گفتوگویی با مسعود شعاری به بهانه اجرای مشترک با کریستف رضاعی
در شب چهارم جشنواره فجر
موسیقی ما کوچههای بنبست دارد؛ جشنوارهاش هم!
هادی عیار
هر دو را میشود از نوگراهای تلفیقی کار موسیقی ایران دانست. همنشینیهای سهتار مسعود شعاری با سازهای غربی و تلفیق موسیقی غربی با موسیقیهای نواحی ایران توسط کریستف رضاعی هنگامیکه یکجا بنشیند حاصلش میشود کنسرتی که امشب در جشنواره موسیقی فجر شاهد خواهید بود. به همین بهانه گفتوگویی با مسعود شعاری، آهنگساز و نوازنده سهتار درباره این اجرا داشتیم. وی درباره چگونگی شکلگیری این همکاری گفت: «طی گفتوگویی با آقای کریستف رضاعی تصمیم گرفتیم اجرای مشترکی در خلال جشنواره موسیقی فجر داشته باشیم. جشنواره پیشنهاد کرد اجرایی قدیمی توسط من و آقای رضاعی را که قبلاً منتشرشده بود به روی صحنه ببریم. ویژگی خاص این اجرا، همراهی آن با ارکستر سمفونیک است که ازلحاظ امکانات، تدارکات و هزینهها کار راحتی نبود. اگر بخواهم این اثر را به کسی تقدیم کنم بدون شک آن فرد کسانی هستند که به من آموختهاند. نیازی نیست این آموختن حتماً مستقیم باشد. بهعنوانمثال آقای علی رهبری که رهبر ارکستر سمفونیک است و حق به گردن ارکستر موسیقی دارد. این اجرا را تقدیم به همه استادان مستقیم و غیرمستقیم خودم میکنم. کنسرت ما شامل دو بخش است. قسمت اول شامل اجرایی از من و پسرم بدون ارکستر سمفونیک خواهد بود. در قسمت بعدی نیز دو قطعه از آقای رضاعی توسط ارکستر سمفونیک اجرا خواهد شد. قسمتهای دیگر اجرا نیز شامل قطعات مشترکی ساخته من و تنظیم آقای رضاعی خواهد بود. بخشهایی نیز از آلبوم «سیر» است که ۱۴ سال پیش منتشر شده است. درنهایت نیز رهبری اجرا را آقای کیارس بر عهده دارند.»
رویکرد خانواده موسیقی، مخاطبان و منتقدان به این دوره از جشنواره به شکل دو سر یک طیف درآمده است. برخی مانند خانم هنگامه اخوان این دوره را از موفقترین دورههای جشنواره موسیقی میدانند و برخی انتقادهای بسیاری از بیبرنامگیهای جشنواره دارند. ارزیابی شعاری را درباره این دوره از جشنواره پرسیدم. وی در این زمینه اظهار داشت: «هر جشنوارهای در هرکجای دنیا مشکلات خودش را دارد، بخصوص جشنواره موسیقی ما که مشکلات خاص خودش بسیار است. خود موسیقی ما کوچههای بنبست بسیاری دارد و بالطبع جشنواره آن نیز شامل این کوچههای بنبست میشود. انتظار ما این است که سالبهسال تعداد این کوچههای بنبست جشنواره کم و کمتر شود. این تفاوت هرساله باعث میشود که جشنواره چه از نظر رقابت و چه از نظر اجرا از یکنواختی کسالتبار بیرون بیاید و بتواند پوسته جدیدی بیندازد. از نظر من جشنواره در مسیر تکامل قرار دارد.»
یکی از ویژگیهای این دوره از جشنواره بالا رفتن تعداد اجراهای ارکستری و در مقابل کم شدن تعداد گروههای موسیقی سنتی است. از وی در خصوص نظرش درباره اینکه این تغییر حاصل عوض شدن ذائقه مخاطب ایرانی است یا دلیل دیگری دارد سؤال کردم. «با حرف شما موافقم که تعداد گروههای موسیقی سنتی کمتر شده است اما از دیگر سو حضور برخی از هنرمندان توانا و صاحبنام خارجی مثل شجاعت حسینخان، فیض علی فیض و گروه موسیقی کلاسیک آلمان باعث میشود شنونده ایرانی فضاهای جدیدتری را ببیند و بشنود. این اقدامی بسیار مثبت در فضای موسیقی ما است؛ اما با حرف شما هم موافقم که اجراهای ارکستری امسال افزایش داشته است و جالب اینکه اعضای گروههای ارکستری ما اغلب جوانان آموزشدیدهای هستند که بهنوعی برای ما ایرانیان یک نشان ملی میتواند باشد و این چیزی نیست جز تلاش سالهای آقای علی رهبری در این زمینه موسیقی. قسمت منفی داستان هم بحث «نسلی دیگر» است. ما استعدادهایی را در جشنوارههای پیشین داشتیم که گویی به جشنوارهها یا زمانهای دیگری موکول شدهاند و امیدوارم استعداد این جوانها نیز نادیده گرفته نشود.»