جایزه کتاب سال جمهوری اسلامی ایران، بزرگ‌ترین رویداد علمی و تحلیلی کتاب پس از انقلاب اسلامی به‌شمار می‌رود که طی سی و سه سال استمرار با رصد کردن و تحلیل محتوایی کتاب‌ها توانسته است تأثیرات مثبت فراوانی داشته باشد. شناسایی کتاب‌های خوب و ارزشمند در موضوعات مختلف و معرفی نویسندگان شاخص حوزه‌های مختلف به جامعه علمی و کتابخوان و تجلیل از این کوشندگان، از مهم‌ترین آثار مثبت جایزه کتاب سال جمهوری اسلامی ایران است . معرفی بهترین کتاب‌های منتشر شده در طول یک سال برای علاقه‌مندان حوزه کتاب و کتابخوانی از دیگر نتایج پربار این جشنواره مهم محسوب می‌شود. کتاب سال، شاخص تعیین کتاب‌های برتر و معرف استانداردهای کتاب‌های خوب برای اهل قلم است و از طریق این شاخص، نویسندگان حوزه‌های مختلف می‌توانند معیاری درست برای آغاز یا ادامه نگارش‌‌های خود داشته باشند. با بررسی کتاب‌های راه‌یافته به مرحله دوم داوری کتاب سال طی 10 سال گذشته، تعداد کتاب‌های برتر، در بهترین حالت،  2.7 درصد از تولیدات چاپ اول هر سال را تشکیل می‌دهد. در بررسی کلی، آمار نشان می‌دهد که از مجموع 334903 عنوان کتاب چاپ اولی که طی یازده سال (1383-1393) منتشر شده‌است، 3435 عنوان، یعنی یک درصد کتاب‌های چاپ اول را می‌توان کتاب به مثابه محمل دانش معرفی کرد که تحت عنوان کتاب‌های برتر از آن‌ها نام می‌بریم. اگر این مقایسه با تمام کتاب‌های یک سال، یعنی مجموع کتاب‌های چاپ اول و مجدد، صورت بگیرد، نسبت کتاب‌های برتر آن قدر کوچک است که در حکم صفر یا هیچ است. این تحلیل واقع‌گرایانه زنگ خطری جدی برای کتاب به شمار می‌رود و ما را بر آن می‌دارد که هرچه سریع‌تر برای رفع مشکلات کیفی کتاب گام برداریم تا مشکلات کمی؛ چرا که افزایش تولید کتاب یا شمارگان آن در حالی که محتوای کتاب از منظرهای گوناگون رو به نزول است مشکلی از جامعه کنونی ما رفع نخواهد کرد. این که امسال در گروه های کلام، زبان عربی، شیمی، ریاضیات و ... هیچ کتابی برای راهیابی به مرحله دوم نداشتیم اینکه در مرحله بعدی، بخش قابل توجهی از آثار در گروه‌های مختلفی چون فلسفه، تاریخ، کودک و نوجوان کتاب های ترجمه شده است و نه تألیف شده و بسیاری از ایرادهای محتوایی دیگر، همه و همه موضوع‌های مهم و حساسی است که ما را به تفکر و تأمل بیشتر برای آینده کتاب ایران ترغیب می‌کند. امیدوارم که به حول و قوه الهی طی سال های آتی شاهد اتفاقات بهتری در حوزه کتاب ایران باشیم.