سرانجام مخالفان رياض نشين دولت سوريه راهي ژنو شدند تا به مذاكرات صلح سوريه موسوم به ژنو3 بپيوندند. خبرها حاكي از آن است كه هيات نمايندگي معارضان سوري متشكل از 30 نفر با يك هواپيماي اختصاصي سعودي به سوييس سفر كرده است. اسعد زعبي، رييس هيات عالي مخالفان مي‌گويد اين سفر صرفا براي ديدار با استفان دي ميستورا خواهد بود و هدف آنها مذاكره با نمايندگان دولت سوريه نيست. در همين حال بر اساس گزارش‌ها روز اول مذاكرات ميان نماينده سازمان ملل و نمايندگان دولت سوريه، نيز در فضايي سرد توام با بي‌اعتمادي برگزار شده است. با اين حال فشارهاي بين‌المللي بر دو طرف سوري براي شكل‌گيري يك مذاكرات جدي ادامه دارد. اما همچنان سايه ژنو2 بر ژنو3 سنگيني مي‌كند. طرف‌هاي سوري هنوز نتوانسته‌اند گامي براي خروج از قالب گفت‌وگوهاي كنفرانس ژنو 2 در فوريه 2014 بردارند.
شرط هيات رياض براي مذاكره
به گفته رييس هيات عالي مخالفان سوري، اين گروه با حمايت امريكا و ضمانت‌هايي كه درباره لغو محاصره و ارسال كمك‌هاي بشردوستانه به آنها داده شده است، به حضور در ژنو رضايت داده است. بر اين اساس مخالفان روز يكشنبه در مذاكرات حاضر خواهند شد و مطالبات خود را در نشست با استفان دي ميستورا، نماينده سازمان ملل در امور سوريه مطرح مي‌كنند. پيش‌تر رياض حجاب، رييس هيات عالي مذاكره‌كننده معارضان گفته بود كه پيش از برآورده شدن مطالبات آنها در اين مذاكرات شركت نخواهند كرد. گفته مي‌شود در هيات 30 نفره مخالفان سوري كارشناساني نيز براي توضيح مسائل مربوط به عادلانه بودن خواسته‌ها و توضيح موضوعات فني هيات حضور دارند.
در روز اول چه گذشت
دور جديد گفت‌وگوي‌هاي صلح سوريه روز جمعه بدون حضور نمايندگان مخالفان سوريه در ژنو برگزار شد. اين دور از گفت‌وگوها ميان نمايندگان دولت و استفان دي ميستورا نماينده دبيركل سازمان ملل متحد بود كه هنوز هيچ نتيجه ملموسي از اين مذاكرات بيرون نيامده است. بسياري از خبرنگاران جمعه شب به وقت ژنو و با پايان گفت‌وگو‌ها ميان دو طرف انتظار داشتند كه بشار جعفري رييس تيم مذاكره‌كننده سوري و استفان دي ميستورا كنفرانس خبري براي توضيح جزييات جلسه برگزار كنند و به سوالات خبرنگاران پاسخ دهند. اما بشار جعفري هنگام خروج از اتاق جلسه رسما بدون اعتنا به سوالات خبرنگاران به طور كلي عنوان كرد: برخي طرف‌ها تروريست‌هاي خارجي را مخالفان ميانه رو مي‌دانند و جنگ نيابتي را در سوريه مديريت مي‌كنند. اين در حالي است كه براساس قطعنامه‌هاي شوراي امنيت داعش و جبهه نصرت و گروه‌هايي كه با اين دو گروه ارتباط داشته باشند در ليست تروريست قرار دارند. اين يعني گروه احرار الشام يك گروه تروريستي است. جعفري تاكيد كرد كه دولت سوريه در مذاكرات جدي است و دنبال راه‌حل سياسي براي بحران است كه مردم سوريه بدون مداخله خارجي آن را مشخص كنند.
دي ميستورا چه گفت؟
استفان دي ميستورا، نماينده سازمان ملل در امور سوريه هم چيز خاصي براي گفتن به خبرنگاران منتظر نداشت. نماينده سازمان ملل در امور سوريه يا سوالات را نشنيده گرفت يا در پاسخ به آنها طفره رفت، او به طور كلي گفت ما به مخالفان پيشنهاد داديم كه بدون پيش شرط به ژنو بيايند. دي ميستورا گفت: «اولويت اجراي قطعنامه 2254 شوراي امنيت است. من يك ميانجيگر بي‌طرف هستم و نه طرفي كه مذاكرات را رهبري كند چرا كه دستوركار اجراي اين قطعنامه واضح است و زماني كه سوري‌ها به سر ميز مذاكرات بروند اين مسائل بررسي خواهد شد.» دي ميستورا تاكيد كرد كه با هيات سوريه يك نشست مقدماتي داشته و اين ديدار يك نشست عادي بود و هدف از اين ديدارها برقراري آتش‌بس و تحقق صلح در سوريه است. دي ميستورا تاكيد كرد: نمايندگان دولت سوريه تعيين ليست تروريست‌ها را مطرح كرد و من به هيات سوريه گفتم بايد در درجه اول مواضعي كه شوراي امنيت مطرح كرده، مشخص شود. وي در پايان از خبرنگاران خواست كه از برف ژنو در روز شنبه لذت ببرند و روز يكشنبه به مقر سازمان ملل در ژنو بازگردند كه اين نشان مي‌دهد در روز دوم اجلاس ژنو هيچ انتظاري از مذاكرات نبايد داشت.
جنگ پنهان تركيه و روسيه در مذاكرات
مذاكرات ژنو3 به يك جنگ سرد ميان روسيه و تركيه تبديل شده است. پيش از موافقت حضور مخالفان در مذاكرات ژنو نيز معاون وزير خارجه روسيه در اين باره گفته بود كه عدم حضور بخشي از معارضان سوريه به معني توقف گفت‌وگوها نيست. در طرف مقابل نيز رجب طيب اردوغان رييس‌جمهوري تركيه طي اظهاراتي با حمايت از موضع مخالفان در عدم حضور در مذاكرات ژنو اعلام كرد كه انتظار زيادي نمي‌توان از مذاكرات ژنو سوييس داشت زيرا شركت در مذاكرات بدون برقراري يك آتش‌بس، خيانتي در حق گرو‌ه‌هاي در حال مبارزه سوريه است. برخي خبرها از ژنو حاكي از آن است فرقان جانبيه رييس سرويس اطلاعات تركيه و ناظر بر پرونده سوريه نيز طي سه روز گذشته در نشست‌هاي رياض شركت داشته است تا مانع از اعطاي امتيازي شود كه به موجب آن حزب اتحاد دموكرات كردي در مذاكرات ژنو حضور يابد. تركيه به نوعي شرط موافقت با حضور كردها در مذاكرات را منوط به موافقت روسيه براي حضور نمايندگان جيش‌الاسلام و احرار الشام در مذاكرات كرده است. اما روسيه و ايران بر سر موضع خود مبني بر مخالفت با حضور گروه‌هاي تروريستي در مذاكرات باقي مانده‌اند.
فشار امريكا و سازمان ملل روي معارضان
بر اساس گزارش‌ها زماني كه هيات رياض حاضر نشد در نخستين روز مذاكرات ژنو شركت كند، امريكا براي از دست ندادن فرصت مذاكره با دولت سوريه و اجراي قطعنامه شوراي امنيت فشار فراواني را روي مخالفان سوري آورد تا بدون هرگونه پيش شرط به مذاكرات ژنو بپيوندد. پس از اعلام حضور مخالفان در ژنو جان كري، وزير خارجه امريكا طي واكنشي اعلام كرد: «ما از تصميم مهمي كه هيات عالي مذاكره‌كنندگان براي شركت در ژنو 3 اتخاذ كرده‌اند، استقبال مي‌كنيم. » وي گفت: ما بار ديگر بر لزوم اجراي كامل قطعنامه 2254 شوراي امنيت از سوي تمامي طرف‌هاي شركت‌كننده در مذاكرات به ويژه درباره نياز به ايجاد گذرگاه انساني براي رساندن كمك‌هاي بشردوستانه به مناطق محاصره شده در سوريه تاكيد مي‌كنيم.
برخي منابع در مذاكرات افشا كرده‌اند كه استفان دي‌ميستورا نماينده سازمان ملل در امور سوريه دو نامه را براي هيات عالي مخالفان فرستاده كه در اين نامه‌ها آمده است: «شما به عنوان هيات عالي مخالفان دستاوردهايي را براي مردم سوريه محقق كرده‌ايد و از شما مي‌خواهيم تا به ژنو بياييد.»
نحوه انجام مذاكرات
پس از ورود هيات مخالفان سوري به ژنو گفته مي‌شود كه به مانند مذاكرات ژنو2 دو طرف به صورت جداگانه در اتاق‌هاي مجزا قرار مي‌گيرند و مذاكرات با ميانجيگري نماينده سازمان ملل برگزار مي‌شود و آن گونه كه قطعنامه سازمان ملل تعيين كرده است به نظر مي‌رسد اين مذاكرات تا شش ماه به طول خواهد انجاميد. اما ضعف اصلي اين دور از مذاكرات را مي‌توان عدم حضور كردهاي سوريه دانست؛ گروهي كه به عنوان جبهه اصلي مبارزه با داعش به حساب مي‌آيد و اكنون نيز بخش زيادي از خاك سوريه را در اختيار دارد. با وجود تاكيد روسيه و ايران بر حضور اين گروه در مذاكرات به عنوان بخشي از راه‌حل سوريه، اما تركيه به پشتوانه عربستان توانسته است مانع دعوت كردها به مذاكرات شود و همين امر نتيجه حداقلي اين مذاكرات را در هاله‌اي از ابهام قرار داده است.

تغيير در راس هرم امنيتي سوريه

بشار اسد، رييس‌جمهوري سوريه تغييراتي جدي را در راس هرم نظامي و امنيتي اين كشور انجام داد. او يكي از مهم‌ترين فرماندهان خود و رييس گارد رياست‌جمهوري اين كشور به نام بديع علي را از كار بركنار و طلال مخلوف را جايگزين وي كرد. طلال مخلوف پيش از اين يكي از فرماندهان تيپ 105گارد رياست‌جمهوري بود و يكي از دوستان نزديك باسيل اسد برادر بزرگ‌تر بشار اسد به حساب مي‌آمد كه در سال 1994 و در يك سانحه رانندگي درگذشت. طلال مخلوف كسي است كه در سال 2011 مورد تحريم اتحاديه اروپا قرار گرفت و دارايي‌هايش مسدود شد و از سوي مجامع بين‌المللي نيز به خارج از سوريه ممنوع‌السفر شد. همچنين اسد در حكمي جمال سليمان را پس از بركناري لوي معلا، به عنوان فرمانده سپاه سوم و رياست كميته امنيتي شهر حمص تعيين كرد. از سوي ديگر روزنامه الاخبار گزارش داد كه طلال برازي، استاندار حمص طي حكمي بركنار شده است و بنابر گزارش‌ها سرتيپ بديع علي جايگزين استاندار حمص خواهد شد. طبق اظهارات برخي منابع مطبوعاتي سوريه، اين تغييرات در نتيجه حملات تروريستي در شهر حمص و نيز فشار‌هاي مردمي بر دولت در مناطق وابسته به آن، يعني پس از انفجارهايي رخ مي‌دهد كه در محله الزهراء و ديگر مناطق اين شهر رخ داد و باعث كشته شدن ده‌ها تن شد.