صاحبخبر - گروه بین الملل- روز گذشته عربستان آمادگی خود را برای حمله زمینی به سوریه اعلام کرد و در همین رابطه مانورهای نظامی برای آمادگی برگزار می کند. ایالات متحده از این تصمیم آل سعود استقبال کرد و اعلام شد که به زودی در مورد این تصمیم با مسئولان عربستانی دیداری صورت خواهد گرفت. چنین تصمیمی در شرایطی اتخاذ شده است که در میدان های عملیاتی ارتش سوریه به همراهی و کمک روسیه و ایران پیروزی های چشمگیری کسب کرده و بسیاری از مناطقی را که در دوسال گذشته از دست داده بود آزاد کرده است. از سوی دیگر مذاکراتی برای حل بحران پنج ساله سوریه میان مخالفان و هیات دولت با میانجی گری نماینده سازمان ملل در سوریه در جریان بود که چشم انداز روشنی نداشته و هنوز به توافقی دست نیافته اند و روز چهارشنبه بدون توافق متوقف شده است. در چنین شرایطی چنین تصمیمی از سوی عربستان و حمایت ایالات متحده از آن به چه معناست؟
همین چندی پیش بود که اشتون کارتر وزیر دفاع امریکا اعلام کرد که کشورهای منطقه (که منظور کشورهای متحد امریکا بود) دیگر انتظار نداشته باشند که امریکا برای آنها بجنگد بلکه باید با ایجاد ارتشی متحد بفکر دفاع از خود باشند. بعد از چنین اظهار نظری بود که عربستان دست به ائتلاف نظامی عربی به رهبری خود زد و به نوعی اقداماتش در منطقه رادیکال تر شد و خود را در مقابل ایران تجهیز و تقویت می کند. با کاهش رشد اقتصاد جهانی و کمبود تقاضا برای نفت از یک سو و از سوی دیگر تبدیل شدن آمریکا به تولید کننده عمده نفت جهانی با روش های نوین استخراج و استفاده عربستان از حربه نفت در مقابل ایران نه تنها نفت و عربستان در غرب جایگاهش را از دست داده، بلکه در اواخر سال 2015، در اجلاس مربوط به تغییرات آب وهوا در پاریس شاهد هجمه های سراسری نسبت به زیانهای سوختهای فسیلی بر محیط زیست بودیم بطوریکه برای اولین بار در مورد کاهش سطح گازهای گلخانه ای(یعنی عدم اتکا به نفت و زغال سنگ) توافقی حاصل شد تا با جایگزینی انرژی پاک بر سوختهای فسیلی از میزان این گازها کم شود. این مسئله که با همراهی افکار عمومی روبروست و گروهای طرفدار محیط زیست هم از آن حمایت میکنند ، دست غرب را در تغییر دکترین باز می گذارد. دکترینی که می تواند از اهمیت خاورمیانه در معادلات غرب و آمریکا بکاهد و کلید اداره آن را به هر اقدامی به دست بازیگران منطقه ای آن بسپارد تا خود بر سیاست محور آسیا تمرکز داشته باشد. بهبود رابطه با ایران نیز می تواند از همین دکترین نشات گرفته باشد و نمودار اهمیت گاز و کشورهای گازی در آینده معادلات منطقه باشد.
عربستان: آماده اعزام نیروی زمینی به سوریه هستیم
در چنین شرایط بغرنجی و با کسری بودجه بیش از 100 میلیارد دلاری، سخنگوی ارتش عربستان سعودی به خبرگزاری آسوشیتدپرس گفته است که اگر اعضای ائتلاف ضدداعش موافق باشند، عربستان سعودی آماده است که نیروهای زمینی به سوریه اعزام کند. اینکه چنین اقدامی از قدرت این کشور ناشی می شود یا از ضعف و خود زنی جای سوال دارد. جالبی قضیه جایی است که جان کربی، سخنگوی وزارت خارجه آمریکا، در پاسخ به سوالی درباره موضع آمریکا در این زمینه گفت آمریکا به طور کلی از مشارکت بیشتر دیگر کشورهای ائتلاف برای مقابله با گروه موسوم به دولت اسلامی (داعش) استقبال میکند، اما نمیتوان پیش از بررسی جزئیات پیشنهاد عربستان برای اعزام نیرو درباره این پیشنهاد موضع گرفت. اینکه ایالات متحده از چنین تصمیم هولناکی حمایت و استقبال کرده خود جای سوال اساسی تری دارد. چرا که حدود یک سال و نیم است که ائتلافی به رهبری آمریکا مواضع گروه موسوم به دولت اسلامی را مورد حمله هوایی قرار میدهد و هیچ گوه موفقیت چشم گیری مانند حملات چند ماهه روسیه به دست نیاورده است. عربستان سعودی، که یکی از کشورهای عضو این ائتلاف است، در جنگ داخلی یمن نیز به پشتیبانی از عبد ربه منصور هادی وارد جنگ با شبه نظامیان حوثی شده است، جنگی که در آن نه را پیش دارد و نه را پس، و اکنون به چه جسارتی می خواهد خود را وارد میدان دیگری کند، میدانی که وضعیت آن بر اساس نیروهای موجود(روسیه، ایران، حزب الله و دیگر نیروها) در آن برای عربستان خطرناک تر است.
عربستان برای تمرین جنگ در سوریه مانور نظامی برگزارمیکند
مشاور نظامی وزیر دفاع عربستان اعلام کرد که ارتش این کشور در حال حاضر برای انجام مانور نظامی در شمال این کشور، به عنوان بخشی از عملیات آمادگی برای مبارزه با داعش در سوریه آماده میشود که احتمالا این مانورها در ماه مارس آغاز خواهد شد. به گزارش ایسنا، احمد عسیری، مشاور نظامی وزیر دفاع عربستان در گفتگو با سی.ان.ان اظهار داشت: عسیری با اشاره به اینکه داعش از روشهای جنگ کلاسیک و جنگ نامتقارن استفاده میکند و همزمان از تانک، مین و بمب بهره میگیرد، تاکید کرد: ما باید نیروهای خود را برای مقابله با آنها آماده کنیم. وی افزود: نزدیک به 20 کشور عربی و اسلامی نیروهای خود را برای آموزش و آمادگی برای نبرد با داعش متحد خواهند کرد. مشاور نظامی وزیر دفاع عربستان در ادامه گفت: برخی از این کشورها در تمرینات شرکت خواهند کرد و برخی نیز تنها برای کنترل نظامی تمرینات سربازان خود را اعزام خواهند کرد. عسیری در پایان با تاکید بر اینکه عربستان بیش از هر کشوری از سوی داعش تهدید میشود، پیش بینی کرد که این تمرینات در ماه مارس آتی آغاز شود.
استقبال آمریکا از پیشنهاد عربستان برای اعزام نیروی زمینی به سوریه
در پی پیشنهاد عربستان سعودی مبنی بر آمادگی این کشور برای اعزام نیروی زمینی به سوریه “برای رویارویی با داعش”، وزیر دفاع آمریکا با استقبال از این پیشنهاد اعلام کرد به زودی درباره این امر با مسئولان سعودی دیدار میکند. اشتون کارتر، وزیر دفاع آمریکا با استقبال از این پیشنهاد، گفت: ما از طرح عربستان حمایت میکنیم. این گونه پیشنهادات باعث خوشحالی است و ما آن را با مسئولان عربستان در نشست هفته آتی ائتلاف بین المللی علیه داعش در بروکسل بررسی خواهیم کرد. جان کربی، سخنگوی وزارت خارجه آمریکا نیز در پاسخ به سوالی درباره موضع آمریکا در این زمینه گفت: آمریکا به طور کلی از مشارکت فعالتر دیگر کشورهای ائتلاف برای مقابله با گروه داعش استقبال میکند، اما نمیتوان پیش از بررسی جزئیات پیشنهاد عربستان برای اعزام نیرو درباره این پیشنهاد موضع گرفت.
وزارت دفاع روسیه: ترکیه برای دخالت نظامی در سوریه آماده میشود
خبر دیگری که بی ارتباط با آمادگی عربستان نیست این است که وزارت دفاع روسیه اعلام کرد مدارک مهمی دارد که نشان میدهد ترکیه برای دخالت نظامی در خاک سوریه آماده میشود. مسالهای که آنکارا آن را رد کرده و مسکو را به تلاش برای سرپوش گذاشتن بر جنایاتش در سوریه متهم کرده است. در همین رابطه ایسنا نوشت، ایگور کوناشنکف، سخنگوی وزارت دفاع روسیه اعلام کرد، نشانهها و مدارک بسیاری از آمادگی پنهان نیروهای مسلح ترکیه برای اجرای عملیات نظامی در داخل اراضی سوریه که از استقلال و حاکمیت ملی برخوردار است، وجود دارد. سخنگوی وزارت دفاع روسیه تاکید کرد: علاوه بر استقرار نیرو و تجهیزات نظامی در نقاط مختلف مرز مشترک ترکیه سوریه، تجهیزات مهندسی که جهت آمادگی برای ورود نظامی استفاده میشوند در طول این مرز مستقر شدهاند. وی افزود: این نوع اقدامات مقدماتی معمولا زمانی به کار گرفته میشوند که نیروها در صفهای نظامی با اسلحه و مهمات در مناطق جنگی منتظر دستور عملیات فوری و انتقال و تخلیه نیروها هستند. اما مسئولان دفتر احمد داووداوغلو، نخست وزیر ترکیه با رد این اتهامات مدعی شدند “روسیه تلاش میکند با اتهام به آنکارا درباره آمادگی برای نفوذ نظامی در سوریه، نگاهها در جهان را از جنایتهایش در این کشور دور کند.” وزارت دفاع روسیه میگوید: آنکارا هیچ گونه توضیح مشخصی برای اینکه مانع اجرای توافقهای دو طرف درباره پروازهای نظارتی شده، ارائه نکرده و این اقدامات طرف ترکیهای خطرناک است. این اقدام از نظر مسکو تلاشی برای سرپوش گذاشتن بر فعالیت نظامی غیرقانونی در نزدیکی مرزهای سوریه محسوب میشود.
وضعیت میدانی در سوریه ضرورت تکاپوی عربستان، ترکیه و آمریکاست
ارتش سوریه در ماه های اخیر موفقیت های بی نظری کسب کرده که تماما نشان دهنده این است که بشار اسد و حامیانش دست بالا را در معادلات سوریه دارند. پاکسازی منطقه مرزی با ترکیخه، حذف شورشیان در لاذقیه، موفقیت در حمص و پیشروی در پالمیرا نشانگر استراتژی دقیق و تعیین شده ای است که هدفش نفوذ در مرزهای سوریه با ترکیه است و به همین خاطر روسیه بر محورهای حلب- ادلب، لاذقیه- ادلب و حما- ادلب تمرکز کرده بود. از بین بردن خطوط ارتباطی میان جهادگران و افراطیون تحت حمایت عربستان و ترکیه و محاصره کردن آنها و فراری دادن آنها منجر به تخلیه مناطق مورد نظر محور ایران، سوریه و روسیه بوده و در شرایط کنونی با موفقیت های کسب شده از سوی این جبهه، مذاکراتی در جریان است که یادآور اصل قدیمی جنگ ادامه صلح است می باشد. اکنون ترکیه و عربستان ناگزیر از تحرک نظامی در سوریه برای دست یابی به امتیازات کلان تر بر روی میز مذاکره هستند. اتفاقی که می تواند دورنمای هولناکی داشته باشد و بیش از همه عربستان را گرفتار کند.∎