سعيد سبحاني
پيروزي تد کروز در انتخابات درون حزبي جمهوريخواهان در ايالت آيووا شوک سختي بر پيکره ترامپ نامزد جنجالي انتخابات رياست جمهوري ايالات متحده آمريکا وارد ساخته است. اين در حالياست که نظرسنجي هاي صورت گرفته نشان از اختلاف دو برابري آراي ترامپ نسبت به ديگر نامزدهاي حزب جمهوريخواه داشت. در چنين شرايطي به نظر مي رسد اتفاقات انتخابات رياست جمهوري سال 2008 بار ديگر تکرار شده است. در آن دور از انتخابات نيز به نظر مي رسيد رودي جولياني شهردار سابق نيويورک بتواند بر ديگر نامزدهاي انتخاباتي غلبه پيدا کرده و وارد دور نهايي رقابتهاي انتخاباتي شود اما اين اتفاق رخ نداد و در نهايت جان مک کين با پيروزي در ايالت آيووا و ديگر ايالات توانست به رقابت نهايي با اوباما راه پيدا کند.
شکست ترامپ در رقابتهاي انتخابات درونحزبي جمهوريخواهان بار ديگر نشان دهنده عدم اعتبار نظرسنجي هاي انتخاباتي صورت گرفته در ايالات متحده آمريکا و جهت دار بودن آن مي باشد. از سوي ديگر، اين انتخابات نشان مي دهد که بسياري از جمهوريخواهان ايالت آيووا در لحظات آخر تصميم خود را براي راي دادن به تد کروز گرفته اند.
در هر حال در اولين مورد از سلسله رايگيريهاي ايالتي براي تعيين نامزد هر حزب در انتخابات رياست جمهوري آمريکا که در آيووا برگزار شد، سناتور تد کروز در ميان جمهوريخواهان برنده شده است. شمارش آرا نشان ميدهد سناتور تد کروز با کسب 27/7 درصد آرا برنده رقابت جمهوريخواهان شده است. دونالد ترامپ با 24/3 درصد آرا دوم و سناتور مارکو روبيو با 23/1 درصد سوم شد.
نکته جالب توجه اينکه حتي در نظرسنجيهاي صورت گرفته ( دقيقا قبل از برگزاري انتخابات )
نيز پيش بيني مي شد که ترامپ خواهد توانست بر کروز غلبه پيدا کرده و فاتح ايالت آيووا شود. با اين حال در نهايت اين اتفاق رخ نداد تا آيووا به نماد شکست نامزد جنجالي انتخابات رياست جمهوري آمريکا در نخستين گام تبديل شود.
نظرسنجي هاي صورت گرفته در ايالت آيووا نيز در پي راي گيري اخير به چالش کشيده شده است. نظرسنجيها پيش از شروع رايگيري نشان مي داد که دونالد ترامپ به فاصله کمي از سناتور تد کروز پيش است اما هر دو فاصله زيادي از بقيه جمهوريخواهان داشتند. با اين حال اين پيش بيني غلط از آب در آمد و علاوه بر اين عملکرد سناتور روبيو هم خيلي بهتر از پيش بينيها بود.
در هر حال رقابتهاي مقدماتي انتخاباتي تا چند ماه ديگر ادامه خواهد يافت اما نميتوان از تاثيرگذاري ايالت آيووا بر نتايج و سرنوشت ديگر ايالات آمريکا غافل بود. آيووا به عنوان نخستين ايالتي که انتخابات درون حزبي دموکراتها و جمهوريخواهان در آن برگزار مي شود از اهميت زيادي نزد هر دو حزب و طرفداران آنها برخوردار است. اين نتايج مي تواند بر روي نتايج ديگر ايالات نيز تاثيرگذار باشد.
برندگان رقابتهاي مرحله مقدماتي که تا چند ماه ديگر ادامه خواهد داشت، در ماه نوامبر به مصاف هم خواهند رفت تا رئيسجمهور بعدي آمريکا مشخص شود.ميزان مشارکت جمهوريخواهان در انتخابات آيووا کم سابقه توصيف ميشود.
اصلي ترين ترس ترامپ اين است که در ديگر رقابتهاي ايالتي حزب جمهوريخواه نيز شهروندان آمريکايي در دقايق پاياني راي و نظر خود را تغيير دهند. در سيستم انتخاباتي غيرمعمول آيووا اعضاي حزب در خانههاي خصوصي، مدارس و ساختمانهاي دولتي جمع ميشوند و راي گيري ميکنند.جورج دبليو بوش، 16 سال قبل، آخرين جمهوريخواهي بود که پس از پيروزي در آيووا به رياست جمهوري هم رسيد.پس از آيووا 49 ايالت ديگر در مرحله مقدماتي براي تعيين نامزد هر حزب راي خواهند داد اما همه آنها مانند آيووا نقش مهمي نخواهند داشت.
در نهايت اينکه پس از برگزاري انتخابات درون حزبي آيووا، شاهد تشديد رقابتهاي انتخاباتي ميان جمهوريخواهان خواهيم بود. از اکنون دونالد ترامپ تد کروز را اصلي ترين رقيب خود در ديگر ايالات آمريکا مي داند و در مبارزات انتخاباتي خود بيشتر بر روي تد کروز و برنامههاي انتخاباتي وي متمرکز خواهد بود. ترامپ در حالي انتخابات را در ايالت آيووا واگذار کرد که وي در مصاحبهها و سخنراني هاي مختلف، پيروزي خود در انتخابات رياست جمهوري سال 2016 را قطعي دانسته بود. البته نظرسنجي هاي صورت گرفته در ايالات متحده آمريکا نيز به اين روند دامن مي زد. در هر حال بايد در انتظار نتايج انتخاباتي دور مقدماتي انتخابات رياست جمهوري آمريکا در ديگر ايالات اين کشور ماند اما به نظر مي رسد لغزش ترامپ در گام نخست تاثير زيادي در از دست رفتن آراي اين نامزد و جلب آراي طرفداران حزب جمهوريخواه به سود نامزد رقيب وي داشته باشد .