نتايج اوليه رقابت‌هاي مقدماتي انتخابات آمريكا، با وجود جنجال‌هاي رسانه‌اي زياد براي افراد آشنا به ساختار نخبگي آمريكا غيرمنتظره نبود. شگفتي اين دور از انتخابات نه پيروزي تد كروز بر دونالد ترامپ پرمدعا كه شكست ميلي‌متري برندي سندرز از هيلاري كلينتون بود. خلاف برخي تحليل‌هاي جهت‌دار رسانه‌هاي آمريكايي، اين رقابت نزديك و ميلي‌متري بين كلينتون و سندرز بسيار معني‌دار بود و اصلا خبر خوبي براي كلينتون نبود، زيرا ستادهاي انتخاباتي كلينتون را نگران كرد و برعكس خون تازه به رگ‌هاي ستادهاي انتخاباتي سندرز دميد. در يك نگاه كلي، انتخابات رياست جمهوري آمريكا يكي از پيچيده‌ترين و پرهيجان‌ترين رقابت‌هاي انتخاباتي در سطح دنيا محسوب مي‌شود. تقريبا از يك‌سال قبل از انتخابات رياست جمهوري كه به طور همزمان با انتخابات كنگره شامل مجلس نمايندگان و سنا و همچنين ساير انتخابات ايالتي و قضائي صورت مي‌گيرد، جامعه سياسي آمريكا در يك فضاي كاملا سياسي فرو مي‌رود و محتواي اكثر صفحات سياسي روزنامه‌ها و برنامه‌هاي سياسي تلويزيوني را تشكيل مي‌دهد. ماراتن انتخابات مقدماتي حزبي براي تعيين نامزد نهايي حزب در انتخابات رياست جمهوري شايد حتي از خود انتخابات نهايي رياست جمهوري نيز پيچيده‌تر و هيجان‌انگيزتر باشد. مهم‌ترين ارزش انتخابات مقدماتي آمريكا، به‌ويژه نخستين آنها يعني آيووا، نيوهمشاير، كاروليناي جنوبي و فلوريدا در دادن ضرباهنگ يا Momentum به مبارزات انتخاباتي نامزدهاي انتخاباتي و تشويق يا نااميد كردن راي‌دهندگان ساير ايالت‌ها به نفع اين نامزدهاست. چون مردم ساير ايالت‌ها فقط به نامزدهايي راي مي‌دهند كه فكر مي‌كنند شانس خوبي براي پيروزي دارند و سعي مي‌كنند راي خود را هدر ندهند. به همين خاطر نخستين ايالت‌ها مهم‌ترين ايالت‌ها هم محسوب مي‌شوند و بيشترين هزينه‌هاي تبليغاتي نامزدها در آنها صورت مي‌پذيرد. به علاوه سه ايالات مهم تعيين‌كننده (Swing States) در نتيجه انتخابات نهايي رياست جمهوري بين نامزدهاي نهايي دو حزب دموكرات و جمهوريخواه يعني فلوريدا، آيووا و نيوهمشاير در ميان همين ايالت‌هاي اوليه هستند و محبوبيت نامزدها در اين ايالت‌ها در نتيجه نهايي انتخابات موثر است. درباره انتخابات آيووا، نتيجه بسيار نزديك و ميلي‌متري نامزدهاي حزب دموكرات، به گونه‌اي نبود كه پيروزي قاطعي براي كلينتون محسوب شود و رقبايش را در ادامه رقابت سست كند يا نااميد سازد، درست عكس آن باعث شد كه طرفداران سندرز و حاميان مالي انتخاباتي وي كه در بسياري از پيش بيني‌ها سقف 30 درصدي براي آراي وي در نظر گرفته شده بود، به طور جدي تشويق شوند تا هم در انتخابات ايالت‌هاي بعدي مشاركت جدي كنند و هم به وي راي بدهند. به عبارت ديگر كارزار انتخاباتي سندرز بعد از نتايج اوليه آيووا مي‌تواند به شكل قابل توجهي تقويت شود. درباره جمهوريخواهان همان‌طور كه بسياري پيش‌بيني مي‌كردند، ساختارهاي مسلط و جاافتاده حاكم بر آمريكا، تحمل افراد كاملا خارج از جريان اصلي يا Main Stream نظير دونالد ترامپ را نداشته و ندارند. به همين خاطر ترامپ با عصبانيت كمپاني‌هاي نفتي را متهم به صرف هزينه‌هاي كلان به نفع تد كروز مي‌كند. پيام ديگر اين انتخاب، افول راست مذهبي حداقل در نخستين ايالت انتخاباتي بود. ترامپ با وجودي كه خود اذعان دارد فردي مذهبي نيست، حمايت قاطع و غيرقابل انتظار اونجيليكان‌ها را با خود همراه داشت كه در انتخابات قبلي معمولا حمايت آنها در تعيين نامزد نهايي جمهوريخواهان تعيين‌كننده بوده است. با اين حال شكست ترامپ با اختلاف فاحش، مي‌تواند اين عادت جمهوريخواهان را دچار تغيير كند. با اين حال اگر هر يك از دو نامزد خارج از جريان اصلي، يعني ترامپ يا سندرز بتوانند نامزدهاي نهايي شوند، آن را بايد يك تحول جديد و مهم در آمريكا محسوب كرد.

* رئيس گروه مطالعات خاورميانه دفتر مطالعات بين‌المللي وزارت خارجه