دکتر محمد عليزاده
1- تجربه ادوار گذشته انتخاباتي در ايالات متحده آمريکا نشان مي دهد که نمي توان بر روي نظرسنجي هاي انتخاباتي در هفته ها و روزهاي قبل از انتخابات در اين کشور حسابي ويژه باز کرد زيرا تکليف بسياري از آرا در روز پاياني يا حتي دقايق پاياني مانده به زمان راي گيري مشخص مي شود. حدود هشت سال قبل، يعني در اوج رقابتهاي انتخاباتي درون حزبي دموکراتها و جمهوريخواهان در آمريکا همگان تصور
مي کردند که هيلاري کلينتون و رودي جولياني به ترتيب نامزدهاي نهايي دو حزب دموکرات و جمهوريخواه هستند . اما پس از برگزاري رقابتهاي انتخاباتي در آيووا و نيوهمشاير و ديگر ايالات، در نهايت رقابت بين باراک اوباما و جان مک کين صورت گرفت.
2- ايالت آيووا ايالتي کليدي و تعيين کننده است زيرا انتخابات درون حزبي هر دو حزب اصلي آمريکا از آن آغاز مي شود. بديهي است که هر نامزدي رقابتهاي خود را با پيروزي يا شکست آغاز کند، اين موضوع در ادامه روند مبارزات سياسي وي تاثيرگذار خواهد بود. حدود 16 سال قبل جرج واکر بوش ورود خود به کاخ سفيد را با پيروزي در آيووا آغاز کرد. اين قاعده در خصوص اوباما نيز در انتخابات سال 2008 صدق مي کرد. او در انتخابات درون حزبي آيووا پيروزي ارزشمندي کسب کرد و همين پيروزي مقدمه اي براي پيروزي هاي بعدي وي در مقابل هيلاري کلينتون گرديد. در هر حال پيروزي در آيووا مي تواند به سود نامزد پيروز شده در ديگر ايالات نيز موج ايجاد کند.
از اين پس رقابتهاي انتخاباتي درون حزبي ايالات متحده آمريکا وارد فاز تازه اي خواهد شد. بر اين اساس رقابت ميان ترامپ و تد کروز و همچنين مارک روبيو از حزب جمهوريخواه تشديد خواهد شد و در اردوگاه دموکراتها نيز شاهد رقابتي سنگين تر ميان هيلاري کلينتون و برني ساندرز هستيم. نبايد فراموش کرد که در رقابتهاي انتخاباتي دور بعدي در ايالت نيوهمشاير، شانس پيروزي ساندرز از هيلاري کلينتون بيشتر است.
3- يک نظرسنجي عمومي در آمريکا نشان مي دهد که حدود 54 درصد از شهروندان اين کشور نسبت به ساختار انتخاباتي آن و نحوه شمارش آرا به دليل پيچيدگي آن آگاهي ندارند. کليت سيستم و ساختار انتخاباتي آمريکا و توزيع امتيازات الکترال بنا بر تناسب ايالات مختلف منجر به ايجاد تفاوت ميان آراي مردم مي شود. به عنوان مثال راي شهروندي که در ايالت مي سي سي پي راي خود را به صندوق مي اندازد نسبت به راي شهروندي که در ايالتي مانند فلوريدا يا کاليفرنيا راي مي دهد از اهميت کمتري برخوردار بوده و درجه کمتري در برآورد نهايي نتيجه انتخابات دارد.در چنين ساختاري ارزش شهروندان برابر نيست و زندگي در يک ايالت خاص، ارزش راي شهروندان آمريکايي را کاهش يا افزايش مي دهد. بنابراين در همين مرحله دموکراسي به طور کامل نقض ميشود. آمريکا کشوري است که در آن آراي شهروندان با يکديگر برابر نيست.
از سوي ديگر، در صورتي که يک نامزد در انتخابات رياست جمهوري آمريکا ( در هر ايالتي ) پيروز شود، راي کل آن ايالت و کارتهاي الکترال آن به سود نامزد پيروز به جريان در خواهد آمد. يعني به عنوان مثال اگر در ايالتي نامزد حزب جمهوريخواه بر نامزد حزب دموکرات غلبه پيدا کند، کل کارتهاي الکترال آن ايالت به سود نامزد پيروز شمرده خواهد شد. در چنين شرايطي راي شهروندان به فرد بازنده در عمل شمرده نمي شود. بنابراين کليت سيستم و ساختار انتخاباتي آمريکا و توزيع امتيازات الکترال بنا بر تناسب ايالات مختلف منجر به ايجاد تفاوت ميان آراي مردم مي شود. به عنوان مثال راي شهروندي که در ايالت مي سيسيپي راي خود را به صندوق مي اندازد نسبت به راي شهروندي که در ايالتي مانند فلوريدا يا کاليفرنيا راي مي دهد از اهميت کمتري برخوردار بوده و درجه کمتري در برآورد نهايي نتيجه انتخابات دارد.در چنين ساختاري ارزش شهروندان برابر نيست و زندگي در يک ايالت خاص، ارزش راي شهروندان آمريکايي را کاهش يا افزايش مي دهد.
4- سناتورها و نمايندگاني که در انتخابات رياست جمهوري آمريکا شرکت مي کنند، به طور طبيعي از طبقه ثروتمند و مرفه اين کشور هستند. اساسا افرادي که داراي سرمايه اي جهت تبليغات انتخاباتي نبوده و يا قادر به تامين منافع کمپاني هاي ثروتمند نيستند، قدرت شرکت در انتخابات را نداشته و عطاي اين کار را به لقايش مي بخشند.به عبارت بهتر، همه پروسه انتخابات به صورت نامرئي ولي محسوس در همين چرخه قدرت و ثروت صورت مي گيرد. حمايت کمپانيهاي قدرتمند نظامي، تسليحاتي و اقتصادي از نامزدهاي انتخاباتي جملگي ريشه در همين مسئله دارد.