زهرا طهرانی - گروه تجارت: ۱۰۰درصد درآمد حاصل از صادرات کالا و خدمات از سال ۹۵ با نرخ صفر مالیاتی محاسبه میشود. صادرات براساس برنامه پنجم توسعه از مالیات معاف است اما به اعتقاد فعالان بخش خصوصی به روشهای مختلف از درآمدهای صادراتی مالیات دریافت میشود،
همین مشکل باعث شد که چندین و چند بار این در خواست به سازمان امور مالیاتی برود که درنهایت به تازگی رییس جدید سازمان امور مالیاتی این اطمینان را داد که از سال آینده همه درآمد حاصل از صادرات با نرخ صفر مالیاتی محاسبه شود. مهمترین تاثیر این قانون در شفافیت بیشتر حساب و کتابهای مالیاتی خواهد بود که به طور قطع به رونق اقتصاد نیز کمک میکند. پیشبینیها برای سال آینده از رشد اقتصادی ۴درصد است، این در حالی است که فعالان اقتصادی نیز انتظار دارند با شرایط پیش آمده و لغو تحریمها، اقتصاد از رکود خارج و بازارهای صادراتی نیز فعالتر شود. سیدکامل تقوینژاد با اشاره به اینکه گسترش صادرات به رونق اقتصادی، اشتغالزایی و سرمایهگذاری کمک میکند، گفت: باوجود ظرفیتهای بسیار بالای کشور در ارائه خدمات فنی و مهندسی و مشاورهای و ظرفیتهای صادراتی بسیار گسترده آن، درحالحاضر و مطابق متن کنونی ماده ۱۴۱ قانون، صادرات خدمات از معافیت مالیاتی برخوردار نیست. وی از مشوقهای اصلاحیه قانون مالیاتهای مستقیم به منظور توسعه صادرات خدمات و کالاهای غیرنفتی خبرداد و افزود: در یکی از مهمترین مواد این اصلاحیه (ماده ۱۴۱)، ۱۰۰درصد درآمد حاصل از صادرات خدمات و کالاهای غیرنفتی و محصولات بخش کشاورزی مشمول مالیات با نرخ صفر شده است. رییسکل سازمان امور مالیاتی کشور با بیان اینکه در اصلاحیه قانون، از مالیات به عنوان راهکاری برای جلوگیری از صادرات مواد خام استفاده شده، افزود: بر این اساس تنها ۲۰درصد درآمد حاصل از صادرات مواد خام، مشمول مالیات با نرخ صفر شدهاست. وی تصریحکرد: این امر به این معنی است که معادل اعتبار مالیاتی محاسبهشده به نرخ صفر از محل اعتبار جمعی- خرجی که همه ساله در بودجه سالانه پیشبینی میشود، به حساب مودیان منظور میشود و به عبارتی میزان مالیات متعلق که به واسطه اعمال نرخ صفر دریافت نمیشود، در حساب درآمدهای مالیاتی برای مشخص شدن ظرفیت مالیاتی منظور و به این وسیله میزان کمک دولت به فعالان اقتصادی از بابت دریافت نشدن مالیات شفاف میشود. تقوینژاد با بیان اینکه برنامهریزیهای کارشناسانه برای توسعه صادرات کشور امری ضروری است، اظهار کرد: امیدواریم اجرای سیاستهای حمایتی از سوی سازمان امور مالیاتی کشور نقش بسزایی در افزایش انگیزه بازرگانان، تولیدکنندگان و شرکتهای خدماتی برای پرداختن به بحث صادرات داشتهباشد. وی با تاکید بر اینکه اعمال نرخ صفر در مالیات، باعث ایجاد شفافیت و افزایش رقابت در اقتصاد کشور میشود، تصریح کرد: از این راه نظام مالیاتی قادر خواهدبود ظرفیت درآمدهای مالیاتی کشور را بهصورت سالانه تخمینزده و آمارهای روشن و نزدیک به واقعیتی را به منظور برنامهریزی دقیق نظام اقتصادی کشور بهدست آورد و آمار معافیتهای مالیاتی را شفافسازی کند.
صادرکنندگان موظف به ارائه مدارک شدند
محمد لاهوتی، رییس کنفدراسیون صادرات نیز در این باره اظهار کرد: وقتی که معافیت مطرح بود اشکالی ایجاد میکرد به این معنی که صادرکنندگان و هر کسی که معافیت مالیاتی داشت، اینگونه تصور میکرد که هیچ اسناد و مدارکی را نباید ارائه دهد. وی با اشاره به اینکه صادرکنندگان دفتری سفید یا فقط اظهارنامه ارائه میکردند و در برخی مواقع حتی اظهارنامه هم ارائه نمیدادند، افزود: قانون جدید مالیاتی که قرار است از ابتدای سال ۹۵ اجرا شود حکم قانونی است چون به تصویب مجلس رسیده اما موضوع معافیت مالیاتی براساس ماده ۱۰۴ برنامه پنجم توسعه بود. لاهوتی ادامه داد: صادرکننده موظف است اسناد و مدارک مالیاتی را مانند واحدهای تولیدی و صنفی براساس قانون سازمان امور مالیاتی تحویل دهد و در زمان مقرر اظهارنامه صادراتی ارائه و چارچوب سازمان را رعایت کند و پس از رسیدگی به دفاترش هرچه که سود کرده باشد ضریب مالیاتی آن صفر است یعنی هیچ پرداختی نمیکند. به گفته وی، در بخش محصولات خام که قرار است فهرست آن را وزارت صنعت، معدن و تجارت به سازمان امور مالیاتی ارائه دهد، فقط ۲۰ درصد معافیت دارند و ۸۰درصد باید مالیات پرداخت کنند. برهمین اساس ضریب مالیاتی محصولات خام۲۰ میشود. عضو هیات نمایندگان اتاق بازرگانی تهران تصریح کرد: معافیت به این معناست که هر عملیاتی که انجام میدهی براساس قانون معاف هستی و اینگونه تلقی میشد که نیاز به ارائه مدارک و اسناد ندارد اما با این قانون جدید صادرکننده نیز باید تمام فرآیند یک فعال اقتصادی را طی کند و پس از بررسی دفاترش از سوی سازمان امور مالیاتی و اعلام مبلغ سود تایید شده ماخذ درآمد، مالیات بر درآمد وی صفر خواهد بود. لاهوتی گفت: تفاوت این امر با معافیت این است که با این روش جدید سازمان امور مالیاتی، باید دفاتر و عملکرد مالی صادرکننده را مانند دیگر فعالان اقتصادی بررسی کند و صادرکننده تمام مدارکی را که لازم است ارائه میدهد. وی افزود: این امر تاثیری بر صادرات نخواهد داشت و فقط رسیدگی به دفاتر و عملکرد مالیاتی دقیقتر خواهد شد و سازمان امور مالیاتی به طور کامل بر فعالیتهای صادرکننده اشراف خواهد داشت. به اعتقاد رییس کنفدراسیون صادرات تنها مشکل قانون جدید، در بخش مالیات محصولات خام است که در این راستا وزارت صنعت، معدن و تجارت باید فهرست تعاریف محصولات خام، محصولات با ارزشافزوده پایین و بالا را ارائه دهد. چون این موضوع بین فعالان اقتصادی و دولت چالش است.
از معافیت به ضریب صفر
عضو کمیسیون تسهیل تجارت و توسعه صادرات اتاق بازرگانی تهران اظهار کرد: اگر درآمد حاصل از صادرات ضریب صفر به جای معافیت باشد به این معناست که معافیت را برداشتهاند و بهطور موقت مالیات را با نرخ صفر محاسبه میکنند. رضی حاجی آقامیری در گفتوگو با صمت با تاکید براینکه صادرات از مالیات معاف است، تصریح کرد: به گفته مسئولان سازمان امور مالیاتی، با صفر شدن ضریب مالیات بر ارزشافزوده صادرات، از نهادهها مالیات نمیگیرند که این امر به نفع صادرات است. وی ادامه داد: درباره مالیات بر درآمد اینگونه نیست و درحالحاضر با ضریب صفر شرایط مانند معافیت است و امکان دارد این ضریب صفر در آینده به ضریب یک یا دو هم برسد و متغیر باشد. حاجی آقا میری تصریح کرد: مالیات سر جایش است و معافیتی در کار نیست. درحالحاضر برخی از محصولات که سنتی و غیرنفتی نیستند هم شامل ۲۰درصد معافیت مالیات میشوند. عضو کمیسیون تسهیل تجارت و توسعه صادرات اتاق بازرگانی تهران گفت: اگر قرار باشد معافیت صادرات را به کلی نادیده بگیرند به عبارتی قانون برنامه پنجم توسعه را نقض کردهاند. مگر اینکه در برنامه ششم توسعه این موضوع را نهادینه کنند.
در آخر اینکه...
شفافیت در اقتصاد یکی از ضروریاتی است که باید در شرایط جدید پیش آمده و لغو تحریمها جزو اولویتها قرار گیرد. یکی از بخشهایی هم که به شدت نیاز به این شفافیتها و مشخص شدن عملکردها دارد، حسابهای مالیاتی است که بهتازگی اعلام شد از سال آینده به واسطه اینکه درآمد صادرات با نرخ صفر محاسبه میشود، فرآیندها نیز شفاف و به دقت بررسی خواهد شد. ضمن اینکه با این محاسبه نرخ صفر، صادرکننده با ارائه مدارک لازم و تایید آن از سوی سازمان امور مالیاتی، مالیاتی از سود خود نخواهد داد.