آرمان - فريبا نهاوندي: تداوم ركود مسكن، بازار اظهارنظر‌ها و تحليل‌ها درباره اين بخش اقتصادي را داغ كرده است. اين روز‌ها بنگاه‌هاي فعال در حوزه مسكن آگهي‌هاي خود را تغيير داده‌اند و اگر قبلا از اين تبليغ استفاده مي‌كردند كه «سه روزه اجاره مي‌دهيم، 10 روزه مي‌فروشيم»، اكنون مي‌گويند: «10 روزه اجاره مي‌دهيم، يك ماهه مي‌فروشيم». البته ناگفته پيداست كه اين مورد دوم هم تبليغي بيش نيست و گواه اين مساله در بازار مسكن اين است كه متقاضيان فروش و اجاره مسكن به جاي اطمينان كردن به بنگاهداران، خود دست به كار شده و اقدام به تبليغ، حتي تبليغ خياباني، مي‌كنند. اين روز‌ها در بسياري از محلات تهران آگهي‌هاي مربوط به فروش و حتي رهن و اجاره مسكن به در و ديوار چسبيده است. قيمت‌ها در مواردي واقعا نسبت به گذشته بسيار مناسب است و مالكان حاضرند تا حد زيادي تخفيف بدهند يا با قسطي فروختن به قول معروف با مشتريان راه بيايند. اين مساله بسياري از شهروندان به ويژه كساني را كه سال‌ها در روياي خانه‌اي از آن خود بوده‌اند، خوشحال مي‌كند. برخي كارشناسان معتقدند در سه سال اخير حباب مسكن تركيده و كاهش قيمت مسكن در ايران حركت بازار در جهت رسيدن به نقطه تعادل است. با وجود اين، برخي ديگر از كارشناسان معتفدند ركود مسكن به ضرر اقتصاد كشور است و تا زماني كه مسكن از ركود خارج نشود، اقتصاد نيز راكد مي‌ماند. در يك ماه اخير البته تا حدي خلاف اين گفته ثابت شده است، چرا كه به دنبال لغو تحريم‌ها شاهد گشايش‌هايي در حوزه‌هاي مختلف از جمله بازار سرمايه بوده‌ايم، اما مسكن همچنان روند نزولي خود را طي مي‌كند. شايد به همين دليل است كه فعالان مسكن سخت به تكاپو افتاده‌اند تا از طريق تسهيلات به مسكن رونق ببخشند.

وام 80 ميليوني

روز گذشته منابع خبري اعلام كردند وام‌هاي صندوق پس انداز يكم كه قرار بود از خرداد ماه سال آينده به دست خريداران برسد، زودتر از موعد به بازار رسيده است. به گزارش ايسنا، اخيرا بانك مسكن اعلام كرد كه نخستين تسهيلات حساب صندوق پس انداز مسكن يكم را به مشتريان خود پرداخت كرده است. طرح صندوق پس انداز يكم بعد از فرازو نشيب بسيار در سال گذشته، نهايتا در اوايل سال جاري در شوراي پول و اعتبار در قالب طرحي سه بخشي به تصويب رسيد و از خرداد ماه به اجرا درآمد. وام‌هايي كه در چند ماه گذشته از اجرايي شدن آن دستخوش تغييرات شده و حتي زمان ارائه آن به مشتريان نيز تعديل شد. اين در حالي است كه تسهيلات صندوق پس‌انداز مسكن در شهر تهران تا سقف 80 ميليون، شهرهاي بالاي 200 هزار نفر جمعيت تا 60 ميليون و در ساير مناطق شهري تا 40 ميليون تومان تعيين و فقط به خانه اولي‌ها و افراد متاهل اختصاص داشت. (كساني كه از تسهيلات بانك مسكن و ساير بانك‌ها جهت خريد واحد مسكوني يا سهم‌الشركه و همچنين از امكانات دولتي مانند زمين، تسهيلات يارانه‌اي يا تسهيلات مسكن مهر نيز استفاده‌اي نكرده باشند) . همچنين سپرده‌گذاري در صندوق پس‌انداز مسكن با شرايط خاص انجام مي‌شد، به گونه‌اي كه مدت سپرده‌گذاري در اين حساب حداقل يك ساله و در دو دوره شش ماهه بود. بر اين اساس هيچ‌گونه از تسهيلات حساب پس‌انداز مسكن با سپرده‌گذاري كمتر از يك سال قابل پرداخت نبود. به تدريج با انجام اصلاحاتي در مصوبه صندوق پس انداز مسكن شرايط به گونه‌اي پيش رفت كه شرط تاهل از متقاضيان برداشته شد و مجردها هم به ليست دريافت‌كنندگان اين تسهيلات اضافه شدند. همچنين پهناي پرداخت وام 60 ميليون توماني هم گسترده‌تر شد. پیشتر وام 60 ميليوني از محل صندوق پس انداز مسكن يكم به شهرهاي با جمعيت بالاي 200 هزار نفر تعلق می‌گرفت و مراكز استان‌هايي كه تعداد جمعيت آنها به 200 هزار نفر هم نمي‌رسيد، با وجود اينكه مركز استان بودند، مشمول پايين‌ترين سطح يعني وام 40 ميليوني مي‌شدند، اما در ادامه با پيشنهادات ارائه شده به شوراي پول واعتبار، اعضا راي دادند كه تمامي مراكز استان‌ها، حال با جمعيت بالاي 200 هزار يا كمتر از 200 هزار نفر، بتوانند وام 60 ميليوني را به متقاضيان اعطا كنند.

نخستين خريداران مصرفي مسكن

همزمان يك كارشناس مسكن، مستاجران واحدهاي مسكوني لوكس را مشتريان بالقوه خريد مسكن متوسط دانست كه مي‌توانند نخستين گروه از خريداران مصرفي مسكن در سال آينده را تشكيل دهند. احمد تولا اظهار كرد: هم‌اكنون قيمت رهن يك واحد مسكوني لوكس با قيمت يك واحد مسكوني متوسط برابري مي‌كند. اين عددهاي درشت نشان مي‌دهد اگر اجاره‌نشينان واحدهاي لوكس يك قدم به عقب بردارند مي‌توانند به مشتريان بالفعل مسكن متوسط تبديل شوند. وقتي بازار مسكن به اين نقطه مي‌رسد به مرور زمان متقاضيان واقعي اين احساس را پيدا مي‌كنند كه بايد پول خود را براي خريد اختصاص دهند كه احتمالا اواسط سال آينده به اين نقطه خواهيم رسد. او افزود: خريداران مصرفي مسكن در كليه دهك‌هاي جامعه هم‌اكنون از لحاظ رواني به اين نقطه رسيده‌اند كه وقت خريد است اما هنوز قدرت خريد ندارند. در اين خصوص سياست‌هاي تزريق نقدينگي توسط دولت يا ورود سرمايه‌گذاري خارجي در شرايط پسابرجام مي‌تواند فضای خالی میان قدرت خريد و قيمت واقعي مسكن را در سال آينده پر كند. تولا با پيش‌بيني اينكه در صورت تامين نقدينگي در سال آينده استقبال از خريد مسكن خود را نشان مي‌دهد، گفت: در حال حاضر حجم تقاضاي انباشته‌اي در بخش مسكن وجود دارد كه ظرفيت بالقوه ورود به بازار مصرف است اما توان خريد ندارد. به گفته اين كارشناس مسكن اواسط سال 95 نياز انباشته مسكن خود را نشان مي‌دهد.