به گزارش «جوان»، پيشتر دکتر نيلي از افزايش نقدينگي و پايه پولي به دليل سياستهاي ناگزير پولي در جمع بخش خصوصي خبر داده بود، اما اظهارنظرهاي رئيسجمهوردر مجمع تخصصي بانک مرکزي اين سؤال را در اذهان ايجاد کرده است که آيا به روحاني اطلاعات غلط براي سخنراني ميدهند؟
بنا بر اين گزارش در نشست سال قبل مجمع عمومي بانک مرکزي رئيسجمهور از نقش مخرب 45 هزار ميليارد توماني طرح مسکن مهر در شکلگيري تورم 45 درصدي خبر داده بود، اما بعد از گذشت يک سال ظاهراً افزايش و نقش 41 هزار ميليارد توماني پايه پولي با افزايش 45 هزار ميليارد تومان طرح مسکن مهر خيلي متفاوت است که يا رئيسجمهور اين اختلاف را مهم نميداند يا مشاوران وي به ايشان اطلاعات غلط دادهاند.
رئيسجمهور در پنجاه و پنجمين مجمع عمومي بانك مركزي از حفظ پايه پولي و لزوم تكنرخي شدن ارز در سال آينده خبر داد و كاهش نرخ سود بانكي را خواستار شد و گفت: آنچه من در 5/2 سال اخير فهميدهام، اين بوده است كه مهمترين عامل در كنترل تورم، انضباط پولي و مالي است و اين اساس كار است كه اگر به هم بخورد، تورم نيز سير صعودي خواهد داشت. حسن روحاني افزود: از روز اول هر وزيري اگر خواسته است به سمت پايه پولي تعرض كند، من در دولت ايستادهام و گاهي وقتها اوقاتتلخي نيز كردهام و نگذاشتهام از پايه پولي براي اهدافي كه مدنظر داشتهاند استفاده شود. وي با تأكيد بر اينكه بايد مراقب رشد پايه پولي باشيم، تصريح كرد: آن وقت كه رشد نقدينگي بر اساس رشد پايه پولي اتفاق ميافتد، نگراني ايجاد ميشود، البته ضريب فزاينده مشكلساز نيست اما بايد مراقب رشد پايه پولي باشيم. رئيسجمهور اظهار داشت: هر وقت ناچار شدهايم كه بانك مركزي براي يك ماه بخشي را ياري كند، بلافاصله بعد از يك ماه من به آن دستگاه فشار آوردهام كه پول را برگردانند تا فضا آرام باشد.
اين درحالي است كه روحاني پيش از اين بارها از دولت قبل بابت افزايش پايه پولي براي تأمين اعتبار طرح مسكن مهر انتقاد كرده بود و اظهارات روز گذشته وي را ميتوان در راستاي همان خط انتقادي نسبت به عملكرد دولت قبل در افزايش پايه پولي (چاپ پول پرقدرت و تورمزا) و متمايز جلوه دادن عملكرد دولت يازدهم در اين زمينه دانست اما واقعيت آن است كه برخلاف سخنان روحاني، پايه پولي در دولت يازدهم نه تنها كنترل نشده بلكه كاملاً صعودي بوده است. بر اساس آمار، در ابتداي مردادماه سال 1392 كه روحاني زمام قوه مجريه را به دست گرفت، رقم پايه پولي 8/95 هزار ميليارد تومان بود. حجم پايه پولي در پايان شهريورماه امسال (آخرين آمار رسمي منتشرشده) با رشدي 43 درصدي نسبت به ابتداي دولت يازدهم به 5/137 هزار ميليارد تومان رسيده است. بر اساس اين آمار، در دولت يازدهم بيش از 6/41 هزار ميليارد تومان به رقم پايه پولي افزوده شده، اين در حالي است كه در چهار سال دولت دهم 43 هزار ميليارد تومان به حجم پايه پولي افزوده شد كه حدود 40 هزار ميليارد تومان آن صرف تأمين اعتبار مسكن مهر شد.
با توجه به چاپ بيش از 5/2 هزار ميليارد تومان پول براي طرح وام 25 ميليون توماني خودرو در پاييز امسال، مطمئناً رقم پايه پولي در حال حاضر از 5/137 هزار ميليارد تومان نيز فراتر رفته و روند رو به رشد پايه پولي در دولت، سريعتر هم شده است. با توجه به آمار فوق كه همگي در سايت بانك مركزي قابل مشاهده است، بايد سخنان روحاني را ناشي از اطلاعات نادرستي دانست كه به وي درباره كنترل پايه پولي داده شده است. روحاني تأكيد كرد: در حدود 5/2 سال كه از عمر دولت گذشته است، شما مشاهده ميكنيد در بازار نوسانات شديدي نداشتهايم و بسيار مهم است كه ما بتوانيم انتظارات تورمي جامعه را به گونهاي تغيير دهيم كه آنها بدانند اين تورم قدم به قدم كاهش پيدا ميكند، انتظارات جامعه قبل از اين دولت هميشه معكوس بود و روند تورم افزايشي بود و انتظارات بر مبناي افزايش قيمتها بود اما امروز پس از گذشت 5/2 سال از عمر دولت انتظارات تورمي تغيير يافته و اين موضوع را ما بايد حفظ كنيم و آن بر عهده دولت و تيم اقتصادي است. وي تأكيد كرد: يكي از نقاط مثبت گزارشي كه ديروز از سوي رئيس كل بانك مركزي ارائه شد آنجا بود كه تركيب رشد نقدينگي ما تركيب درستي بود و آنجا كه اين رشد براساس ضريب فزاينده است آدم احساس خوبي پيدا ميكند كه كار در مسير درستي طي شده اما وقتي كه رشد نقدينگي بر اساس رشد پايه پولي باشد جاي نگراني دارد، ضريب فزاينده مشكلدار نيست اما بايد حواسمان به پايه پولي باشد. روحاني با بيان اينكه توانستهايم رشد تورم را مهار و كنترل كنيم، افزود: از ابتداي امسال برخي از اقتصاددانان ما ميگفتند امسال ديگر دنبال كاهش تورم نباشيد و اين كار شدني نيست اما بنده زير بار نرفتم و گفتم ما بايد اين دستاورد را حفظ كنيم، خيليها هم به من نامه نوشتند و گفتند مسئله تورم را رها كن و به دنبال ركود برو اما ما بايد اين دستاورد را حفظ كنيم. بنده معتقدم انتظارات تورمي ما بايد بر اساس كاهش تورم شكل بگيرد، مطمئنم سال به سال اين تورم كاهش خواهد يافت تا به تكرقمي برسيم. رئيسجمهور تأكيد كرد: با ايجاد اين شرايط سرمايهگذار ما فضاي مناسبي را براي فعاليتهاي اقتصادي خود مشاهده و بر يك مبناي درستي حركت ميكند. آينده اگر قابل پيشبيني نباشد سرمايهگذاري هم شكل نميگيرد. در اقتصاد بايد آينده را درست پيشبيني كنيم و اين مسئله براي ما حائز اهميت است.
درخواست رئيسجمهور براي كاهش نرخ سود بانكي
در ادامه جلسه مجمع، پس از استماع گزارش هيئت نظار بانك، ترازنامه و صورتهاي مالي سال ۹۳ بانك مركزي بررسي و درباره آن تصميمگيري شد. تصويب صورتهاي مالي با توجه به گزارش هيئت نظار، اتخاذ تصميم در مورد تقسيم سود و افزايش سرمايه از ديگر مواردي است كه در نشست مجمع بانك مركزي مورد تصويب قرار گرفت.
كاهش نرخ سود بانكي همزمان با كاهش نرخ تورم از جمله موضوعاتي است كه پروندهاش هنوز بسته نشده است، البته حسن روحاني در حاشيه برگزاري مجمع سالانه بانك مركزي به جمع مديران ارشد بانكهاي كشور رفت. وي از بانكها خواست سود بانكي را در حد معقول كنترل كنند و پايين آورند چراكه نرخ تورم تا حد زيادي پايين آمده و نرخ سود بايد با تورم همخواني داشته باشد. تقاضاي ديگر رئيسجمهوري از بانكها درخصوص آماده شدن براي فضاي رقابتي و بينالمللي بود و وي از بانكها خواست با توجه به شرايط امروز كشور، برقراري ارتباطات بينالمللي و وجود شرايط براي ورود فناوري، آماده رقابت در فضاي بينالمللي باشند. وي درخصوص عدم استفاده از سياستهاي دستوري در اقتصاد گفت: اقتصاد با فرمان و دستور درست عمل نميكند بلكه سياستهاي اقتصادي بايد برمبناي روندها و ابزار اقتصادي شكل صحيح به خود بگيرد. يكي از اين ابزار، بازار بين بانكي است و رسيدن سود در اين بازار از ۲۹ درصد به ۱۹ درصد، علامت بسيار خوبي است. وي از اجراي سياست يكسانسازي نرخ ارز در سال آينده خبر داد و گفت: نرخ ارز در سال آينده تكنرخي ميشود تا بتوانيم جلوي فساد و رانت را بگيريم و در بازار ارز، ثبات بيشتري ايجاد كنيم. روحاني درخصوص لزوم رتبهبندي بانكها گفت: رتبهبندي بانكها يك ضرورت است و بانك مركزي بايد در اين زمينه تلاش كند و از سوي ديگر دولت نيز در اين مسير كمكهاي لازم را خواهد كرد. رئيسجمهور از مسئولان بانكي خواست براي رونق اقتصادي كشور در شرايط جديد تلاش كنند.
روحاني افزود: ما داشتيم به 60- 50 سال پيش برميگشتيم اما كاري كردند كه ما به قبل از آن برگشتيم، رفتيم سراغ صراف و صرافيها، من بميرم تو بميري و چمدان و پول در چمدان، شرايط بسيار سختي را به كشور تحميل كردند.
وي ادامه داد: در چنين شرايطي بدانديشان اين مردم به بهانه دور زدن تحريمها، پول كشور را به غارت بردند، نفت را بردند و فروختند و پول آن را معلوم نشد كه چه كردند. اين نشان ميدهد ملت چه شرايط سختي را پشت سر گذاشتند. روحاني برداشته شدن تحريمها را به نفع تجارت خارجي ايران خواند و گفت: تحريم بانكي يعني تحريم همه چيز. به ظاهر ميگفتند كه واردات دارو و تجهيزات پزشكي تحريم نيست، اما ما بايد براي خريد اين كالاها نيز از سيستم مالي استفاده ميكرديم و در عمل به ما دارو و تجهيزات نميدادند. وي تصريح كرد: حالا كه تحريمها برداشته شده، بايد بانكها جبران كنند و ما به عنوان دولت، خادم و منتخب مردم به وظيفه خود عمل كنيم. روحاني در پايان خاطرنشان كرد: امسال در تورم نقطه به نقطه به تكرقمي رسيديم و اميدواريم در بلندمدت نيز به همين نقطه برسيم.