان به نوازندگی در یک کنسرت پرداخته باشند. این اتفاق شنبه شب در کنسرت گروه کمانچهنوازی نوید دهقان افتاد. در این کنسرت که اردشیر کامکار، بیژن کامکار و بهداد بابایی هنرمندان شناخته شده موسیقی ایرانی هم بهعنوان میهمان در آن حضور داشتند، نوید دهقان تجربه تازهای را رقم زد. از بخش اول که به بداههنوازی نوید دهقان (کمانچه) و فرهاد صفری (تنبک) اختصاص داشت و دارای نکات قابل طرح و زیبایی بود اگر بگذریم، با آغاز بخش دوم اجرای شنبهشب در تالار رودکی، «نوید دهقان» به همراه 14 نفر از نوازندگان کمانچه به روی صحنه آمدند. پس از کوک کردن سازها گروه کمانچهنوازی دهقان کار خود را با ملودی که لحن موسیقی شمال ایران را داشت، آغاز کرد. ملودی گروهی و استفاده از پاساژهای هماهنگ از ویژگیهای این بخش بود. «نسیم اربابی» نوازنده کمانچه بخش بعدی را با یکی دیگر از نوازندگان کمانچه آغاز کرد. این سیر تا آخر اجرا ادامه داشت و به صورت یکی در میان دو تن از نوازندگان گروه به ارایه موسیقی میپرداختند و در ادامه گروه با آنها همراهی میکرد.
طعم تلخ لغو
آن روز که خبرها از ثبت یک رکورد در بلیت فروشی جشنواره سیویکم فجر حکایت میکرد، احتمالا هیچیک از دوستداران موسیقی نمیدانستند کنسرت دو نفر از کسانی که ثبت این رکورد به واسطه حضور آنها در جشنواره بود، هرگز در چارچوب این فستیوال به روی صحنه نخواهند رفت. شجاعت حسینخان سیتارنواز مطرح هندی و کاوه یغمایی موزيسین نامآشنای راک در ایران که قرار بود با حضور در جشنواره سیویکم نوار 10 سال ممنوعالفعالیتی خود را بشکند، در این دوره به روی صحنه نخواهند رفت.
براساس اعلام مسئولان جشنواره شجاعت حسینخان بهدلیل مشکلاتی که در گرفتن روادید ایران داشت، موفق به حضور در کشور نشد. همچنین اعلام شده است که وزارت امور خارجه برای صدور روادید این هنرمند تلاشهایی را کرده، اما این اقدامات برای رسیدن «شجاعت حسینخان» به جشنواره امسال نتیجه نداده است. براساس خبری که ایسنا دراینباره منتشر کرده «این هنرمند هندی اصرار داشت تا مهر روادید ایران در گذرنامهاش نباشد و با گرفتن روادید کاغذی به کشورمان سفر کند تا برای برگزاری کنسرت در آمریکا با مشکل مواجه نشود؛ اما بهدلیل محقق نشدن این خواسته، شجاعتخان نمیتواند در جشنواره موسیقی فجر اجرایی داشته باشد». روز گذشته و به فاصله چند ساعت پس از خبری شدن عدم حضور موزیسین هندوستانی، خبر لغو دو کنسرت دیگر نیز اعلام شد؛ به این ترتیب «کاوه یغمایی» و گروه موسیقی «تندر» نیز از جدول اجراهای سیویکمین دوره جشنواره موسیقی فجر خط خوردند.
«کاوه یغمایی» پس از لغو کنسرتش در سیویکمین جشنواره موسیقی فجر گفت: از این بابت خجالتزده مردم هستم و اگر هم جشنواره فجر خسارتی را طلب کند، موظفم که آن را پرداخت کنم.
به گزارش «شهروند» این خواننده موسیقی راک که قرار بود پس از سالها، در قالب جشنواره موسیقی فجر روی صحنه برود، در نشست خبری که روز گذشته در تالار وحدت برگزار شد، گفت: لازم است درباره اتفاقاتی که در جریان لغو کنسرتم افتاده است، توضیح دهم؛ خیلیها میخواستند به این کنسرت بیایند و از ما حمایت کنند و متاسفانه اذیت شدند. من شخصا از تمام کسانی که بلیت این کنسرت را خریده بودند و از شهرستانها آمدند، عذرخواهی میکنم؛ حتی میدانم افرادی بودند که میخواستند با ویلچر به این کنسرت بیایند! قول میدهم این اتفاق ناگوار را از هر جهت جبران کنم. او در مواجهه با سوال خبرنگاران که از علت لغو شدن کنسرتش میپرسیدند تنها به این جملات بسنده کرد: امکان اجرا شدن این کنسرت وجود نداشت و درست نیست که موضوع را به گردن یک شخص مشخص انداخت. درواقع چند موضوع مانند حلقههای زنجیر بههم وصل شدند تا این اتفاق نیفتد. من هم نمیخواهم این اتفاق گردن کسی بیفتد.
مروری بر اتفاقات روز چهارم جشنواره سیویکم موسیقی فجر
دومینوی لغو کنسرتها به جشنواره رسید
صاحبخبر -