جشنواره فيلم فجر با اهداي 9 سيمرغ به فيلم «ابد و يك روز» و 4 سيمرغ به «ايستاده در غبار» در حالي به پايان رسيد كه جوايز اصلي را نسل جديد يا به تعبيري نسل تازه سينماي ايران دريافت كردند. در اين مراسم كه 22 بهمن ماه در برج ميلاد برگزار شد، سيمرغ مردمي جشنواره فيلم فجر در حالي به «ابد و يك روز» به كارگرداني سعيد روستايي اهدا شد كه اين فيلم از سوي هيات داوران در دو بخش «سوداي سيمرغ» و «نگاه نو» نيز جوايز اصلي را گرفت. نخستين ساخته سينمايي سعيد روستايي كه سابقه ساخت فيلم كوتاه را دارد، در بخش «سوداي سيمرغ»، سيمرغ بهترين چهرهپردازي، تدوين، نقش مكمل مرد و زن، فیلمنامه، كارگرداني و همچنين در بخش «نگاه نو» سيمرغ بهترين كارگرداني و بهترين فيلم را گرفت. «ايستاده در غبار» مهدويان نيز علاوه بر دريافت سيمرغ بهترين فيلم جشنواره؛ سيمرغ جلوههاي ويژه ميداني، طراحي صحنه و لباس را در بخش «سوداي سيمرغ» و جايزه ويژه كارگرداني را در بخش «نگاه نو» دريافت كرد. نخستين سيمرغ بخش سوداي سيمرغ؛ جلوههاي ويژه ميداني به ايمان كرميان براي «ايستاده در غبار» تعلق گرفت و جلوههاي ويژه بصري هم به سيد هادي اسلامي براي فيلم «باديگارد» اهدا شد. سيمرغ بهترين چهرهپردازي هم به سعيد ملكان براي فيلم ابد و يك روز تعلق گرفت. سيمرغ بهترين طراح صحنه و لباس به محمد رضا شجاعي براي فيلم ايستاده در غبار اهدا شد. سيمرغ بهترين صدا (صداگذاري و صدابرداري) به سعيد بجنوردي، محمد رضا دلپاك، حسين مهدوي براي فيلم لانتوري تعلق گرفت. سيمرغ بهترين موسيقي متن به محمد رضا عليقلي براي فيلم امكان مينا و دختر تعلق گرفت كه در غياب او، رضا ميركريمي كارگردان «دختر» اين سيمرغ را گرفت. سيمرغ بهترين تدوين به بهرام دهقاني براي فيلم ابد و يك روز اهدا شد. سيمرغ بهترين فيلمبرداري به پيمان شادمان فر براي فيلم خشم و هياهو تعلق گرفت. سيمرغ بهترين بازيگر نقش مكمل زن به شبنم مقدمي براي فيلمهاي زاپاس و نفس تعلق گرفت. سيمرغ بهترين نقش مكمل مرد به نويد محمدزاده براي فيلم ابد و يك روز اهدا شد. سيمرغ بهترين بازيگر نقش اول زن به پريناز ايزديار براي فيلم ابد و يك روز تعلق گرفت. سيمرغ بهترين بازيگر نقش اول مرد به پرويز پرستويي براي فيلم باديگارد اهدا شد. سيمرغ بهترين فيلمنامه به سعيد روستايي براي فيلمنامه ابد و يك روز تعلق گرفت. سيمرغ بهترين كارگرداني «سوداي سيمرغ» به سعيد روستايي براي كارگرداني فيلم ابد و يك روز اهدا شد. جايزه ويژه هيات داوران جشنواره فيلم فجر به هومن سيدي براي «خشم و هياهو» تعلق گرفت. سيمرغ بهترين فيلم به حبيب والي نژاد براي تهيهكنندگي فيلم ايستاده در غبار اهدا شد. در مراسم اختتاميه فيلم فجر، با حضور حجتا... ايوبي، علي جنتي و محمد حيدري سيمرغ «نگاه ملي» جشنواره فيلم فجر به «نفس» نرگس آبيار تعلق گرفت. و سپس سيمرغ مردمي جشنواره فيلم فجر به «ابد و يك روز» سعيد روستايي تعلق گرفت. در ابتداي مراسم؛ برگزيدگان انيميشن معرفي شدند؛ ضمن تقدير از مجيد اسماعيلي براي ساخت انيميشن «پادشاه آب»، از حامد كاتبي براي «در مسير باران» تقدير شد. جايزه ويژه بهترين انيميشن به محمد اميد همداني براي انيميشن «فهرست مقدس» تعلق گرفت. بهترين فيلم «هنر و تجربه»؛ «نيمرخها» زندهياد ايرج كريمي و بهترين كارگرداني اين بخش، سروش محمدزاده براي فيلم «چهارشنبه» معرفي شدند. در ادامه مراسم اختتاميه فيلم فجر، سيمرغ بهترين كارگرداني مستند به مهرداد اسكويي براي كارگرداني «روياهاي دم صبح» تعلق گرفت. سيمرغ بهترين فيلم مستند هم به «A175» به تهيهكنندگي بهروز نورانيپور تعلق گرفت. سيمرغ بهترين دستاورد فني و هنري مستند به رضا تيموري براي تصويربرداري فيلم «اهالي خيابان يك طرفه» اهدا شد. «ابد و يك روز» بهترين فيلم و كارگرداني نگاه نو شددر بخش «نگاه نو» سيمرغ بهترين كارگرداني به سعيد روستايي براي كارگرداني «ابد و يك روز» اهدا شد. و جايزه ويژه كارگرداني اين بخش به محمد حسين مهدويان براي فيلم «ايستاده در غبار» تعلق گرفت. سيمرغ بهترين فيلم بخش «نگاه نو» هم به «ابد و يك روز» به تهيهكنندگي سعيد ملكان اهدا شد.
سيمرغيها چه گفتند؟
برگزيدگان جشنواره فيلم فجر پس از دريافت سيمرغهايشان به روال مرسوم، سخناني را مطرح كردند. محمد اميد همداني برگزيده بهترين فيلم انيميشن بعد از دريافت جايزهاش گفت: دغدغه من سيمرغ نيست، بلكه ديده شدن است و مخاطبم جشنواره فجر نيست بلكه مسئولان فرهنگي كشور هستند. وي با اشاره به نامگذاري سال 94 به عنوان سال انديشه يادآور شد: در اين سال فيلم «شاهزاده روم» با وجود تمام بيمهريها از بسياري از برندگان سيمرغ جشنواره فجر، فروش بيشتري داشت. همداني ادامه داد: 8 انيميشن خودشان به جشنواره فجر راه پيدا كردند. قدرت انيميشن در دنيا كمنظير است و سينماي دنيا را با آثار انيميشن ميشناسند. اميدوارم سالهاي آينده نگاه درستتري به اين شاخه هنري وجود داشته باشد. در ادامه جوايز بخش «هنر و تجربه» اهدا شد، در اين بخش سروش محمدزاده برنده جايزه كارگرداني جايزهاش را به پدر، مادر خودش و پدر و مادر همكارش يوسف وجداندوست تقديم كرد. همچنين به هنگام اهداي جايزه به فيلم «نيمرخها» ساخته زندهياد ايرج كريمي، مادر اين هنرمند روي صحنه حاضر شد و با صدايي بغضآلود و متاثر از همه تشكر كرد و جاي پسرش را خالي كرد. مهرداد اسكويي كه سيمرغ بلورين كارگرداني بخش مستند را به خاطر فيلم «روياهاي دم صبح» دريافت كرده بود با ابراز خرسندي از دريافت اين جايزه گفت: باعث غرور و افتخارم است كه اين جايزه را روي اين صحنه و در كنار 10 مستند ديگر دريافت ميكنم. وي ادامه داد: نشان دادن رنج، گاهي براي جلوگيري از ايجاد آن است و ما گاهي با ساخت فيلمهاي مستند اجتماعي هشدار ميدهيم. وي ابراز اميدواري كرد در جهاني زندگي كنيم كه رنج كمتري در آن وجود داشته باشد. همچنين بهروز نورانيپور برنده سيمرغ بلورين بهترين فيلم مستند براي A157 نيز در سخناني گفت: همه شادي اين فيلم را به همسرم تقديم ميكنم كه با تمام وجودش روزها و شبها از من حمايت كرد تا اين كار بحران آفرين ساخته شود. وي افزود: در اين كار پدرم را از دست دادم و بخشي از قلبم هميشه با اوست. به اميد قيامتي كه ميرسد و او را دوباره ميبينم روزها را سپري ميكنم. همچنين محمدرضا اصلاني هنرمند پيشكسوت مستندساز و يكي از اعضاي هيات داوران در سخناني با اشاره به موضوع مستند A175 گفت: در عين ستايش اين فيلم از شما ميخواهم كه به پا خيزيد و يكپارچه عليه جناياتي كه در سوريه و همچنين عليه هموطنان كُرد ما رخ ميدهد، با قيام كردن اعتراض كنيد. ما ملت ابراهيم هستيم و نژاد كرد نژاد اصيل ايراني است. اين ظلم فقط به آنها نيست بلكه به همه ماست. اميدوارم نيروهاي جهاني بفهمند ستم ميكنند و آينده جهان بيستم باشد. سعيد روستايي كه سيمرغ بلورين بهترين كارگرداني را براي فيلم «ابد و يك روز» دريافت كرده بود در ميان تشويق حاضران روي صحنه رفت و با قدرداني از سعيد ملكان تهيهكننده اين فيلم گفت: قدم اول اطميناني بود كه آقاي ملكان به ما داشت، زيرا دو سال بود كه هيچ كس اين فیلمنامه را باز نميكرد كه حتي آن را بخواند. همچنين محمدحسين مهدويان كه جايزه ويژه هيات داوران را براي فيلم «ايستاده در غبار» دريافت كرده بود با تبريك به سعيد روستايي گفت: از پدر، مادرم و همسرم بسيار سپاسگذارم و اميدوارم متوجه باشيم كه هنرمنداني مثل ابراهيم حاتمي كيا، هر روز متولد نميشوند. اميدوارم قدر بزرگان سينما را بدانيم. حيف است كه ايشان اينجا نيست و با رخصت از بزرگان سينما به ويژه آقاي حاتمي كيا اين جايزه را ميگيرم. در بخش سوداي سيمرغ سيد هادي اسلامي كه جايزه بهترين جلوههاي بصري را براي فيلم «باديگارد» دريافت كرده بود در سخنان كوتاهي گفت: برخلاف آقاي مهدويان، سيمرغم را به ابراهيم حاتمي كيا تقديم ميكنم. محمدرضا شجاعي كه به خاطر طراحي صحنه و لباس فيلم «ايستاده در غبار» سيمرغ بلورين اين بخش را دريافت كرده بود نيز از حاتميكيا و حميد نعمتا... تشكر كرد كه نخستين كارهايش را در سينما با آنها تجربه كرده است. محمدرضا دلپاك كه همراه با سعيد بجنوردي و حسين مهدوي سيمرغ بلورين بهترين صدا را براي فيلم «لانتوري» دريافت كردند، از ديگر كانديداهاي اين بخش قدرداني كرد و گفت: از اعضاي انجمن صداي ايران سپاسگذارم كه همواره تلاش ميكنند. وي افزود: تمام مردم دنيا به يك زبان سكوت ميكنند. در جمع ما عزيزي نيست، او 20 روز است كه سكوت كرده است. سپس دلپاك جايزهاش را به زندهياد يدا... نجفي صدابردار سينما كه چندي پيش در گذشته است تقديم كرد و از تمام عوامل فيلم «لانتوري» قدرداني كرد. در ادامه جايزه بهترين موسيقي متن به محمدرضا عليقلي براي دو فيلم «امكان مينا» و «دختر» اهدا شد، اما چون خود او در برنامه نبود رضا ميركريمي كارگردان فيلم «دختر» جايزهاش را دريافت كرد. سپس بهرام دهقاني كه به خاطر تدوين فيلم «ابد و يك روز» جايزه اين بخش را دريافت كرده بود با ابراز خرسندي از حضور هنرمندان جوان در سينما افزود: خوشحالم كه سعيد روستايي و همنسلانش اجازه نميدهند، سينما در ايران بميرد يا ضعيف شود. در اين 120 سالي كه از عمر سينما ميگذرد، مشكلات زيادي به كمك اين هنر حل شده است و اميدوارم در ايران نيز چنين شود. شبنم مقدمي برگزيده بازيگري نقش مكمل زن نيز با گراميداشت ياد و خاطره پدرش كه پارسال درگذشته است، گفت: دفعه پيش كه سيمرغ روي شانهام نشست، پدرم هنوز در قيد حيات بود اما امروز يك سال است كه او را ندارم و اين جايزه را به روح او تقديم ميكنم كه بسيار از او آموختم و همچنين جايزهام را به مادرم هم تقديم ميكنم كه حالا براي ما بايد هم پدر باشد و هم مادر. در ادامه نويد محمدزاده جايزه بازيگري نقش مكمل مرد را گرفت، او كه در ميان تشويق حاضران روي صحنه حاضر شد چندين دقيقه پشت تريبون مكث كرد و بدون حرف صحنه را ترك كرد. پريناز ايزديار برنده سيمرغ بلورين بهترين بازيگر نقش اول زن نيز از گروه سازنده فيلم «ابد و يك روز» تشكر كرد و گفت: آنقدر هيجان دارم كه ميترسم سيمرغم را بيندازم. پرويز پرستويي كه به خاطر بازي در فيلم «باديگارد» سيمرغ بلورين بهترين بازيگري نقش اول مرد را دريافت كرد، در سخناني گفت: من پرويز پرستويي بازيگر نقش حيدر فيلم باديگارد هستم. خالق باديگارد ابراهيم حاتمي كياست. خوشحالم كه با هدايت و رهبري او توانستم ايفاگر نقشي باشم كه اعضاي هيات داوران آن را شايسته سيمرغ بلورين دانستند. او اضافه كرد: سيمرغم را اول به ابراهيم حاتمي كيا تقديم ميكنم و بعد به رسم ادب آن را به اساتيد محترمي كه در اين سالن حضور ندارند و 5 تن سينماي ايران هستند تقديم ميكنم؛ عزتا... انتظامي، علي نصيريان، جمشيد مشايخي، محمدعلي كشاورز و داود رشيدي. همچنين سعيد روستايي كه در ادامه برنامه سيمرغ بلورين بهترين فيلمنامه را براي فيلم «ابد و يك روز» دريافت كرد، جايزهاش را به پيمان معادي بازيگر اين فيلم كه كانديداي دريافت سيمرغ بود، اهدا كرد. هومن سيدي كه سيمرغ بلورين جايزه ويژه هيات داوران را دريافت كرد، نيز از غافلگيرياش در دريافت اين جايزه سخن گفت و افزود: واقعا توقعاش را نداشتم. به اين برنامه آمده بودم تا فقط دست بزنم. اين جايزه را به نيابت از حدود 50 نفر از اعضاي گروه ميگيرم و به ويژه از آقاي سعيد سعدي تهيهكننده فيلم كه مثل كوه پشت كارگردان است، تشكر ميكنم. در ادامه برنامه سيمرغ بلورين بهترين فيلم به حبيب والي نژاد براي فيلم «ايستاده در غبار» اهدا شد، اما وي در سالن حضور نداشت و يكي ديگر از اعضاي اين گروه با دريافت جايزه گفت: از هادي بهروز فيلمبردار فيلم ياد ميكنم كه با وجود زحمات زياد تلاشش ديده نشد و همينطور هادي حجازيفر بازيگر فيلم كه كار بسيار سنگيني انجام داد. وي اضافه كرد: دوست داشتم اين فيلم را سردار حسين همداني ببيند، اما متاسفانه چند ماه پيش شهيد شد. در ادامه برنامه سيمرغ بهترين فيلم با «نگاه ملي» به نرگس آبيار براي فيلم «نفس» اهدا شد و اين كارگردان هنگام دريافت جايزهاش گفت: ميخواستم مثل بسياري ديگر از همكارانم از گروه سازنده فيلم تشكر كنم. «نفس» فيلمي درباره معصوميت و روياها و آرزوهاي از دست رفته است. شايد ديدن آن نيازمند كمي آرامش باشد تا مردم در فضايي آرامتر و در مقطعي بعد از جشنواره فجر آن را ببينند و درك كنند.
تقدير از خانواده سردار احمد متوسليان
بعد از اين سخنان محمد حيدري دبير جشنواره فجر از خانواده سردار احمد متوسليان تقدير ويژهاي داشت. وي تقديرنامهاي را روي صحنه برد تا به خانواده اين سردار تقديم كند. همه حاضران به احترام احمد متوسليان ايستادند و او را تشويق كردند اما خانواده او روي صحنه نرفتند.
اظهارات ميركريمي درباره سيمرغ مردمي
در ادامه جايزه مردمي تقديم شد كه براي اين بخش سيد رضا ميركريمي مديرعامل خانه سينما روي صحنه رفت و توضيحاتي درباره شيوه رايگيري مردمي ارائه كرد. مديرعامل خانه سينما گفت: امسال تيمي حدودا 100 نفره آرا مردم را جمعآوري كردند. آنها شبانه روزي كار كردند و خودشان فيلمها را نديدند، در راس آنها تهيهكننده خوشنام سينما علي آشتيانيپور بود. وي با اشاره به 5 فيلمي كه بيشترين آرا مردمي را دريافت كردهاند گفت: حضور دو فيلم «اژدها وارد ميشود» و «ايستاده در غبار» در ميان 5 راي اول مردم جالب توجه است. در اين بخش فيلم «ابد و يك روز» به كارگرداني سعيد روستايي و تهيهكنندگي سعيد ملكان سيمرغ بلورين برگزيده مردمي را دريافت كرد و ملكان تمام عوامل فيلم را كه در سالن حضور داشتند دعوت كرد تا روي صحنه بروند.
اظهارات كريمي درباره داوري جشنواره
نيكي كريمي معتقد است: داوران اكثر برگزيدگان جشنواره را با اتفاق آراء و بدون كوچكترين كشمكشي انتخاب كردهاند. اين عضو هيات داوران جشنواره فيلم فجر در گفتوگو با ايسنا فضاي حاكم بر داوري را توام با دموكراسي عنوان كرد و گفت: داوران در نهايت صميميت و اتحاد نظر به جمعبندي نهايي رسيدند و خود من يكي از راحتترين تجربههاي داوري را پشت سر گذاشتم. وي كه تجربههاي داوري بينالمللي متعددي را دارد درباره نخستين حضورش در جمع داوران بخش اصلي جشنواره فيلم فجر با بيان اينكه تجربه نو و عجيب و غريبي نبوده است اظهار كرد: قبلا يك بار تجربه بخش بينالمللي را در كنار آقاي ميركريمي داشتم كه در آن هم فضاي دموكراتي برقرار بود. به نظر من به جز اسكار در هيچ جشنواره ديگري اينقدر تنوع رشتهها وجود ندارد و اين فشردگي كه مجبور باشي در يك هفته 23 فيلم را ببيني كار را سخت ميكند. كريمي با تاكيد بر استقلال راي داوران گفت: در ابتدا آقاي ايوبي تماسي با آقاي فخيمزاده به عنوان قديميترين عضو داوري داشتند و خواسته بودند، بدون مصلحت انديشي آن چيزي كه فكر ميكنيم درست است را انجام دهيم و دقيقا همچنين اتفاقي افتاد و سعي كرديم به آنچه ميپسنديم راي دهيم. اين بازيگر و كارگردان درباره انتخاب بهترين بازيگران مرد و زن هم گفت: در اين بخش هم كاملا اتفاق نظر وجود داشت و انتخابها صد در صد با نظر قاطع همه اعضا صورت گرفت. نيكي كريمي درباره اينكه چقدر فضاي به وجود آمده بعد از معرفي نامزدها در انتخابهاي نهايي موثر بوده است آن را بدون كوچكترين تاثيري عنوان كرد.
قرار نبود از بزرگان سينما تقدير كنيم
سيدجمال ساداتيان با اشاره به نتايج داوريهاي جشنواره فيلم فجر ضمن احترام به بزرگان سينماي ايران، تاكيد كرد: قرار نبود در جشنواره از بزرگان سينما تقدير كنيم. اين عضو هيات داوري در گفتوگويي با ايسنا، درباره نتايج داوريها كه برخلاف سالهاي گذشته، نسل جديد در جوايز اصلي سهم بسزايي داشتند و خارج از برخي پيشبينيهاي مرسوم بود، مطرح كرد: هيات داوران ميبايست فيلمهايي را از جهت تخصص و كيفيت ارزيابي كند كه با توجه به اين اتفاق، فيلمهاي كارگردانان بخش «نگاه نو» كه به «سوداي سيمرغ» هم راه يافته بودند، قدري جلوتر از ديگر فيلمها بود. او ادامه داد: اين فقط نظر ما نبود و همانطور كه از آراي مردمي نيز در طول جشنواره مشخص شد، مردم هم آثار كارگردانان بخش نگاه نو را بيشتر از ديگر آثار پسنديده بودند. ساداتيان با تاكيد بر سخت بودن كار قضاوت در جشنواره فجر تصريح كرد: همه كساني كه شركت ميكنند بهترين آثارشان را براي جشنواره ميفرستند و خيلي وقتها كارها از جهت كيفيت بسيار به هم نزديك هستند ولي در يك رقابت كنار همديگر يكي از آنها در صدي بهتر از فيلم ديگري است كه اين باعث ميشود جايزه به آن فيلم اهدا شود. اين تهيهكننده همچنين با اشاره به كيفيت فيلمهاي جشنواره فيلم فجر امسال، درباره وضعيت گيشه در سال آينده، پيش بينياش را مطرح كرد. او گفت: وضعيت گيشه سينما در سال 95، اگر بدتر از 94 نباشد، مطمئنا بهتر خواهد بود. البته اين اتفاق به وضعيت سالنهاي نمايش فيلم بستگي دارد. اگر ميدانستيم كه چه تعداد سالن نمايش در سال آينده اضافه خواهد شد شايد ميتوانستيم درصد نزديكتري از تفاوت وضعيت گيشه نسبت به امسال را عنوان كنيم. ساداتيان اضافه كرد: سطح فيلمهاي امسال به نسبت بد نبودهاند، ميتوانند در جذب مخاطب موفق عمل كنند ولي مشكل اصلي ما همچنان كمبود سالنهاي نمايشي است و وضعيت گيشه بستگي زيادي به دوره اكران فيلمها دارد. او همچنين در پايان با اشاره به اختتاميه فيلم فجر و نداشتن بيانيهاي از طرف هيات داوران اظهار كرد: دليلي براي بيانيه دادن نداشتيم و خروجي تصميماتي كه ميخواستيم در بيانيهامان بگوييم، همان انتخابهايمان در جشنواره بود.
∎