صاحبخبر - گروه بین الملل- در نخستین دوره از رایگیریهای پیشانتخاباتی آمریکا در ایالت آیووا همه چیز برخلاف نتایج نظرسنجی ها رقم خورد و اتفاقات غیرمنتظره ای رخ داد. در این مرحله از رقابت احزاب جمهوریخواه و دموکرات آمریکا که بهطور معمول در ایالت آیووا آغاز میشود، دونالد ترامپ کاندیدای جمهوریخواه از رقیب خود تد کروز شکست خورد و هیلاری کلینتون در رقابتی تنگاتنگ و بسیار نزدیک بر برنی سندرز پیروز شد. مرحله رایگیریهای پیشانتخاباتی در ایالتهای مختلف آمریکا تا چند ماه ادامه خواهد داشت و سپس در ماه نوامبر رقبای اصلی برای گرفتن سکان ریاست جمهوری آمریکا به مصاف هم خواهند رفت. پیش از این مرحله، یعنی در مرحله برگزاری مناظره ها و پیش از آن، اغلب نظر سنجیها از پیشتازی دونالد ترامپ در میان جمهوریخواهان و هیلاری کلینتون در میان دموکرات ها خبر می داد. با این حال نتایج نخستین دوره رای گیری های پیش انتخاباتی آمریکا در ایالت آیووا غلط بودن این پیش بینی ها را نشان داد و در نتایجی رقم خورد که قابل انتظار نبود.
اهمیت رقابت درون حزبی در آیووا
بر اساس روال انتخابات های گذشته، دوشنبه شب ایالت آیووا، نخستین ایستگاه رقابت درون حزبی برای سه نامزد دموکرات و هشت نامزد جمهوریخواه بود تا بعد از نظرسنجی های متعدد، معلوم شود که اقبال عمومی به کدام نامزدها گرایش بیشتری دارد. رای گیری آیووا در ساعت هفت بعد از ظهر دوشنبه به وقت محلی (۰۱:۰۰ صبح سه شنبه به وقت گرینویچ) شروع شد و مبارزات تا آخرین لحظه ادامه داشت. به گزارش ایسنا، انتخابات آیووا کلیدی فرض میشود چون پیروزی در آن میتواند سکوی پرش بلندی برای برندگان شود. نتیجه انتخابات ایالت آیووا در انتخابات درون حزبی به این دلیل اهمیت دارد که معمولا اکثر نامزدهایی که در انتخابات های گذشته به عنوان نامزد اصلی و در نهایت به مقام ریاست جمهوری آمریکا رسیدهاند، در گام اول و در ایالت آیووا به پیروزی رسیده اند. در سیستم انتخاباتی غیرمعمول آیووا اعضای حزب در خانههای خصوصی، مدارس و ساختمانهای دولتی جمع میشوند و رای گیری میکنند. جورج دبلیو بوش، آخرین جمهوری خواهی بود که پس از پیروزی در آیووا به ریاست جمهوری هم رسید. یا مثلا در انتخابات سال 2008 هیلاری کلینتون در اکثر نظر سنجی ها از باراک اوباما پیش بود، اوباما در آیووا برای نخستین بار از رقیب خود پیشی گرفت و این پیشتازی تا آخر تداوم یافت و در نهایت کلینتون را شکست داد. پس از آیووا ۴۹ ایالت دیگر در مرحله مقدماتی برای تعیین نامزد هر حزب رای خواهند داد اما همه آنها نقش مهمی نخواهند داشت. نامزد هر حزب در تابستان مشخص خواهد شد.
جمهوریخواهان، پیشتازی کروز و شکست ترامپ
در حالیکه نظرسنجی ها در مورد نامزدهای حزب جمهوریخواه به نفع «دونالد ترامپ» بود اما در آیووا نتیجه ای دیگر رقم خورد و تد کروز سناتور ایالت تگزاس توانست در رای گیری انجمن های حزبی(درون حزبی) ایالت کلیدی «آیووا» رقیب قدرتمندی چون «دونالد ترامپ» را شکست بدهد. در میان جمهوریخواهان سناتور تد کروز ۲۷.۷ درصد آرا را بهدست آورد و برنده شد، دونالد ترامپ ۲۴.۳ درصد آرا و سناتور مارکو روبیو ۲۳.۱ درصد را بهدست آوردند. بن کارسون، جراح بازنشسته نیز با کسب ۹ درصد آرا چهارم شده است. مایک هاکبی، فرماندار سابق ایالت آرکانزاس، از حزب جمهوریخواه که توانسته بود در انتخابات مقدماتی آیووا در سال ۲۰۰۸ به پیروزی برسد، در انتخابات سال ۲۰۱۶ تنها ۷ درصد آرا را کسب کرد. به گزارش «سی ان ان» مایک هاکبی تصمیم گرفته است فعالیت ستادهای انتخاباتی خود را متوقف کند. جب بوش، فرماندار سابق فلوریدا، در انتخابات انجمنهای محلی ایالت آیووا فقط سه درصد آرا را کسب کرد. این در حالی است که نظرسنجیهای پیش از این نشان میدانند که دونالد ترامپ از تد کروز جلوتر است. ترامپ که دیدگاههای پوپولیستی و ضدخارجی او زبانزد شده است پس از شکست خود گفت از اینکه دوم شده است خوشحال است. تد کروز نیز به اندازه کرامپ نظرات راستگرایانهای دارد. او با سقط جنین و قانون محدودیت استفاده از اسلحه در ایالات متحده مخالف است، علیه اصلاحات باراک اوباما، رئیس جمهوری آمریکا در نظام درمانی اعلام جنگ کرده و خواهان بستن مرزهای جنوبی آمریکا با مکزیک است.
دموکرات ها، رقابت تنگاتنگ هیلاری کلینتون و برنی سندرز
در سوی دیگر میدان، دو نامزد پیشتاز حزب دموکرات در انتخابات انجمن های محلی ایالت آیووا رقابتی بسیار نزدیک و شانه به شانه ای داشتند که در نهایت «هیلاری کلینتون» توانست با اختلافی اندک سناتور «برنی ساندرز» را پشت سر بگذارد. هیلاری کلینتون کاندیدای دموکرات انتخابات ریاستجمهوری آمریکا در سال 2016 تنها با چند دهم درصد فاصله از دیگر کاندیدای دموکرات توانست به یک پیروزی سخت و نزدیک در اولین ایالت آمریکا که رایگیری درون حزبی در آن انجام میشود، دست یابد. در رقابتهای مقدماتی حزب دموکرات آمریکا هیلاری کلینتون، وزیر خارجه پیشین ۴۹.۸۹ درصد آرا و سناتور برنی سندرز ۴۹.۵۸ درصد از آرا را بهدست آوردند. مارتین اومالی، فرماندار سابق مریلند، دیگر نامزد دموکرات، با فاصله زیادی از این دو سوم شد و مبارزات انتخاباتی خود را معلق کرد. برنی سندرز در حزب دموکرات از کلینتون چپتر محسوب میشود. او وعده «انقلاب سیاسی» داده است و بهدلیل سیاستهای مالیاتیاش تهدیدی برای ثروتمندان بهشمار میرود. سندرز را یک «سوسیالیست» مینامند، او خود نیز بر خلاف دیگر سیاستمداران آمریکایی این لقب را توهین نمیداند. طرفداران او بیشتر جوانانیاند که در شبکههای اجتماعی فعال هستند و برای روی کار آمدن او تلاش میکنند. به گزارش ایسنا، با احتساب این آراء در کنگره انتخاب نامزد دموکرات انتخابات ریاستجمهوری آمریکا که در تابستان برگزار خواهد شد کلینتون و ساندرز هر کدام 21 نمایندگی در اختیار خواهند داشت. البته این نمایندهها متعهد به کاندیداها نیستند و ممکن است در زمان رایگیری گرایش خود را تغییر دهند.
اظهارات نامزدها بعد از رای گیری مقدماتی
هیلاری کلینتون گفته است که نتیجه به دست آمده باعث شد تا “نفس راحتی” بکشد. در واقع وقتی نتایج انتخابات درون حزبی سال 2008 را به یاد آوریم، کلینتون باید موفقیت بزرگی به دست آورده باشد. در سال 2008، در حالی که کلینتون، در نظرسنجیها بالاتر از باراک اوباما قرار گرفته بود، در انتخابات درون حزبی آیووا، بازی را به رقیب خود باخت و هرگز نتوانست خود را بازیابد. بارنی سندرز نیز در سخنرانی اش در شب دوشنبه گفت: ۹ ماه پیش وقتی به ایالت آیووا امدم نه شهرت داشتم و نه پول و تشکلی برای سازماندهی، اما اینک توانستیم با هیلاری کلینتون به تساوی کامل برسیم و نزدیک به نیمی از آرا را به خود اختصاص دهیم. سناتور سندرز از حمایت میلیون ها آمریکایی از ستاد انتخاباتی اش تقدیر کرد و گفت که سه میلیون و نیم آمریکایی با میانگین هر نفر ۲۷ دلار در سراسر کشور به ستاد انتخاباتی اش کمک مالی کرده اند. او گفت، ستاد انتخاباتی اش با کمک های مردم اداره می شود نه با کمک میلیاردرها. مارکو ربیو جمهوریخواه در سخنرانی خود در شب دوشنبه در آیووا گفت: انتخابات ریاست جمهوری آینده آمریکا انتخابات عادی نیست بلکه رفراندوم است. ربیو با حمله به هیلاری کلینتون گفت که او صلاحیت ندارد رییس جمهوری آینده آمریکا شود، چرا که خود را بالاتر از قانون می داند. اشاره این نامزد جمهوریخواه به مسئله استفاده هیلاری کلینتون از سرور و ایمیل شخصی در دوران تصدی وزارت خارجه آمریکا است.
رای گیری بعدی در ایالت نیوهمپشایر
بعد از اتمام رای گیری در آیووا، همه نگاهها متوجه ایالت نیوهمپشایر خواهد شد که رای گیری در آن، سه شنبه هفته آینده برگزار میشود. انتخابات برای تعیین نامزد نهایی هر حزب، در برخی ایالتها به صورت انجمن حزبی (کاکس)، یعنی تجمع هواداران حزب، و در برخی دیگر از ایالتها به صورت انتخابات مقدماتی، با رای مستقیم شهروندان، برگزار می شود. انتخابات ایالت آیووا به صورت انجمن حزبی، کاکس، برگزار شد و انتخابات نیوهمشایر به صورت مقدماتی خواهد بود. رای گیری در انجمنهای محلی در آیووا سرآغاز ماراتن انتخاباتی در آمریکا است که در تابستان سال ۲۰۱۶ در کنگرههای ملی رقابت برای انتخاب نامزد نهایی هر حزب به اوج خود خواهد رسید. تلاش نامزدهای دو حزب در ایالت های دیگر ادامه خواهد یافت تا سرانجام نامزد اصلی دو حزب انتخاب و رقابت جدی بین دو نامزد جمهوریخواه و دمکرات برای انتخاب چهل و پنجمین رییس جمهور آمریکا آغاز شود. پنجاه و هشتمین انتخابات ریاست جمهوری ایالات متحده آمریکا قرار است سه شنبه 18 آبان 1395 برابر 8 نوامبر 2016 میلادی برگزار شود.∎