تد کروز و هیلاری کلینتون در اولین گام از انتخابات درونحزبی در ایالت آیووا موفق شدند رقبای خود را پشتسر بگذارند. در هر صورت، رایگیری درونحزبی گام به گام و در تاریخهای مختلف در ۵۰ ایالت برگزار میشود.
نخستین آن در ایالت آیووا و آخرینش ۲۴ خرداد در شهر واشنگتن برگزار میشود. تا پیش از انتخابات، نظرسنجیها در میان جمهوریخواهان، حاکی از پیش بودن دونالد ترامپ بود؛ بازرگان ثروتمندی که توانسته با اظهارنظرهای جنجالی توجه رسانهها را به خود جلب کند. در میان نامزدهای جمهوریخواه تد کروز که به داشتن دیدگاههای شدیدا محافظهکارانه مشهور است، در مقام بعدی قرار داشت.
با این وجود، تد کروز قانونگذار و محافظهکار ایالت تگزاس 28 درصد آراء و ترامپ نفر شماره یک جمهوریخواهان، 24 درصد آرا را به خود اختصاص داد. مارکو روبیو، سناتور ایالت فلوریدا نیز 23 درصد آراء را به دست آورد.
کلینتون نیز با اختلافی بسیار اندک نسبت به سندرز، در انتخابات درونحزبی دموکراتها در ایالت آیووا به پیروزی رسید. این در حالی است که رقابت میان نامزدهای دموکرات نیز در ایالت آیووا بسیار نزدیک بود. پس از شمارش 88 درصد از آراء، هیلاری کلینتون 9/49 درصد و برنی سندرز 4/49 درصد آراء را به خود اختصاص داده بودند.
تد کروز، سناتور آمریکایی در ایالت آیووا موفق شد دونالد ترامپ و مارکو روبیو رقبای خود را پشتسر بگذارد. این در حالی است که شبکههای تلویزیونی این کشور همگی پیشتر پیشبینی کرده بودند کروز سناتور جمهوریخواه ایالت تگزاس در انتخابات درونحزبی آیووا میتواند ترامپ و روبیو را شکست دهد.
آغاز قدرتمند کروز و روبیو در انتخابات درون حزبی جمهوریخواهان، زنگ خطری برای ترامپ به شمار میآید بهخصوص آنکه در نظرسنجیهای ماههای گذشته، اغلب ترامپ که ثروتمندترین نامزد انتخابات ریاستجمهوری آمریکا محسوب میشود، در صدر فهرست نامزدهای جمهوریخواه بوده است.
نباید فراموش کرد ایالت آیووا در میان ایالتهای 50 گانه آمریکا بهعنوان ایستگاه نخست رایگیری در ارتباط با ریاستجمهوری از منظر سیاسی و سنتی جایگاه ویژهای را به خود اختصاص میدهد. در آیووا صندوق آراء وجود ندارد و مردم در چارچوب یک سنت دیرپا در جهت ایجاد یک فضای سیاسی مثبت در محافل عمومی حاضر میشوند و کاندیداها و نمایندگان کاندیداها به سخنرانی میپردازند و یارکشی در این زمینه صورت میگیرد. اساسا درباره ایالت آیووا میتوانیم بگوییم، ادبیات سیاسی غلیظتر به کار میرود و رویکرد آیوواییها در حوزه جمهوریخواهان عقلگراتر از ایالات دیگر محسوب میشود.
ترامپ یک پدیده پوپولیستی در عرصه سیاسی ایالاتمتحده آمریکا و در میان جمهوریخواهان است که در واقع آن را باید بازتاب و چکیده رویکرد نئوکانها دانست و پیامدی از حرکت نئوکانها که از زمان بوش اول در دهه 1990 تا بوش دوم بوده که تاکنون مورد توجه قرار گرفته است.
بنابراین باید گفت در آیووا براساس همین مولفه عقلگرایی و تفوق عقلگرایی در یک بستر رایدهی مستقیم و همراه با تبلیغات سیاسی کاندیداهای جمهوریخواهان موجب شدند تا زمینه پیروزی کروز در برابر ترامپ فراهم شود ولی ترامپ اگرچه بافاصله اما نفر دوم در آیووا محسوب میشود.
این موضوع نشان میدهد که شانس ترامپ نسبت به دیگر کاندیداهای حزب جمهوریخواه بیشتر است بنابراین او همچنان یک عنصر خطرناک در حزب جمهوریخواه در ایالتهای دیگر برای تد کروز محسوب میشود.
ولی برد در آیووا از نظر حوزه تاثیر روانی چه در حزب جمهوریخواه و چه در حزب دموکرات از اهمیت اساسی برخودار است. از سوی دیگر در جبهه دموکرات، در هفتههای اخیر سندرز توانسته فاصلهاش را به کلینتون نزدیک کند.
بهطوری که حتی برد هشت درصدی هیلاری کلینتون در برابر برنی سندرز تا حدود زیادی میتواند براساس تحلیلی که درباره جمهوریخواهان صورت گرفت مورد توجه قرار گیرد.
براین اساس باید توجه داشت، همان معنایی که در زمینه تد کروز و ترامپ وجود دارد، درباره برنی سندرز و هیلاری کلینتون نیز وجود دارد. بنابراین قشر دانشگاهی و جوان آمریکا به سمت شعارهای چپ سندرز گرایش پیدا کردند و تا حدود زیادی توانستند زمینهساز برای ایجاد فضایی مثبت برای افزایش نقش سندرز باشند.
فراموش نکنیم که هیلاری کلینتون براساس جایگاه خانوادگی و تجارب سیاسی که دارد اندکی هم غرور انتخاباتی بر او حاکم بود، ولی رایگیری در ایالت آیووا او را بیدار کرد.
براساس پیشبینیها به نظر میرسد او بتواند در ایالتهای دیگر این فاصله را زیادتر کند اگرچه نمیتوان از شگفتیسازها در این زمینه مانند آیووا چشم پوشید.
آینده انتخابات ایالاتمتحده آمریکا در سطح کل ایالات و در سطح فدراتیو بیشتر توجه به رقابت هیلاری کلینتون و تدکروز دارد. در هر دو اردوگاه جمهوریخواهان و دموکراتها امکان یک شگفتی نیز وجود دارد چرا که اساسا انتخابات در ایالاتمتحده آمریکا تا گامهای نهایی همواره قرین شگفتیها بوده است.
در انتخاب اوباما در برابر هیلاری کلینتون نیز پیروز شدن اوباما در سال 2008 نیز همین شگفتی وجود داشت. البته باید بگوییم که وضعیت بافت موقعیتی آمریکا چندان اجازه ایجاد یک شگفتی را نمیدهد ولی نوع انتخاب و انتخابات در این کشور تا حدود زیادی در این معنا موثر است ولی پیشبینیهای به عمل آمده نشان میدهد که به احتمال زیاد هیلاری کلینتون و تد کروز هستند که در صحنه فدراتیو با یکدیگر به رقابت بپردازند.
در اردوگاه دموکراتها اکنون این نگرانی وجود دارد که به دلیل فاصله کم کلینتون در آیووا با برنی سندرز و ارتباط با جمهوریخواهان در چارچوب ایالات جنوبی آمریکا که اغلب گرایشات جمهوریخواه دارند، بنابراین در هر دو اردوگاه امکان بروز حادثه غیرمترقبه یعنی انتخاب یک فرد خاص را نباید از نظر دور داشت. ولی فراموش نکنیم که شگفتیها در عالم سیاست نیز تا حدود زیادی مدیریت شده است.
در حالی دونالد ترامپ در انتخابات انجمنهای محلی ایالت آیووا دوم شده که پیش از آن اکثر نظرسنجیها از پیشتازی او حکایت داشتند.
با این وجود ترامپ یک رقیب ساده برای هیلاری کلینتون یا حتی برنی سندرز است، اما این موضوع نیز چندان قرین به واقعیت نیست چون وجود ترامپ با ادبیات غیررسمی نیز در بافت موقعیتی کنونی میتواند برای دموکراتها خطرناک باشد ولی باید بدانیم که اساسا ترامپ در ایالاتمتحده آمریکا میلیاردری است که همانند میلیاردرهای قبلی سعی میکندبهعنوان کاندیدایی مستقل وارد میدان شود و استقلال رفتاری خود را در ارتباط با بنیه مالی خود در انتخابات بر این میزان شکل و محتوا ببخشد و به همین دلیل شاهد ایجاد فضای مثبتی هستیم که ترامپ آن را حفظ کرده است و شعارهای خود را در قالب یک میلیاردر مستقل در حزب جمهوریخواه بیان میکند؛ حزبی که یک دهه است توسط نئوکانها قدرت اساسی را داشتند و اکنون نئوکانها به نوعی پوپولیسم سیاسی در آمریکا رسیدند. آنچه ترامپ انجام میدهد براساس عرف ساختار قدرت، خارج شدن از یک معیار و میزان شناخته
میشود.
∎